Οι γερμανικές αρχές αξιολογούν το τριφθοροξικό οξύ (TFA) ως χημική ουσία υψηλού κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία και το πόσιμο νερό.
Το τριφθοροξικό οξύ δεν είναι απλώς μια χημική ουσία. Είναι ένδειξη του πώς σύγχρονες ενώσεις που χρησιμοποιούμε καθημερινά – ακόμη και για “καθαρές” τεχνολογίες όπως τα νέα ψυκτικά μέσα – μπορεί να καταλήγουν στα ποτήρια μας. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Χημικών Ουσιών (BfC) της Γερμανίας υπέβαλε επίσημη πρόταση στην Ευρωπαϊκή Χημική Υπηρεσία (ECHA) για την ένταξη του τριφθοροξικού οξέως (TFA) σε νέες κατηγορίες επικινδυνότητας, με βάση τους κανονισμούς REACH και CLP. Το TFA ανήκει στην ευρύτερη ομάδα των υπέρ- και πολυφθοριωμένων ενώσεων (PFAS), γνωστών και ως «αιώνια χημικά», λόγω της εξαιρετικής τους αντοχής στη βιολογική αποδόμηση.
Η ουσία έχει ανιχνευθεί από το 2016 σε επιφανειακά ύδατα της περιοχής του Νέκαρ στη Γερμανία και η παρουσία της αυξάνεται διαρκώς. Το TFA σχηματίζεται τόσο από εκπομπές βιομηχανικών μονάδων όσο και ως προϊόν διάσπασης φυτοφαρμάκων και φθοριούχων ψυκτικών αερίων. Λόγω της υψηλής του κινητικότητας στο νερό και της ανθεκτικότητάς του, το τριφθοροξικό οξύ δεν απομακρύνεται εύκολα ούτε από τα συστήματα καθαρισμού πόσιμου νερού. Απαιτείται ιδιαίτερα σύνθετη και δαπανηρή τεχνολογία για την απομάκρυνσή του.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αντηλιακά: Το 80% δεν προστατεύει επαρκώς ή περιέχει επικίνδυνα συστατικά – Εργαστηριακή δοκιμή
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται η ανάκληση του επικίνδυνου κρασιού με τα θραύσματα γυαλιού στις φιάλες – Ειδοποίηση RASFF
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Hot dog που φυτρώνουν στα δέντρα και σοκολατούχο γάλα από καφέ αγελάδες – Οι αντιλήψεις των Αμερικανών για τη διατροφή
Τι προτείνουν οι γερμανικές αρχές
Σε συνεργασία με το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο για την Εκτίμηση Κινδύνων (BfR) και την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (UBA), η Γερμανία προτείνει: την κατάταξη του TFA ως αναπαραγωγικά τοξική ουσία, Κατηγορία 1Β με επισήμανση H360Df: «Μπορεί να βλάψει το έμβρυο. Ενδέχεται να επηρεάσει τη γονιμότητα».
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του BfR, καθηγητή Αντρέας Χένσελ: «Οι επιπτώσεις στην αναπαραγωγή παρατηρήθηκαν σε πειράματα με ζώα, μόνο σε συγκεντρώσεις σημαντικά υψηλότερες από εκείνες που βρίσκονται σήμερα στο περιβάλλον. Ωστόσο, η κατάταξη είναι σημαντική για την πρόληψη μελλοντικών κινδύνων.»
Περιβαλλοντικός κίνδυνος: Εισάγεται νέα κατηγορία για το πόσιμο νερό
Το UBA προτείνει επιπλέον την ένταξη του TFA στη νέα περιβαλλοντική κατηγορία κινδύνου «πολύ ανθεκτικό και πολύ κινητικό» (vPvM) με επισήμανση EUH451: «Μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια και διάχυτη ρύπανση των υδάτινων πόρων.» Ο πρόεδρος του UBA, Ντιρκ Μέσνερ, τονίζει: «Ο αριθμός και οι ποσότητες χημικών που καταλήγουν στο περιβάλλον ως TFA αυξάνονται συνεχώς. Πρέπει να δράσουμε τώρα για να προστατεύσουμε βιώσιμα τους υδάτινους πόρους και τη δημόσια υγεία.»
Επιπτώσεις και επόμενα βήματα
Η αναθεώρηση του κινδύνου για το τριφθοροξικό οξύ θα μπορούσε να επηρεάσει πολλούς τομείς:
- Επανεξέταση φυτοφαρμάκων που διασπώνται σε TFA
- Αναθεώρηση χρήσης φθοριούχων ψυκτικών μέσων, με μετάβαση σε εναλλακτικά ψυκτικά (όπως CO₂, αμμωνία, υδρογονάνθρακες)
Το σχετικό φάκελο αξιολογεί η επιστημονική επιτροπή της ECHA, ενώ βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση για έξι εβδομάδες. Η τελική πρόταση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται εντός 18 μηνών.
