Ποια ζιζανιοκτόνα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται, παρά τον κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία

Πού πρέπει να επικεντρωθούν οι επικεφαλής των ομάδων HACCP πρώτων υλών για μέλι ή άλλα γεωργικής προέλευσης τρόφιμα

Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Οι χημικοί κίνδυνοι είναι γύρω μας, ότι και αν κάνουμε. Και είμαστε εκτεθειμένοι σε αυτούς όχι μόνο μέσα από την διατροφή μας αλλά και από όλα τα αντικείμενα, ή προϊόντα που είναι γύρω μας. Για παράδειγμα, τα πλαστικά μέρη του εσωτερικού των αυτοκινήτων, οι μοκέτες στα σπίτια μας, οι πάγκοι στην κουζίνα του σπιτιού μας…είναι όλα τους πηγές χημικών ενώσεων άρα κινδύνων. Ακόμα και τα μαχαιροπήρουνα, είναι πηγή νικελίου που περνά μέσα μας μέσω της αφής.

Τα νέα σχετικά με μια νέα έρευνα στην Ιρλανδία, στο Πανεπιστήμιο NUIG (National University of Ireland – Galway) που δημοσιεύτηκαν στις 24/5/22 έφεραν στο φως και άλλους χημικούς κινδύνους, ειδικά για όσους από εμάς έχουμε κήπο.

Τα δύο ζιζανιοκτόνα στα οποία επικεντρώνουν την προσοχή τους οι Ιρλανδές ερευνήτριες είναι το Rose Clear και το Bug Clear. To ενεργό συστατικό και στα δύο αυτά προϊόντα είναι το ακεταμιπρίδιο (acetamiprid) που ανήκει στην κατηγορία των νεονικοτινοειδών ενώσεων (neonicotinoid group).

Αυτή η κατηγορία ενώσεων έχει απαγορευθεί στην ΕΕ επειδή είναι εξαιρετικά βλαπτικές για τις μέλισσες και άλλα έντομα. Αυτή τη στιγμή, το ακεταμιπρίδιο είναι απαγορευμένο μόνο στη Γαλλία. Μια άλλη παρόμοια ένωση που είναι απαγορευμένη στην ΕΕ, το ιμιδακλοπρίδιο (imidacloprid), δεν επιτρέπεται η χρήση του στην γεωργία αλλά πωλείται ακόμα στην Ιρλανδία ως προστατευτικό από ψύλους για ζώα συντροφιάς! Η εταιρεία που το εμπορεύεται για τα ζώα δηλώνει το τετριμμένο! Δηλαδή ότι έχουν γίνει όλες οι μελέτες επικινδυνότητας για τον άνθρωπο και το περιβάλλον και το ρίσκο είναι μηδαμινό.

Η Alison Connolly, η επικεφαλής του ερευνητικού πρότζεκτ στο Galway, δηλώνει ότι οι νεονικοτινοειδείς ενώσεις έχουν γνωστή επικινδυνότητα για τις μέλισσες και όλα τα υδρόβια έντομα. Αλλά σήμερα ξέρουμε ότι φέρουν ρίσκο και για την  υγεία των ανθρώπων! Μελέτες έχουν δείξει μια σχέση μεταξύ της έκθεσης του ανθρώπου σε αυτές τις ενώσεις και δυσλειτουργίας του αναπνευστικού συστήματος. Μερικές μελέτες έχουν δείξει επίσης ότι οι νεονικοτινοειδείς ενώσεις επιδρούν στο νευρικό σύστημα αλλά και στο σύστημα αναπαραγωγής μέσω επίδρασης στις ανθρώπινες ορμόνες και ενδοκρίνες.

Η κ. Connolly δήλωσε ότι επιβάλλεται να γίνουν μεγαλύτερες σε έκταση μελέτες ώστε να αποκτήσουμε πληρέστερη γνώση για την επικινδυνότητα των φυτοφαρμάκων (εντομοκτόνων και ζιζανιοκτόνων). Από την πλευρά της, η Marie Coggins, λέκτορας στην επιστήμη της έκθεσης σε κινδύνους (exposure science) στο NUIG δήλωσε ότι χρειαζόμαστε περισσότερα δεδομένα για την επικινδυνότητα αυτών των ενώσεων. Οι ερευνήτριες θα μελετήσουν τα επίπεδα των νεονικοτινοειδών ενώσεων και μεταβολιτών τους στα ούρα ανθρώπων που φροντίζουν τους κήπους κάνοντας χρήση αυτών των προϊόντων.

Η προηγούμενη έρευνα της κ. Connolly σχετικά με την χρήση της γλυφοσάτης (glyphosate) έχει δείξει ότι όσοι χρησιμοποιούν προϊόντα που περιέχουν την γλυφοσάτη, είναι πιο εκτεθειμένοι έναντι του γενικού πληθυσμού. Η γλυφοσάτη περνά στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της αφής και της αναπνοής. Τώρα οι ερευνήτριες στρέφουν το βλέμμα τους στα προϊόντα με εμπορική ονομασία Bug Clear και Rose Clear. Αναμένοντας τα αποτελέσματα της έρευνάς τους, ας…κρατάμε τις αποστάσεις μας από τις νεονικοτινοειδείς ενώσεις.

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.