Ακραία καιρικά φαινόμενα και μετακινήσεις πληθυσμών στις χώρες παραγωγής τροφίμων πλήττουν την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού
Σύμφωνα με νέα ανάλυση, η κλιματική αλλαγή εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις μετακινήσεις πληθυσμών σε βασικές χώρες παραγωγής τροφίμων, προκαλώντας αυξανόμενο κίνδυνο για την επισιτιστική ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Η έκθεση αποκαλύπτει ότι εισαγωγές τροφίμων αξίας 3 δισεκατομμυρίων λιρών προέρχονται από 20 χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα μετακινήσεων πληθυσμών εξαιτίας της κλιματικής κρίσης. Όλες οι χώρες αυτές θεωρούνται ανεπαρκώς προετοιμασμένες για να ανταποκριθούν στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Τα προϊόντα που διακυβεύονται περιλαμβάνουν βασικά αγαθά, όπως ρύζι, τσάι και μάνγκο.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η περίπτωση του Πακιστάν, δεύτερου μεγαλύτερου προμηθευτή ρυζιού του Ηνωμένου Βασιλείου. Η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με καταστροφικές πλημμύρες το 2022, οι οποίες οδήγησαν σε ρεκόρ βροχοπτώσεων, 1.700 θανάτους, εκατομμύρια εκτοπισμένους και τεράστιες απώλειες καλλιεργειών. Το 2023, 1,2 εκατομμύρια Πακιστανοί αναγκάστηκαν να μετακινηθούν εσωτερικά λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών, αριθμός που κατατάσσει τη χώρα δεύτερη παγκοσμίως μετά την Κίνα. Οι πλημμύρες του 2024 ήδη έχουν στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 300 ανθρώπους, ενώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι φετινές βροχές του μουσώνα ήταν κατά 15% εντονότερες εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Ο αντίκτυπος αυτών των γεγονότων έχει αρχίσει να γίνεται αισθητός και στη Βρετανία. Από το 2022 έως το 2023, η τιμή του ρυζιού από το Πακιστάν αυξήθηκε κατά 33%, λόγω ζημιών στις σοδειές και διαταραχών στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Όπως δήλωσε ο Gareth Redmond-King, επικεφαλής του διεθνούς προγράμματος της Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU), «Όταν οι πλημμύρες και οι ξηρασίες αναγκάζουν τους αγρότες στο εξωτερικό να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, συχνά κατευθύνονται προς τις πόλεις, διαλύοντας τις αγροτικές κοινότητες και θέτοντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα καλλιεργεί τα τρόφιμα που εισάγουμε». Και προειδοποιεί: «Εκτός αν επιτύχουμε το καθαρό μηδέν, οι κλιματικές απειλές για την επισιτιστική μας ασφάλεια θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται».
Η Camilla Toulmin, ανώτερη συνεργάτης στο Διεθνές Ινστιτούτο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, σημειώνει ότι οι πρόσφατες περικοπές της βρετανικής βοήθειας απειλούν να αποδυναμώσουν τις διεθνείς συνεργασίες και την ανθεκτικότητα του παγκόσμιου διατροφικού συστήματος. «Με πιο ασταθή συστήματα διατροφής, η δική μας επισιτιστική ασφάλεια διατρέχει όλο και μεγαλύτερο κίνδυνο», τονίζει.
Σήμερα, το 15% των εισαγωγών τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου, αξίας 8 δισεκατομμυρίων λιρών, προέρχεται από χώρες με χαμηλή κλιματική ετοιμότητα. Πρόκειται για καλλιέργειες που δεν ευδοκιμούν στο βρετανικό κλίμα, καθιστώντας την εξάρτηση από τις ξένες αγροτικές κοινότητες κρίσιμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζει δράσεις διεθνούς χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, μεταξύ άλλων και μέσω του Acumen Climate Action Pakistan Fund. Σύμφωνα με την ECIU, η βρετανική χρηματοδότηση έχει ενισχύσει τουλάχιστον 348 έργα κλιματικής προσαρμογής σε 111 χώρες, εκ των οποίων οι 84 προμηθεύουν τρόφιμα στα βρετανικά σούπερ μάρκετ.
