Νέα έκθεση προειδοποιεί ότι το κακάο, ο καφές και τα σιτηρά απειλούνται από περιβαλλοντικές κρίσεις στις χώρες προέλευσης
Έξι από τα βασικότερα εισαγόμενα τρόφιμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο αραβόσιτος, το ρύζι, το σιτάρι, το κακάο, ο καφές και η σόγια, αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους εξαιτίας της απώλειας βιοποικιλότητας και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Αυτή η διαπίστωση αναδεικνύεται σε νέα έκθεση της βρετανικής συμβουλευτικής εταιρείας Foresight Transitions, εκπονημένη για λογαριασμό της φιλανθρωπικής πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για το Κλίμα.
Η μελέτη αποκαλύπτει ότι περισσότερο από το 50% των ευρωπαϊκών εισαγωγών αυτών των έξι τροφίμων προέρχεται από χώρες που χαρακτηρίζονται από υψηλή κλιματική ευαλωτότητα και χαμηλές δυνατότητες προσαρμογής. Για το σιτάρι, τον αραβόσιτο και το κακάο, δύο στα τρία φορτία εισάγονται από περιοχές με σημαντικά μειωμένη βιοποικιλότητα, γεγονός που ενισχύει την επισιτιστική αβεβαιότητα.
Η επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Camilla Hyslop, προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις δεν είναι απλώς θεωρητικές. «Οι αλλαγές έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τις επιχειρήσεις, τις θέσεις εργασίας, τις τιμές και τη διαθεσιμότητα των τροφίμων», σημειώνει. Η βιομηχανία σοκολάτας της ΕΕ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος. Σχεδόν το σύνολο του κακάο που χρησιμοποιείται για την παραγωγή σοκολάτας προέρχεται από χώρες με αυξημένο περιβαλλοντικό κίνδυνο, κυρίως στη Δυτική Αφρική.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σολομός από τα ράφια μεγάλου σούπερ μάρκετ λόγω παρουσίας «απειλητικού για τη ζωή» συστατικού
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Προσαρμογής της Notre Dame, το 97% του κακάο προέρχεται από χώρες με χαμηλό ή μέτριο βαθμό ετοιμότητας για κλιματικές προκλήσεις, ενώ το 77% από περιοχές με φτωχή βιοποικιλότητα, σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Η έκθεση συσχετίζει τις εμπορικές ροές της Eurostat με δείκτες περιβαλλοντικής ευαλωτότητας, τεκμηριώνοντας τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ περιβάλλοντος και εμπορίου. Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές κακάο αυξήθηκαν κατά 41% μέσα σε ένα χρόνο, ενώ η τιμή της σοκολάτας έχει αυξηθεί κατά 43% μέσα σε τρία χρόνια, σύμφωνα με ανάλυση του Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU). Το φαινόμενο του «σοκολατοπληθωρισμού» αποδίδεται στις διπλές περιβαλλοντικές πιέσεις που επηρεάζουν τόσο το κακάο όσο και βασικά συστατικά όπως η ζάχαρη.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αντηλιακά: Το 80% δεν προστατεύει επαρκώς ή περιέχει επικίνδυνα συστατικά – Εργαστηριακή δοκιμή
Η μελέτη υπογραμμίζει πως η ελάττωση των οικοσυστημικών λειτουργιών καθιστά τα γεωργικά συστήματα πιο ευάλωτα στις ασθένειες, τις κλιματικές διαταραχές και τη μείωση της παραγωγικότητας, ειδικά όταν αυτές οι πιέσεις συνδυάζονται με πρακτικές όπως η μονοκαλλιέργεια και η αποψίλωση. Αν και η αύξηση της ευρωπαϊκής αυτάρκειας σε τρόφιμα παρουσιάζεται ως πιθανή λύση, οι ερευνητές προειδοποιούν για τα όρια αυτής της στρατηγικής. «Η ΕΕ δεν μπορεί να καλλιεργήσει επαρκείς ποσότητες όλων αυτών των προϊόντων», τονίζει ο Dr. Mark Workman, συν-συγγραφέας της έκθεσης. Επιπλέον, η ίδια η Ευρώπη πλήττεται από πλημμύρες, ξηρασίες και θερμικά κύματα που επηρεάζουν τη δική της αγροτική παραγωγή.
Η έκθεση καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των προμηθευτών της, μέσω επενδύσεων όχι μόνο σε γεωργικές πρακτικές αλλά και σε βασικές υποδομές, όπως τα λιμάνια που εξυπηρετούν τις εισαγωγές. «Η εξωτερική βοήθεια και η εσωτερική ασφάλεια είναι αλληλένδετες έννοιες», τονίζει ο Workman. «Η κλιματική σταθερότητα των εταίρων μας είναι και δική μας σταθερότητα».
