Μικρότερες μερίδες, αλλά χωρίς αντίστοιχη μείωση στις ανώτατες τιμές. Αυτό είναι το παράδοξο που έχει δημιουργηθεί στα σχολικά κυλικεία μετά τις τελευταίες αλλαγές στις προδιαγραφές των τροφίμων που επιτρέπεται να πωλούνται στους μαθητές. Με τη νέα απόφαση του υπουργείου Υγείας, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5578/15.09.2026, τροποποιήθηκε εκ νέου το πλαίσιο για τα σχολικά κυλικεία και καθορίστηκαν συγκεκριμένα ανώτατα βάρη για σειρά προϊόντων. Μεταξύ άλλων, το κουλούρι μπορεί να διατίθεται σε ποσότητα έως 80 γραμμάρια, οι πίτες έως 100 γραμμάρια και η πίτσα χωρίς αλλαντικά επίσης έως 100 γραμμάρια. Χαρακτηριστικό είναι ότι η μέγιστη μερίδα της τυρόπιτας μειώθηκε από 140 στα 100 γραμμάρια, δηλαδή κατά 28,6%, χωρίς αντίστοιχη μείωση της ανώτατης τιμής.
Η μείωση των επιτρεπόμενων μερίδων εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια περιορισμού της ενεργειακής πρόσληψης των μαθητών και αντιμετώπισης της παιδικής παχυσαρκίας. Ιδιαίτερα σε τρόφιμα με υψηλότερη θερμιδική πυκνότητα, όπως οι πίτες και η πίτσα, το μέγεθος της μερίδας χρησιμοποιείται ως πρόσθετος «κόφτης», ώστε να ελέγχεται η ποσότητα θερμίδων, λιπαρών και αλατιού που καταναλώνεται μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Το ζήτημα είναι ότι η αλλαγή των ποσοτήτων δεν συνοδεύτηκε μέχρι στιγμής από νέα απόφαση για τις ανώτατες τιμές πώλησης των διατιμημένων προϊόντων. Έτσι δημιουργείται μια μεταβατική κατάσταση κατά την οποία οι επιχειρηματίες των σχολικών κυλικείων καλούνται να συμμορφωθούν με τις νέες, μικρότερες σε ορισμένες περιπτώσεις μερίδες, χωρίς να έχει αλλάξει παράλληλα το ισχύον πλαίσιο διατίμησης.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της τυρόπιτας και της πίτας λαχανικών. Στο υφιστάμενο καθεστώς διατίμησης η κατηγορία είχε συνδεθεί με προϊόν βάρους 140 γραμμαρίων και ανώτατη τιμή 1,30 ευρώ. Με τις νέες υγειονομικές προδιαγραφές, όμως, η μέγιστη επιτρεπόμενη ποσότητα για τυρόπιτα, πίτες λαχανικών και τυροκούλουρο καθορίζεται πλέον στα 100 γραμμάρια. Αντίστοιχη αναντιστοιχία προκύπτει και στο κουλούρι, καθώς οι παλαιότερες προδιαγραφές της διατίμησης αναφέρονταν σε μεγαλύτερο βάρος, ενώ πλέον το ανώτατο βάρος ορίζεται στα 80 γραμμάρια.
Ο λόγος είναι ότι πρόκειται για δύο διαφορετικά κανονιστικά πλαίσια και δύο διαφορετικές αρμοδιότητες. Το υπουργείο Υγείας καθορίζει ποια τρόφιμα μπορούν να διατίθενται στα σχολεία και με ποιες διατροφικές και ποσοτικές προδιαγραφές. Οι ανώτατες τιμές, αντίθετα, ρυθμίζονται μέσω των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. και αποτελούν αρμοδιότητα του υπουργείου Ανάπτυξης. Το ίδιο το υπουργείο Ανάπτυξης είχε εντοπίσει το πρόβλημα ήδη από τις 30 Ιουλίου 2026. Με την εγκύκλιο 65847 διευκρίνισε ότι οι επιχειρήσεις των σχολικών κυλικείων πρέπει να εφαρμόζουν τις νέες μέγιστες ποσότητες και τις λοιπές υγειονομικές προδιαγραφές, ακόμη και για τα προϊόντα που υπάγονται σε διατίμηση.
Παράλληλα, όμως, το υπουργείο ανέφερε ρητά ότι οι συγκεκριμένες οδηγίες έχουν μεταβατικό χαρακτήρα, μέχρι να ολοκληρωθεί η κανονιστική προσαρμογή του άρθρου 115 των Κανόνων ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ. στο νέο υγειονομικό πλαίσιο, διαδικασία η οποία, όπως ανέφερε, είχε ήδη δρομολογηθεί από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου. Αν και το υπουργείο Υγείας προχώρησε στις 15 Σεπτεμβρίου σε νέα τροποποίηση των προδιαγραφών, αλλάζοντας ξανά ποσότητες και κατηγορίες προϊόντων, μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί αντίστοιχη νεότερη κανονιστική απόφαση που να αναπροσαρμόζει τις ανώτατες τιμές με βάση τα νέα γραμμάρια.
Αυτό σημαίνει ότι η μείωση της ποσότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αναλογική μείωση της ανώτατης τιμής. Για να αλλάξει η διατίμηση απαιτείται ξεχωριστή κανονιστική παρέμβαση του υπουργείου Ανάπτυξης. Μέχρι να γίνει αυτό, τα σχολικά κυλικεία βρίσκονται ουσιαστικά ανάμεσα σε δύο πλαίσια: τις νέες προδιαγραφές του υπουργείου Υγείας για το τι και πόσο μπορούν να πουλούν και ένα σύστημα ανώτατων τιμών που δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί πλήρως στα νέα δεδομένα.
Υπενθυμίζεται ότι το νέο πλαίσιο για τα σχολικά κυλικεία, που τέθηκε σε εφαρμογή τη σχολική χρονιά 2026-2027, περιόρισε σημαντικά τα προϊόντα που μπορούν να διατίθενται στους μαθητές και εισήγαγε συγκεκριμένα διατροφικά κριτήρια. Μεταξύ άλλων, τέθηκαν εκτός τα αλλαντικά, όπως ζαμπόν, μπέικον, πάριζα και αλλαντικό γαλοπούλας, καθώς και σοκολάτες, κρουασάν, ντόνατς, πατατάκια, γαριδάκια, παγωτά, αναψυκτικά και ενεργειακά ποτά. Στα σάντουιτς και τα τοστ επιτρέπεται ψητό ή βραστό κοτόπουλο και γαλοπούλα αντί προϊόντων αλλαντοποιίας, ενώ δίνεται έμφαση στα προϊόντα ολικής άλεσης, στα φρούτα και σε εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως αυγό, τόνος και όσπρια. Παράλληλα, θεσπίστηκαν αυστηρότερα όρια για πρόσθετα σάκχαρα, κορεσμένα λιπαρά και νάτριο, καθώς και περιορισμοί στο μέγεθος των μερίδων. Με τη νεότερη τροποποίηση εξειδικεύθηκαν περαιτέρω οι ποσότητες για συγκεκριμένα προϊόντα και προστέθηκε η δυνατότητα διάθεσης ποπ κορν, αποκλειστικά στα κυλικεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και υπό συγκεκριμένες διατροφικές προϋποθέσεις.
