Απάτες δισεκατομμυρίων αλλάζουν τον χάρτη του εγκλήματος στην Ευρώπη
Η απάτη στον τομέα του ΦΠΑ και των τελωνείων αναδεικνύεται πλέον ως ένας από τους μεγαλύτερους πυλώνες του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας τεράστιες απώλειες για τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς προϋπολογισμούς. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για το 2025 της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (European Public Prosecutor’s Office – EPPO), οι έρευνες που βρίσκονταν σε εξέλιξη μέχρι το τέλος του έτους ανέρχονταν σε 3.602, με τη συνολική εκτιμώμενη ζημία να φτάνει τα 67,27 δισεκατομμύρια ευρώ, σχεδόν τριπλάσια σε σύγκριση με τα 24,8 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν καταγραφεί το 2024.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ειδοποίηση RASFF για καλαμάρια με παράσιτα Anisakis στην αγορά – Τι πρέπει να προσέχουμε στο μαγείρεμα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ro: Ανάκληση δημοφιλούς σνακ από 197 σουπερμάρκετ λόγω ανίχνευσης απαγορευμένων φυτοφαρμάκων
Η συντριπτική πλειονότητα της οικονομικής ζημίας προέρχεται από απάτες που πλήττουν τα έσοδα της Ένωσης. Από το σύνολο των εκτιμώμενων απωλειών, 45,01 δισεκατομμύρια ευρώ – δηλαδή περισσότερο από τα δύο τρίτα – συνδέονται με υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ και στα τελωνεία. Συνολικά 981 ενεργές έρευνες σχετίζονται με αυτές τις μορφές απάτης, αντιπροσωπεύοντας το 27% των υποθέσεων, αλλά το 67% της συνολικής ζημίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκό μπλόκο σε κανέλα μολυσμένη με περιττώματα και αυγά εντόμων και ιστούς αράχνης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνες τοξίνες μούχλας σε προϊόν Chiquita στα ράφια μεγάλου σούπερ μάρκετ – Άμεση ανάκληση
Κατά τη διάρκεια του 2025 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άνοιξε 2.030 νέες έρευνες, σημειώνοντας αύξηση 35% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι περισσότερες ενεργές υποθέσεις αφορούν απάτες στις δαπάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή κατάχρηση επιδοτήσεων, χρηματοδοτήσεων και προγραμμάτων. Συγκεκριμένα, 2.450 ενεργές έρευνες – περίπου το 68% του συνόλου – σχετίζονται με τέτοιου είδους υποθέσεις, με εκτιμώμενη ζημία 18,67 δισεκατομμυρίων ευρώ, που αντιστοιχεί σε λίγο πάνω από το 27% της συνολικής οικονομικής απώλειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl It: Καταναλωτής καταγγέλει ότι βρήκε κομμάτι καουτσούκ σε αλεύρι (φωτογραφία) – Η απάντηση της αλυσίδας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται πατατάκια της Frito-Lay από την αγορά μετά από καταγγελία
Πού έχει γίνει το μεγαλύτερο «φαγοπότι»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι υποθέσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης. Μέχρι το τέλος του 2025 βρίσκονταν σε εξέλιξη 512 έρευνες που σχετίζονται με το Recovery and Resilience Facility, το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης NextGenerationEU. Ο αριθμός αυτός καταγράφει αύξηση 66,7% σε σύγκριση με το 2024, ενώ οι αρχές εκτιμούν ότι ο κίνδυνος απάτης και διαφθοράς θα παραμείνει υψηλός έως το 2026, λόγω των μεγάλων ποσών που πρόκειται να εκταμιευθούν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Ένοχο» το μιλφέιγ μεγάλης αλυσίδας ζαχαροπλαστείων για δεκάδες δηλητηριάσεις καταναλωτών
Σε επίπεδο δικαστικής δραστηριότητας, η EPPO κατέγραψε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό επιτυχίας. Το ποσοστό καταδίκης σε υποθέσεις που έχουν ήδη φτάσει στα δικαστήρια αγγίζει το 95%. Το 2025 κατατέθηκαν 275 κατηγορητήρια, αριθμός αυξημένος κατά 34% σε σχέση με το 2024, ενώ συνολικά 1.438 άτομα παραπέμφθηκαν στη δικαιοσύνη. Παράλληλα, τα δικαστήρια ενέκριναν διατάξεις δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων ύψους 1,13 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ η πραγματική αξία των περιουσιακών στοιχείων που δεσμεύθηκαν μέσα στο έτος ανήλθε σε 288,93 εκατομμύρια ευρώ.
