Αυξανόμενος ανταγωνισμός στον τομέα των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας της ΕΕ και αναδυόμενες προκλήσεις για τις παραπλανητικές πρακτικές επισήμανσης
*Άννα Λεκατσά Γεωπόνος-Επιστήμονας Τροφίμων, Senior Consultant AG ADVENT AE
Κατόπιν σχετικού αιτήματος της Επιτροπής Αλιείας (PECH- Committee on Fisheries), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημοσίευσε μια νέα μελέτη τον Ιούνιο του 2025, σχετικά με την επισήμανση των προϊόντων απομίμησης, υποκατάστατων θαλασσινών φυτικής προέλευσης, με τίτλο: «Labelling of plant-based seafood substitutes- Scope and issues at stake».
Τα τελευταία χρόνια, τα «υποκατάστατα τροφίμων φυτικής προέλευσης» έχουν αναδειχθεί σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά και τα θαλασσινά δεν αποτελούν εξαίρεση. Τα φυτικά προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί για να «μιμούνται» την εμφάνιση, τη γεύση ή τις θρεπτικές ιδιότητες των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας έχουν αυξηθεί σε δημοτικότητα, υποστηριζόμενα από επιχειρήματα, όπως η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, τα οφέλη για την υγεία και η ηθική αξία έναντι των τροφίμων ζωικής προέλευσης.
Τα υποκατάστατα αυτά προέρχονται από συστατικά που περιλαμβάνουν σόγια, γλουτένη σιταριού, μανιτάρια, ρύζι και όσπρια. Αυτές οι φυτικές πρωτεΐνες στη συνέχεια υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία με διάφορα συστατικά, όπως αλάτι, λίπη και χρωστικές ουσίες. Η παρούσα μελέτη εστιάζει στην πρόσφατη ανάπτυξη της αγοράς υποκατάστατων θαλασσινών φυτικής προέλευσης και στις προκλήσεις που έχει δημιουργήσει για τον τομέα θαλασσινών της ΕΕ που αντιμετωπίζει πλέον αυξανόμενο ανταγωνισμό από αυτά τα νέα προϊόντα, γεγονός που εγείρει ορισμένες βασικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την επισήμανση. Ένα κεντρικό μέλημα συνίσταται στη σαφή διάκριση μεταξύ θαλασσινών και φυτικών προϊόντων, προκειμένου όχι μόνο να αποτραπεί η παραπλάνηση των καταναλωτών, αλλά και να αποφευχθούν ζητήματα ασφάλειας.
Η μελέτη δείχνει ότι πράγματι υπάρχουν σε μεγάλη κλίμακα δυνητικά μη συμμορφούμενες στρατηγικές μάρκετινγκ και παρέχει μια επισκόπηση των εθνικών πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Τέλος, προτείνει ορισμένες προσαρμογές στο ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι η επισήμανση των νέων προϊόντων παρέχει ακριβείς πληροφορίες στους καταναλωτές.
Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά από τις σχετικές δεσμεύσεις της, οφείλει έως το 2027 να δρομολογήσει επειγόντως τις δράσεις που βρίσκονται σε εκκρεμότητα και που προβλέπονται στους καν. (ΕΕ) 1169/2011 και καν. (ΕΕ) 1924/2004, ιδιαίτερα όσον αφορά τα θέματα για τα οποία το αναμενόμενο επακόλουθο είναι η έγκριση νομικών πράξεων, μεταξύ των οποίων και εκείνων για τους ισχυρισμούς για τα plant based-φυτικά προϊόντα.
Περισσότερες πληροφορίες και ολόκληρη τη μελέτη, θα βρείτε εδώ: https://research4committees.blog/2025/06/03/publication-labelling-of-plant-based-seafood-substitutes-scope-and-issues-at-stake/
