Το ζήτημα των λεγόμενων SLAPP — Strategic Lawsuits Against Public Participation, δηλαδή στρατηγικές μηνύσεις κατά της δημόσιας συμμετοχής — απασχολεί τα τελευταία χρόνια το παγκόσμιο περιβαλλοντικό και κοινωνικό κίνημα.
Το ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Βόρεια Ντακότα επέβαλε στην οργάνωση Greenpeace USA και στη διεθνή Greenpeace την καταβολή αποζημίωσης 345 εκατομμυρίων δολαρίων στην ενεργειακή εταιρεία Energy Transfer. Η απόφαση αποτελεί την τελική φάση μίας μακράς και σφοδρής δικαστικής διαμάχης, και έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από το περιβαλλοντικό κίνημα, που κατηγορεί την εταιρεία για προσπάθεια φίμωσης της κριτικής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται πατατάκια της Frito-Lay από την αγορά μετά από καταγγελία
Η υπόθεση έχει τις ρίζες της στις μαζικές διαδηλώσεις που οργανώθηκαν το 2016 κατά της κατασκευής του αγωγού Dakota Access Pipeline, ένα έργο που διασχίζει την περιοχή της ινδιάνικης φυλής Standing Rock. Οι διαδηλώσεις αυτές —που υποστηρίχθηκαν από κοινότητες ιθαγενών και ακτιβιστές— στράφηκαν ενάντια στην εταιρεία Energy Transfer, που λειτουργεί τον αγωγό, με κύριες αιτιάσεις την ρύπανση των υδάτων και την παραβίαση των δικαιωμάτων των ιθαγενών. Η εταιρεία κατήγγειλε ότι οι ενέργειες αυτές οργανώθηκαν και καθοδηγήθηκαν από τη Greenpeace, γεγονός που οδήγησε στην αγωγή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl It: Καταναλωτής καταγγέλει ότι βρήκε κομμάτι καουτσούκ σε αλεύρι (φωτογραφία) – Η απάντηση της αλυσίδας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ένοχο» το μιλφέιγ μεγάλης αλυσίδας ζαχαροπλαστείων για δεκάδες δηλητηριάσεις καταναλωτών
Στην τελική απόφασή του, το περιφερειακό δικαστήριο της Βορείου Ντακότα απέρριψε ορισμένα μέρη του αρχικού ευρήματος της κριτικής επιτροπής του Morton County από τον Μάρτιο του 2025, αλλά διατήρησε την υποχρέωση της Greenpeace να πληρώσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην Energy Transfer. Σύμφωνα με υποστηρικτές της οργάνωσης, δεν υπάρχει επαρκής νομική βάση για την καταβολή αυτών των ποσών, και η απόφαση εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο το νομικό σύστημα αντιμετωπίζει την ελευθερία της έκφρασης σε περιπτώσεις διαμαρτυριών για περιβαλλοντικά ζητήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα χοιρινά λουκάνικα της ZWAN είχαν… κοτόπουλο! Τα ευρήματα ανάλυσης κρατικής αρχής μετά από έλεγχο σε προϊόν από ράφι σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |ΥΠΑΑΤ: Ολική ανάκληση της διαδικασίας επιλογής διοικήσεων σε ΕΦΕΤ, ΕΛΓΑ και ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ
Από την πλευρά της, η Greenpeace έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει. Η Simona Abbate από τη Greenpeace Ιταλίας τόνισε ότι η νομική αυτή μάχη δεν έχει τελειώσει, και ότι η οργάνωση προετοιμάζεται να ζητήσει νέο δικάσιμο — και αν χρειαστεί — να ασκήσει έφεση μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο στη Βόρεια Ντακότα. Το επιχείρημα της οργάνωσης βασίζεται στην εκτίμηση ότι η Συνταγματική προστασία της ελευθερίας του λόγου στις ΗΠΑ δεν επιτρέπει την απόδοση τέτοιας ευθύνης στη συγκεκριμένη υπόθεση, ενώ υποστηρίζει επίσης ότι πολλές αποδείξεις που θα ενίσχυαν την υπεράσπιση αποκλείστηκαν από το δικαστήριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 38χρονη έχασε τη ζωή της από νοθευμένο λιμοντσέλο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για σοβαρό κίνδυνο έκρηξης και πυρκαγιάς από πλαστό πιστολάκι μαλλιών με ετικέτα της δημοφιλούς μάρκας Dyson
Το ζήτημα των λεγόμενων SLAPP — Strategic Lawsuits Against Public Participation, δηλαδή στρατηγικές μηνύσεις κατά της δημόσιας συμμετοχής — απασχολεί τα τελευταία χρόνια το παγκόσμιο περιβαλλοντικό και κοινωνικό κίνημα. Τέτοιου είδους αγωγές χαρακτηρίζονται από πολλούς ως εργαλεία εκφοβισμού, που στοχεύουν στην αποθάρρυνση της κριτικής και της διαμαρτυρίας μέσω του υψηλού κόστους και των μακροχρόνιων νομικών διαδικασιών. Σύμφωνα με την Abbate, τόσο οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ όσο και ενεργειακοί κολοσσοί στην Ευρώπη επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν τέτοιες πρακτικές για να φιμώσουν περιβαλλοντικές οργανώσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η Ευρώπη σπάει όλα τα ρεκόρ στις ανακλήσεις λόγω αυξημένης πολυπλοκότητας της αγοράς και συνεχών κανονιστικών αλλαγών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο: Νέα μελέτη εξετάζει πώς μπορεί να προβλεφθεί η αλλοίωση
Παρά την επιβολή της χρηματικής ποινής, η Greenpeace δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις εκστρατείες της σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως επισημαίνει η οργάνωση, οι εκστρατείες για την προστασία του περιβάλλοντος και την κλιματική δικαιοσύνη δεν μπορούν να φιμωθούν με νομικές απειλές, και η απόφαση του δικαστηρίου δεν σηματοδοτεί το τέλος των προσπαθειών της. Αντιθέτως, το περιστατικό έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για το πώς οι νόμοι περί SLAPP εφαρμόζονται και χρειάζονται μεταρρυθμίσεις για να προστατεύουν ουσιαστικά τη δημόσια συζήτηση και τη δημοκρατική συμμετοχή σε ζητήματα κρίσιμης σημασίας.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