Σημαντική αύξηση καταγράφηκε και στις καταγγελίες για οικονομικά εγκλήματα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Το 2025 η EPPO επεξεργάστηκε 6.966 αναφορές πιθανών αδικημάτων, αριθμός αυξημένος κατά 6%. Οι περισσότερες προήλθαν από ιδιώτες, με 4.629 καταγγελίες, ενώ 2.107 προήλθαν από εθνικές αρχές. Αντίθετα, μόλις 143 αναφορές προήλθαν από θεσμικά όργανα και οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα «ράμματα» για τη γούνα της Ελλάδας
Τα στοιχεία για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα δεδομένα της European Public Prosecutor’s Office (EPPO) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, δείχνουν ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη 175 ενεργές έρευνες με συνολική εκτιμώμενη ζημία 2,68 δισ. ευρώ. Από αυτές, 147 υποθέσεις αφορούν απάτες στις δαπάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως επιδοτήσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα, με εκτιμώμενη ζημία 1,34 δισ. ευρώ. Οι υποθέσεις απάτης στα έσοδα της ΕΕ, δηλαδή κυρίως σε ΦΠΑ και τελωνεία, ανέρχονται σε 25, με εκτιμώμενη ζημία 1,33 δισ. ευρώ, ενώ καταγράφονται και 3 άλλες υποθέσεις απάτης με εκτιμώμενη ζημία 12,32 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, στον τομέα της διαφθοράς που συνδέεται με ευρωπαϊκές δαπάνες καταγράφονται 10 υποθέσεις, με εκτιμώμενη ζημία 268,55 εκατ. ευρώ.
Κατά τη διάρκεια του 2025 η EPPO επεξεργάστηκε 201 καταγγελίες για πιθανές παραβάσεις που σχετίζονται με την Ελλάδα, εκ των οποίων 100 προήλθαν από εθνικές αρχές, 76 από ιδιώτες, 7 από θεσμικά όργανα της ΕΕ και 18 κινήθηκαν αυτεπάγγελτα. Με βάση αυτές τις αναφορές άνοιξαν 117 νέες υποθέσεις, με συνολική εκτιμώμενη ζημία 1,02 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο δικαστικής εξέλιξης, κατατέθηκαν 11 κατηγορητήρια, με 177 άτομα να κατηγορούνται, ενώ εγκρίθηκαν διατάξεις δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων ύψους 77,58 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί και στην αξία των περιουσιακών στοιχείων που δεσμεύθηκαν μέσα στο 2025. Παράλληλα, 36 ενεργές υποθέσεις έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα, γεγονός που υπογραμμίζει τη διεθνή διάσταση των ερευνών που αφορούν την Ελλάδα.
Κοβέσι: «Βασικός στόχος παραμένει η αποδόμηση των οργανωμένων εγκληματικών δικτύων»
Η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας Λώρα Κοβέσι, επισημαίνει ότι οι έρευνες αποκαλύπτουν μια βαθιά μεταμόρφωση του οργανωμένου εγκλήματος στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την ίδια, τα εγκληματικά δίκτυα στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε απάτες που βασίζονται στο εμπόριο νόμιμων προϊόντων, επειδή προσφέρουν πολύ υψηλά κέρδη με σχετικά χαμηλό ρίσκο σε σύγκριση με παραδοσιακές εγκληματικές δραστηριότητες όπως τα ναρκωτικά ή η διακίνηση όπλων. Οι έρευνες της EPPO δείχνουν επίσης ότι μεγάλης κλίμακας εγκληματικές οργανώσεις εμπλέκονται σε απάτες που σχετίζονται με εισαγωγές προϊόντων από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έντονη παρουσία κινεζικών εγκληματικών δικτύων.
Στον πρόλογο της έκθεσης, η Kövesi υπογραμμίζει ότι ο ρόλος της ευρωπαϊκής εισαγγελίας δεν πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά με οικονομικούς όρους. Αν και οι έρευνες οδηγούν σε σημαντικές δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και πιθανή ανάκτηση χρημάτων για τους προϋπολογισμούς της ΕΕ και των κρατών-μελών, ο βασικός στόχος παραμένει η αποδόμηση των οργανωμένων εγκληματικών δικτύων και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος δικαίου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επιχείρηση «Moby Dick», στο πλαίσιο της οποίας δεσμεύθηκαν περιουσιακά στοιχεία ύψους 257 εκατομμυρίων ευρώ που συνδέονται με μεγάλη υπόθεση απάτης στον ΦΠΑ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 46% της ζημίας που ερευνάται στη συγκεκριμένη υπόθεση, ένα αποτέλεσμα που οι ευρωπαϊκές αρχές χαρακτηρίζουν εξαιρετικά σημαντικό.
Με περισσότερες από 3.600 ενεργές υποθέσεις και εκτιμώμενη ζημία άνω των 67 δισεκατομμυρίων ευρώ, η ευρωπαϊκή εισαγγελία εκτιμά ότι τα επόμενα χρόνια ο αριθμός των ερευνών θα συνεχίσει να αυξάνεται. Οι υποθέσεις αυτές, όπως σημειώνει η Kövesi, αποκαλύπτουν την έκταση μιας εγκληματικής οικονομίας που για μεγάλο χρονικό διάστημα είτε υποτιμήθηκε είτε αγνοήθηκε, αλλά πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής δικαστικής συνεργασίας.
Δείτε την πλήρη ετήσια έκθεση 2025 της ΕυρωπΑϊκής Εισαγγελίας ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ.
