Το αυξημένο κόστος μετακίνησης, διαμονής και εστίασης οδηγεί τους καταναλωτές σε φθηνότερες λύσεις, μικρότερες αποδράσεις και περιορισμό δαπανών
Η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος μετακίνησης οδηγούν όλο και περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά σε περιορισμένες και χαμηλότερου κόστους διακοπές το καλοκαίρι του 2026, σύμφωνα με νέα έρευνα του ΙΕΛΚΑ για την καταναλωτική συμπεριφορά. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε δείγμα 700 καταναλωτών από όλη την Ελλάδα και καταγράφει σημαντική μετατόπιση προς οικονομικότερες μορφές διακοπών, με βασικά χαρακτηριστικά τη μικρότερη διάρκεια παραμονής, την αποφυγή ξενοδοχείων, τον περιορισμό της εστίασης και τη στροφή σε αγορές τροφίμων από τοπικά καταστήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 50% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι δεν θα κάνει διακοπές φέτος, ποσοστό ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με το 2025, όταν είχε διαμορφωθεί στο 52%. Από όσους σχεδιάζουν να ταξιδέψουν, το 34% αναφέρει ότι θα πραγματοποιήσει περιορισμένες διακοπές, το 14% θα κινηθεί στα περσινά επίπεδα και μόλις το 2% σκοπεύει να αυξήσει τη διάρκεια των διακοπών του. Η μέση διάρκεια των διακοπών διαμορφώνεται στις 11,4 ημέρες, πρακτικά στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. Η πλειονότητα επιλέγει αποδράσεις διάρκειας έως μίας εβδομάδας, καθώς το 42% δηλώνει ότι θα λείψει από τέσσερις έως επτά ημέρες, ενώ το 29% προγραμματίζει διακοπές οκτώ έως δεκατεσσάρων ημερών.
Οι επιλογές διαμονής δείχνουν σαφή απομάκρυνση από ακριβότερες λύσεις. Το 35% προτιμά ιδιόκτητες εξοχικές κατοικίες, το 18% φιλοξενία σε σπίτια συγγενών ή φίλων και το 35% ενοικιαζόμενα δωμάτια. Αντίθετα, μόλις το 14% επιλέγει ξενοδοχεία, εκ των οποίων το 10% χωρίς διατροφή και μόλις το 4% με πλήρη διατροφή. Πολύ χαμηλά παραμένουν τα ποσοστά για all inclusive πακέτα και κρουαζιέρες. Στους προορισμούς κυριαρχεί η ηπειρωτική Ελλάδα, κυρίως παραθαλάσσιες περιοχές, που συγκεντρώνουν το 57% των προτιμήσεων. Τα νησιά ακολουθούν με 38%, ενώ μόλις το 9% δηλώνει ότι εξετάζει ταξίδι στο εξωτερικό. Η έρευνα συνδέει τη μετατόπιση αυτή με την προσπάθεια αποφυγής του υψηλού κόστους ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
Η εξοικονόμηση επεκτείνεται και στη διατροφή κατά τη διάρκεια των διακοπών. Το 41% δηλώνει ότι μαγειρεύει συστηματικά στον χώρο διαμονής, ενώ το 70% επισκέπτεται τακτικά σούπερ μάρκετ ή μίνι μάρκετ για προμήθειες. Παράλληλα, το 79% αγοράζει προϊόντα από φούρνους και αρτοποιεία. Μόλις το 28% δηλώνει ότι δεν μαγειρεύει ποτέ στις διακοπές του. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η ενίσχυση των τοπικών αγορών. Το 62% των καταναλωτών δηλώνει ότι επιλέγει τοπικά προϊόντα στις διακοπές του, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφονται στις αγορές από μικρές τοπικές επιχειρήσεις, μίνι μάρκετ και φούρνους. Σύμφωνα με την έρευνα, διαμορφώνεται ένα μοντέλο διακοπών χαμηλότερου κόστους, το οποίο στηρίζεται περισσότερο στην αυτάρκεια και στις αγορές από τοπικά σημεία πώλησης.
Το 45% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα μειώσει συνολικά τις δαπάνες του στις φετινές διακοπές. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον προϋπολογισμό είναι το αυξημένο κόστος μετακίνησης, η εστίαση και η διαμονή. Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ δείχνει ότι οι θερινές διακοπές για μεγάλο μέρος των καταναλωτών παραμένουν εφικτές μόνο μέσα από αυστηρό έλεγχο δαπανών, περιορισμό μετακινήσεων και επιλογή οικονομικότερων μορφών φιλοξενίας και κατανάλωσης.
