*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Έλληνας Επιστήμονας, Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, στο Τμήμα των Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ (UL) στην Ιρλανδία
Το γάλα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και οι οικονομίες κλίμακας
Παρακολουθώ με ενδιαφέρον τα τεκταινόμενα σχετικά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όσα διαβάζω προκαλούν απορίες για την εκτεταμένη διαφθορά αλλά και θλίψη που η Ελλάδα παρανομεί και «πιάνεται» στα πράσα από την Εισαγγελία της ΕΕ (πάλι καλά δηλαδή που είμαστε στην ΕΕ). Δεν θα ήθελα να ξαναναφέρω τα χιλιοειπωμένα σχετικά με αυτό το σκάνδαλο.
Ας δούμε όμως το θέμα αυτό από μια άλλη σκοπιά, μέσα από ένα μοντέλο επιτυχημένης κτηνοτροφίας χωρίς κρατικές επιδοτήσεις: την FrieslandCampina, τον πολυεθνικό συνεταιρισμό που παράγει – μεταξύ άλλων – το γάλα ΝΟΥΝΟΥ. Η FrieslandCampina ανήκει στους ίδιους τους γαλακτοπαραγωγούς, με πάνω από 14.000 μέλη σε Ολλανδία, Βέλγιο και Γερμανία. Κάθε παραγωγός-μέλος προμηθεύει αποκλειστικά τη FrieslandCampina και μετέχει στα κέρδη και στη λήψη αποφάσεων μέσω εκπροσώπων στο διοικητικό συμβούλιο. Τα κέρδη της εταιρείας δεν πηγαίνουν σε μετόχους του χρηματιστηρίου αλλά διανέμονται στους παραγωγούς. Ένα μέρος καταβάλλεται ως επιπλέον τιμή στο γάλα, ένα άλλο επανεπενδύεται και ένα τρίτο δίνεται ως “bonus” ανάλογα με τις επιδόσεις κάθε παραγωγού. Η FrieslandCampina επενδύει συστηματικά σε έρευνα, τεχνολογία παραγωγής, βιωσιμότητα και διεθνές branding.
Έτσι προσθέτει αξία στο γάλα και δεν το πουλάει χύμα, ως πρώτη ύλη. Με πολλές παραγωγικές μονάδες και εξαγωγές σε πάνω από 100 χώρες, εξασφαλίζει όγκο πωλήσεων και γεωγραφική διασπορά κινδύνου. Τα έσοδά της προέρχονται από ποιοτικά προϊόντα με ισχυρά εμπορικά σήματα, όχι από κρατική ενίσχυση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία στον ΟΠΕΚΕΠΕ δηλώνονταν 7,8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα στην Κρήτη, αντιπροσωπεύοντας το 45,10% του συνολικού ζωικού κεφαλαίου που δηλώνεται στην Ελλάδα. Το συνολικό ζωικό κεφάλαιο που δηλώνεται στην Ελλάδα ανέρχεται σε 17.323.554 αιγοπρόβατα. Τα 7,8 εκατομμύρια αιγοπρόβατα που δηλώνονταν στην Κρήτη θα χρειάζονταν δύο φορές την έκταση του νησιού για να βόσκουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα. Έχει επισημανθεί ότι δηλώνονταν ως χώροι βόσκησης ακόμη και βουνά και αμπέλια!
Με τόσο μεγάλο, όμως, ζωικό κεφάλαιο, γιατί είναι πανάκριβα τα γαλακτομικά προϊόντα; Εδώ στο Λίμερικ (στην δυτική Ιρλανδία), το γάλα κοστίζει από € 1,30 ως 1,40 ευρώ το λίτρο. Η δε Ελληνική φέτα κοστίζει εδώ €5,60 !! Ναι σωστά διαβάσατε! Αυτό είναι και απόρροια και του γεγονότος ότι τα τρόφιμα στην Ιρλανδία έχουν μηδενικό ΦΠΑ.
Κάτι σάποιο υπάρχει στην Ελλάδα της κτηνοτροφίας και του γάλακτος. Πού πάνε τα εκατομμύρια γάλακτος από τα «δηλωθέντα» (αλλά ανύπαρκτα) ζώα; Υπάρχει καρτέλ στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων και αν ναι, τι κάνει η εκάστοτε Επιτροπή Ανταγωνισμού; Γιατί η φέτα κοστίζει πάνω από €12 το κιλό στην Ελλάδα;
Κάποια στιγμή πρέπει να σπάσουν αυτά τα αποστήματα και να δούμε λίγο πιο σοβαρά το θέμα του ποιοτικού ελέγχου και του Marketing των τροφίμων με το βλέμμα στις αγορές του εξωτερικού.
Το Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ) έχει δημιουργήσει προγράμματα επιμόρφωσης στο ΕΚΠΑ (Πανεπιστήμιο Αθηνών) σε πολλούς τομείς: Elearning Προγράμματα Επιμόρφωσης από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στο θέμα μας, το πρόγραμμα είναι : Εξαγωγές και Marketing Tροφίμων | E-Learning Πανεπιστήμιο Αθηνών. Eν κατακλείδι: υπάρχουν τρόποι να δείξουμε εξωστρέφεια και πετυχημένο branding τροφίμων.
