Όταν παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους ένα καινοτόμο συστατικό τροφίμων που παράγεται με τη βοήθεια μικροοργανισμών, πληροί τα πρότυπα ασφάλειας της ΕΕ και φέρει σαφή επισήμανση, το 42% δήλωσε ότι θα αγόραζε ένα προϊόν που το περιέχει. Το 54% απάντησε αρνητικά. Οι διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη είναι μεγάλες. Η πρόθεση αγοράς φτάνει το 74% στην Ολλανδία και το 64% στη Σουηδία, ενώ πέφτει στο 22% στην Ελλάδα και στο 19% στην Κύπρο. Έτσι η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χαμηλότερη θέση της ΕΕ. Τα στοιχεία προέρχονται από το Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 578 για την καινοτομία στα τρόφιμα, που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με προσωπικές συνεντεύξεις σε 26.456 άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω στα 27 κράτη μέλη, από τις 22 Μαΐου έως τις 24 Ιουνίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας; Σε ποιο εντοπίστηκε μεγαλύτερη μικροβιακή επιβάρυνση κατά την επεξεργασία
Η έρευνα εξετάζει τρόφιμα, συστατικά και καλλιέργειες που αναπτύσσονται με προηγμένες τεχνολογίες, όπως οι νέες γονιδιωματικές τεχνικές και η βιοτεχνολογική ζύμωση. Στο σύνολο της ΕΕ, η στάση παραμένει επιφυλακτική. Το 51% έχει αρνητική εικόνα για τα καινοτόμα τρόφιμα και το 39% θετική. Η μεγαλύτερη αποδοχή καταγράφεται για φρούτα και λαχανικά από καλλιέργειες προσαρμοσμένες στην ξηρασία, τους εχθρούς των φυτών ή τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Με αυτά θα αισθανόταν άνετα το 50% των ερωτηθέντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα όρια υπολειμμάτων για έξι φυτοφάρμακα σε ακτινίδια, σταφύλια, κεράσια και δημητριακά από τις 5 Νοεμβρίου (πίνακας)
Η ενημέρωση αλλάζει την εικόνα
Το εύρημα που ξεχωρίζει είναι η σχέση ανάμεσα στην ενημέρωση και την αποδοχή. Το 72% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν αισθάνεται καλά ενημερωμένο για τα καινοτόμα τρόφιμα, συστατικά και καλλιέργειες. Ανάμεσα σε όσους θεωρούν ότι είναι καλά ενημερωμένοι, το 72% έχει θετική εικόνα, ενώ ανάμεσα σε όσους δεν είναι, το ποσοστό πέφτει στο 27%. Αντίστοιχα, το 72% των καλά ενημερωμένων αισθάνεται άνετα με τρόφιμα που αναπτύσσονται με σύγχρονες τεχνικές, έναντι 36% των υπολοίπων. Όσοι είχαν ήδη ακούσει για καινοτόμα τρόφιμα είναι άνετοι σε ποσοστό 59%, ενώ όσοι δεν είχαν ακούσει μόνο σε ποσοστό 32%.
Μεγάλες διαφορές υπάρχουν και ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες. Πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες κάτω των 39 ετών αισθάνονται άνετα με τα καινοτόμα τρόφιμα, έναντι 34% όσων είναι 55 ετών και άνω. Η αποδοχή είναι επίσης μεγαλύτερη σε όσους ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους στα 20 ή αργότερα από ό,τι σε όσους σταμάτησαν το σχολείο στα 15. Στις μεγάλες πόλεις άνετα αισθάνεται πάνω από το ήμισυ, ενώ στα χωριά και στις αγροτικές περιοχές το 42% έως 46%.
Παρά την επιφυλακτικότητα, οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν πιθανά οφέλη. Το 70% συμφωνεί ότι η καινοτομία στα συστήματα τροφίμων μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για έρευνα, δεξιότητες και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη. Το 68% θεωρεί ότι μπορεί να δώσει στους αγρότες και τους παραγωγούς πρόσθετα εργαλεία απέναντι στην κλιματική αλλαγή, τους εχθρούς των φυτών, τη λειψυδρία και τις διαταραχές στον εφοδιασμό. Ως συγκεκριμένα οφέλη αναφέρονται συχνότερα η μείωση της πίεσης στους φυσικούς πόρους (27%), η επισιτιστική ασφάλεια (25%) και η καλύτερη επιλογή για τον καταναλωτή μέσω σαφούς επισήμανσης (25%). Ακολουθούν οι πιο υγιεινές επιλογές (23%) και η έρευνα και οι θέσεις εργασίας (21%).
Τι θα έκανε τους καταναλωτές να τα εμπιστευτούν
Το 85% συμφωνεί ότι τα καινοτόμα προϊόντα πρέπει να έχουν σαφείς και διακριτές ονομασίες και κατανοητές πληροφορίες για τον τρόπο παραγωγής, τη σύσταση και την προέλευσή τους. Όταν ρωτήθηκαν τι θα αύξανε περισσότερο την εμπιστοσύνη τους, το 51% επέλεξε την υποχρεωτική σαφή επισήμανση. Ακολουθούν η ανεξάρτητη αξιολόγηση ασφάλειας πέρα από τα στοιχεία του παραγωγού (38%), η έγκριση από την EFSA (36%) και η τακτική δημοσιοποίηση των ευρημάτων για την ασφάλεια (34%). Το στοιχείο που θα έκανε τους περισσότερους πρόθυμους να καταναλώνουν τακτικά καινοτόμα τρόφιμα είναι η μειωμένη χρήση φυτοφαρμάκων, λιπασμάτων ή αντιβιοτικών, με 35%. Ακολουθούν η καλή μεταχείριση των ζώων (23%), το μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα (22%) και το καλύτερο διατροφικό προφίλ (22%).
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει και η τιμή. Σύμφωνα με την ανάγνωση των στοιχείων από το Good Food Institute Europe, το 87% όσων είναι πρόθυμοι να αγοράσουν τρόφιμα που παράγονται με ζύμωση θα το έκανε μόνο αν η τιμή τους ήταν ίδια ή χαμηλότερη από εκείνη των ζωικών προϊόντων. Μόλις το 11% θα πλήρωνε περισσότερα. Ο Alessandro Gardino, υπεύθυνος πολιτικής της οργάνωσης, υπογράμμισε ότι ανεξάρτητοι επιστήμονες, αρχές ασφάλειας τροφίμων και εταιρείες πρέπει να παρέχουν σαφή και ακριβή πληροφόρηση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι τα αποτελέσματα θα αξιοποιηθούν στη χάραξη πολιτικής, την έρευνα και την επικοινωνία. Σχετίζονται ιδίως με το Food 2040, το πλαίσιο πολιτικής για την έρευνα και την καινοτομία στα συστήματα τροφίμων. Το Food 2040 εντάσσεται στη Στρατηγική Προσέγγιση της ΕΕ για την Έρευνα και την Καινοτομία στη γεωργία, τη δασοκομία, τις αγροτικές περιοχές και τα συστήματα τροφίμων.
Πηγή: Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 578
