Οι τριμερείς διάλογοι που ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο 2026 θα καθορίσουν ποιες ποικιλίες επιτρέπεται να κυκλοφορούν νόμιμα στην ΕΕ
Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026, ξεκίνησαν οι τριμερείς διάλογοι μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της ΕΕ για τον νέο κανονισμό φυτικού αναπαραγωγικού υλικού (ΑΜΚ), που αφορά σπόρους, κονδύλους, μοσχεύματα, σπορόφυτα και νεαρά φυτά. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στοχεύει να αντικαταστήσει 10 από τις 12 υφιστάμενες οδηγίες που ρυθμίζουν σήμερα τον τομέα, πολλές από τις οποίες χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960 και του 1970. Πρόκειται για νομοθεσία που, αν και συχνά αόρατη στον καταναλωτή, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τι καλλιεργείται στα ευρωπαϊκά χωράφια, πόσο ανθεκτική είναι η γεωργία στις κλιματικές πιέσεις και πόση ποικιλότητα διατηρείται στις αγροτικές οικοσυστημικές κοινότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται πατατάκια της Frito-Lay από την αγορά – Το σοβαρό λάθος για την υγεία που εντοπίστηκε μετά από καταγγελία καταναλωτή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα χοιρινά λουκάνικα της ZWAN είχαν… κοτόπουλο! Τα ευρήματα ανάλυσης κρατικής αρχής μετά από έλεγχο σε προϊόν από ράφι σούπερ μάρκετ
Η αναθεώρηση δεν είναι τυχαία. Εντάσσεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, της στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» και της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα, που ζητούν όλες μεγαλύτερη γενετική ποικιλότητα στις καλλιέργειες, ευκολότερη πρόσβαση σε παραδοσιακές και τοπικά προσαρμοσμένες ποικιλίες και μειωμένη εξάρτηση από συνθετικές εισροές.
Το νέο κριτήριο βιωσιμότητας και τι σημαίνει στην πράξη
Το πιο ουσιαστικό νέο στοιχείο της πρότασης είναι η αντικατάσταση της μέχρι τώρα αξιολόγησης VCU (αξία για καλλιέργεια και χρήση) από τη νέα VSCU (αξία για βιώσιμη καλλιέργεια και χρήση). Οι νέες ποικιλίες που θέλουν να καταχωριστούν στους επίσημους καταλόγους για επαγγελματική χρήση θα πρέπει πλέον να αποδεικνύουν ανθεκτικότητα σε ασθένειες, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και μειωμένη ανάγκη για φυτοφάρμακα και λιπάσματα. Η αλλαγή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη στροφή στη γεωργική πολιτική, από την αποκλειστική εστίαση στην παραγωγικότητα προς μια πιο σύνθετη αξιολόγηση που συνυπολογίζει περιβαλλοντικές παραμέτρους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Ανακαλούνται πάνω από 650.000 πλαστικά μπουκάλια εξαιτίας εμφιάλωσης υπό «ανθυγιεινές συνθήκες»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση ΕΟΦ για συμπλήρωμα διατροφής που συνδέεται με επιδημία σαλμονέλωσης – Το cibum είχε ενημερώσει από τον Ιανουάριο
Για τους ερασιτέχνες κηπουρούς, η πρόταση προβλέπει απαλλαγή από απαιτήσεις καταχώρισης και πιστοποίησης, με την προϋπόθεση ειδικής σήμανσης που διευκρινίζει ότι το υλικό δεν είναι επίσημα πιστοποιημένο. Οι οργανισμοί διατήρησης και οι τράπεζες σπόρων εξαιρούνται επίσης από πολλές υποχρεώσεις, αρκεί να τηρούν μητρώα. Οι ποικιλίες διατήρησης, δηλαδή παλαιές ή τοπικές ποικιλίες που συχνά δεν πληρούν τα αυστηρά κριτήρια ομοιομορφίας των εμπορικών καταλόγων, αντιμετωπίζονται με ελαφρύτερους όρους, αναγνωρίζοντας ότι η γενετική τους ποικιλομορφία είναι ακριβώς αυτό που τις κάνει πολύτιμες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδικά γιαούρτια: Κάποια δεν θα έπρεπε καν να υπάρχουν στα ράφια – Σοκαριστικά ευρήματα έρευνας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ιατρική Σχολή Χάρβαρντ: Μην αγνοείτε αυτά τα 7 πιθανά σημάδια καρκίνου του παχέος εντέρου, ανεξάρτητα από την ηλικία σας
Η ανταλλαγή σπόρων μεταξύ αγροτών
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία είναι η ρύθμιση για την ανταλλαγή σπόρων μεταξύ γεωργών. Η πρόταση επιτρέπει ανταλλαγές «σε είδος» σε μικρές ποσότητες ως εργαλείο διατήρησης γενετικής ποικιλότητας στο χωράφι, αλλά θέτει περιορισμούς: οι ανταλλαγές δεν μπορούν να γίνονται μέσω μεσαζόντων και αποκλείουν ποικιλίες που προστατεύονται από δικαιώματα ποικιλίας. Για τους υποστηρικτές της αγροβιοποικιλότητας, αυτές οι εξαιρέσεις είναι ανεπαρκείς. Για τον κλάδο των σπόρων, είναι ήδη υπερβολικές, εγείροντας ανησυχίες για ισονομία και διασφάλιση ποιότητας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 38χρονη έχασε τη ζωή της από νοθευμένο λιμοντσέλο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ευρώπη σπάει όλα τα ρεκόρ στις ανακλήσεις λόγω αυξημένης πολυπλοκότητας της αγοράς και συνεχών κανονιστικών αλλαγών
Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο επίδικο της διαπραγμάτευσης. Οι οργανώσεις αγροβιοποικιλότητας φοβούνται ότι ο νέος κανονισμός, παρά τις βελτιώσεις, συνεχίζει να ευνοεί ένα μοντέλο γεωργίας βασισμένο στην ομοιομορφία και την τυποποίηση, το οποίο ιστορικά έχει οδηγήσει στη συρρίκνωση του αριθμού των διαθέσιμων ποικιλιών. Από τη μεριά του, ο εμπορικός κλάδος επισημαίνει ότι οι ευελιξίες ενδέχεται να υπονομεύσουν την αξιοπιστία του συστήματος πιστοποίησης. Το αποτέλεσμα των τριμερών διαλόγων θα καθορίσει αν η ΕΕ καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτές τις αντικρουόμενες απαιτήσεις.
