Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων έχει δεχθεί τρεις νέες αιτήσεις για χρωστικές τροφίμων φυσικής προέλευσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική αγορά απομακρύνεται σταδιακά από τις συνθετικές χρωστικές που προέρχονται από πετροχημικές πρώτες ύλες. Οι αιτήσεις αφορούν τη γαλάζια χρωστική από γαρδένια, το εκχύλισμα κνήκου και το έλαιο καρότου που παράγεται με χρήση ακετόνης, με τις προτάσεις να αφορούν είτε νέες χρήσεις είτε διεύρυνση των ήδη επιτρεπόμενων εφαρμογών τους.
Η πρώτη αίτηση αφορά τη γαλάζια χρωστική από γαρδένια, η οποία παράγεται από γενιπίνη και έχει ήδη εγκριθεί στις ΗΠΑ για ορισμένες χρήσεις από τον Ιούλιο του 2025. Η νέα πρόταση ζητά να διευρυνθούν οι επιτρεπόμενες εφαρμογές της σε προϊόντα όπως ζαχαρώδη, επιδόρπια, ποτά, γαλακτοκομικά, σνακ και μασώμενα δισκία, σε επίπεδα που θα είναι σύμφωνα με τις ορθές πρακτικές παραγωγής. Παράλληλα, προτείνεται να μειωθεί το ανώτατο όριο αρσενικού στη συγκεκριμένη χρωστική από 2 μέρη ανά εκατομμύριο σε 1 μέρος ανά εκατομμύριο. Η δεύτερη αίτηση αφορά εκχύλισμα κνήκου, ενός φυτού που μπορεί να δώσει έντονο κίτρινο χρώμα. Η προτεινόμενη χρήση αφορά μια μεγάλη γκάμα προϊόντων, μεταξύ άλλων ποτά, τσίχλες, δημητριακά πρωινού, επιδόρπια, γαλακτοκομικά, καραμέλες, σάλτσες για σαλάτες και ζωμούς. Το εκχύλισμα κνήκου είχε συμπεριληφθεί προσωρινά στις χρωστικές που εξαιρούνταν από υποχρεωτική πιστοποίηση το 1962, όμως η συγκεκριμένη άδεια αφαιρέθηκε δύο χρόνια αργότερα. Η τρίτη αίτηση αφορά το έλαιο καρότου και τη χρήση ακετόνης ως διαλύτη κατά την παραγωγή του. Το έλαιο καρότου ήδη εξαιρείται από την υποχρεωτική πιστοποίηση ως χρωστική και μπορεί να χρησιμοποιείται γενικά στα τρόφιμα σύμφωνα με τις ορθές πρακτικές παραγωγής. Η νέα αίτηση ζητά να επιτραπεί ρητά η χρήση ακετόνης κατά την παραγωγή του, ενώ προτείνει επίσης την προσθήκη ορίων για βαρέα μέταλλα και εναλλακτικών ονομασιών για το συστατικό. Οι υφιστάμενες προδιαγραφές προβλέπουν, μεταξύ άλλων, ότι το έλαιο καρότου δεν πρέπει να περιέχει περισσότερα από 25 μέρη ανά εκατομμύριο εξανίου.
Από το 2025, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων έχει ανακοινώσει ότι θα συνεργαστεί με τη βιομηχανία για τη σταδιακή απομάκρυνση των συνθετικών χρωστικών που προέρχονται από πετρελαϊκές πρώτες ύλες, ενώ παράλληλα έχει θέσει ως προτεραιότητα την ταχύτερη αξιολόγηση φυσικών εναλλακτικών.
Τον Ιούνιο του 2026, η αμερικανική αρχή διεύρυνε τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να χρησιμοποιούν ισχυρισμούς όπως «χωρίς τεχνητές χρωστικές», όταν τα προϊόντα δεν περιέχουν χρωστικές που προέρχονται από πετρελαϊκές πρώτες ύλες. Την ίδια περίοδο ενέκρινε τη χρήση κόκκινης χρωστικής από παντζάρι και διεύρυνε τις επιτρεπόμενες εφαρμογές εκχυλίσματος σπιρουλίνας, μεταξύ άλλων και σε αρτοσκευάσματα. Στο πλαίσιο αυτό, η χρωστική από κνήκο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιομηχανία επειδή μπορεί να προσφέρει κίτρινες αποχρώσεις χωρίς τη χρήση των συνθετικών χρωστικών που βρίσκονται σήμερα στο στόχαστρο. Η συγκεκριμένη χρωστική είναι υδατοδιαλυτή και, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες χρωστικές φυτικής προέλευσης για τη δημιουργία διαφορετικών αποχρώσεων.
Η διαδικασία αντικατάστασης των συνθετικών χρωστικών, ωστόσο, δεν αφορά μόνο το χρώμα που εμφανίζεται τελικά στο προϊόν. Οι νέες χρωστικές πρέπει να διατηρούν την απόχρωσή τους στις διαφορετικές συνθήκες επεξεργασίας και αποθήκευσης των τροφίμων, ενώ παράγοντες όπως η οξύτητα, η θερμότητα, το φως και η διάρκεια ζωής του προϊόντος επηρεάζουν την απόδοσή τους. Το εκχύλισμα κνήκου, για παράδειγμα, αξιολογείται και για τη σταθερότητα και την ευελιξία του σε διαφορετικές εφαρμογές. Οι τρεις αιτήσεις δεν σημαίνουν ακόμη ότι οι συγκεκριμένες χρήσεις έχουν εγκριθεί. Οι χρωστικές που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα στις ΗΠΑ πρέπει να αξιολογούνται και να εγκρίνονται από την αμερικανική αρχή, η οποία εξετάζει μεταξύ άλλων τα διαθέσιμα στοιχεία ασφάλειας, την αναμενόμενη διατροφική έκθεση, την καθαρότητα της ουσίας και τις συνθήκες υπό τις οποίες θα χρησιμοποιείται.
Στην περίπτωση του κνήκου, η προτεινόμενη χρωστική χρησιμοποιείται ήδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως συστατικό τροφίμων σε συγκεκριμένες μορφές συμπυκνωμάτων, όπου το ρυθμιστικό πλαίσιο διαφέρει από εκείνο των ΗΠΑ. Η αμερικανική αξιολόγηση αφορά επομένως τη χρήση της ουσίας ως χρωστικής σύμφωνα με το αμερικανικό κανονιστικό πλαίσιο και όχι απλώς την παρουσία του φυτού ή των προϊόντων του στην αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
