Οδηγίες του ΣΕΕ για την αποφυγή παραπλάνησης παιδιών στις χριστουγεννιάτικες καμπάνιες
Το εορταστικό κλίμα των Χριστουγέννων συνοδεύεται κάθε χρόνο από κατακόρυφη αύξηση των διαφημίσεων που στοχεύουν τα παιδιά, μια περίοδο κατά την οποία η προσδοκία και η φαντασία τα καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτα. Το παιχνίδι παρουσιάζεται συχνά ως πηγή ευτυχίας, κοινωνικής αποδοχής ή ακόμη και ως «μαγική» λύση στα προβλήματά τους, με αποτέλεσμα τα παιδιά να επηρεάζονται ευκολότερα από έντονα, συχνά και εντυπωσιακά διαφημιστικά μηνύματα.
Το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας (ΣΕΕ) υπενθυμίζει ότι ο Ελληνικός Κώδικας Διαφήμισης – Επικοινωνίας περιλαμβάνει σαφείς διατάξεις για την προστασία των ανηλίκων, οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα την εορταστική περίοδο. Οι διαφημίσεις που προβάλλονται κατά τη διάρκεια των γιορτών, ειδικά για παιχνίδια, τείνουν να γίνονται πιο έντονες, πιο εντυπωσιακές και πιο συχνές.
Ακριβώς γι’ αυτό, το ΣΕΕ έχει συμπεριλάβει στον Ελληνικό Κώδικα Διαφήμισης – Επικοινωνίας συγκεκριμένες διατάξεις που αφορούν στη διαφήμιση προς ανηλίκους. Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όμως αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία κατά την εορταστική περίοδο.
Τι προβλέπει ο Κώδικας για τις διαφημίσεις προς παιδιά
Σύμφωνα με τον Κώδικα, οι διαφημίσεις που απευθύνονται σε παιδιά οφείλουν:
1. Να είναι κοινωνικά υπεύθυνες και να μην εκμεταλλεύονται την παιδική αθωότητα και απειρία.
Τα παιδιά δεν έχουν πλήρη ικανότητα κριτικής σκέψης. Επομένως, η διαφήμιση δεν πρέπει να τα παρασύρει, να τα φοβίζει, ούτε να τους δημιουργεί μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο που παρουσιάζονται τα παιχνίδια ως προς το μέγεθος τους, τη χρήση και τη λειτουργία τους.
2. Να μην προτρέπουν άμεσα σε αγορά.
Η άμεση εμπορική παρότρυνση θεωρείται μορφή πίεσης προς το παιδί κι επομένως διατυπώσεις όπως:
- «Ζήτησέ το τώρα από τους γονείς σου»
- «Μην το χάσεις»
πρέπει να αποφεύγονται.
3. Να μην συνδέουν την κατοχή προϊόντος με την προσωπική αξία ή κοινωνική αποδοχή.
Οι γιορτές αποτελούν πρόσφορο έδαφος για μηνύματα που υπονοούν ότι «όποιος έχει το Χ παιχνίδι είναι πιο αγαπητός ή επιτυχημένος κι όποιος δεν το έχει υστερεί». Ο Κώδικας του ΣΕΕ απαγορεύει ρητά τέτοιου είδους αφηγήσεις.
4. Να μην παρουσιάζουν το παιδί σε επικίνδυνες καταστάσεις – συμπεριφορές.
Ακόμη και σε ένα εορταστικό, παιχνιδιάρικο πλαίσιο, η διαφήμιση οφείλει να σέβεται τους κανόνες ασφαλείας και να μη δείχνει συμπεριφορές που μπορεί να μιμηθούν τα παιδιά με κίνδυνο.
5. Να είναι σαφής η φύση του διαφημιστικού μηνύματος.
Ειδικά στα ψηφιακά μέσα, όπου οι γραμμές μεταξύ περιεχομένου και διαφήμισης συχνά θολώνουν, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι το παιδί παρακολουθεί διαφήμιση. Οι χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις μπορούν να είναι γοητευτικές, συγκινητικές και δημιουργικές, όμως ταυτόχρονα απαιτούν προσοχή και υπευθυνότητα. Το Συμβούλιο Ελέγχου Επικοινωνίας υπενθυμίζει το σαφές και προστατευτικό πλαίσιο που ισχύει για την αποφυγή φαινομένων εκμετάλλευσης της παιδικής αθωότητας.
