Νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας δείχνει πώς η σωστή επεξεργασία του σησαμιού κάνει το σησαμέλαιο ένα από τα πιο ευεργετικά έλαια για την υγεία
Το σησαμέλαιο, ένα από τα αρχαιότερα φυτικά έλαια του κόσμου, επιστρέφει δυναμικά στη σύγχρονη διατροφή, καθώς νέες έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από απλή γεύση. Οι επιστήμονες ερευνούν πώς οι μέθοδοι παραγωγής επηρεάζουν τη διατροφική του αξία και τις ιδιότητες που το καθιστούν σύμμαχο για την καρδιά, τον μεταβολισμό και τη μακροζωία.
Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Foods., πάνω σε δείγματα σουδανικού σουσαμιού από μια τοπική αγορά στην Καρδίτσα, εξέτασε πώς διαφορετικές τεχνικές εξαγωγής — όπως η ψυχρή έκθλιψη, η υπερηχητική εκχύλιση και η εφαρμογή ηλεκτρικών παλμών — επηρεάζουν τη σύσταση, την ποιότητα και τη σταθερότητα του σησαμέλαιου. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι πιο «πράσινες» και ήπιες τεχνικές φαίνεται να διατηρούν πολύ καλύτερα τα ευεργετικά συστατικά, προσφέροντας ένα πιο «ζωντανό» λάδι.
Το σησαμέλαιο είναι πλούσιο σε λιγνάνες (σεσαμίνη, σεσαμολίνη, σεσαμόλη), τοκοφερόλες (ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση) και ακόρεστα λιπαρά οξέα όπως το ελαϊκό και το λινελαϊκό οξύ — όλα συνδεδεμένα με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία και την προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση παλμικών ηλεκτρικών πεδίων (PEF) και υπερήχων (UAE) όχι μόνο αυξάνει την απόδοση, αλλά και διατηρεί τις αντιοξειδωτικές ιδιότητες σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεθόδους, όπως η εξαγωγή με διαλύτες (Soxhlet), οι ήπιες τεχνολογίες απέδωσαν λάδι με έως και 60% ανάκτηση λίπους και εξαιρετικά χαμηλούς δείκτες οξείδωσης — ένδειξη καλύτερης ποιότητας και μεγαλύτερης διάρκειας ζωής στο ράφι. Η ψυχρή έκθλιψη και οι μη θερμικές μέθοδοι διατήρησαν επίσης το υψηλότερο αντιοξειδωτικό δυναμικό, το οποίο σχετίζεται με χαμηλότερη φλεγμονή και μικρότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Για τους καταναλωτές, τα ευρήματα αυτά έχουν άμεσο ενδιαφέρον. Τα σησαμέλαια που παράγονται με ήπιες, μη θερμικές μεθόδους μπορούν να προσφέρουν προϊόντα με περισσότερα φυσικά αντιοξειδωτικά και πιο «καθαρό» προφίλ λιπαρών. Στην πράξη, αυτό σημαίνει καλύτερη υποστήριξη του καρδιαγγειακού συστήματος, μικρότερο οξειδωτικό φορτίο από τη διατροφή και ενίσχυση της αντιγηραντικής δράσης του οργανισμού.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι η τεχνολογία επεξεργασίας μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της διατροφικής αξίας. Οι καταναλωτές που επιλέγουν έλαια ψυχρής έκθλιψης ή με αναφορά σε «ήπιες» μεθόδους παραγωγής μπορούν να είναι πιο σίγουροι για την ποιότητά τους. Το σησαμέλαιο, χάρη στη φυσική του σταθερότητα, θεωρείται πλέον ιδανική βάση για λειτουργικά τρόφιμα — δηλαδή προϊόντα που προσφέρουν οφέλη πέρα από τη βασική διατροφή.
Οι ερευνητές του έργου κατέληξαν ότι οι μη θερμικές μέθοδοι, όπως η εφαρμογή ηλεκτρικών παλμών και οι υπέρηχοι, προσφέρουν αποδοτικούς και ενεργειακά βιώσιμους τρόπους παραγωγής ελαίων υψηλής αξίας, με πλούσιο περιεχόμενο σε βιοδραστικά συστατικά. Η μελέτη αποτελεί σημαντικό βήμα για την ελληνική ερευνητική κοινότητα στον τομέα των λειτουργικών τροφίμων. Επιβεβαιώνει ότι η ποιότητα του σησαμέλαιου δεν εξαρτάται μόνο από την πρώτη ύλη, αλλά και από το πώς αυτή επεξεργάζεται. Για τους καταναλωτές, η γνώση αυτή μεταφράζεται σε πιο ενημερωμένες επιλογές — και σε ένα πιο υγιεινό καθημερινό λάδι από σουσάμι.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2304-8158/14/21/3653
Αναφορά: Αθανασιάδης Βασίλης, Μαριάννα Γιαννοπούλου, Γεωργία Σαρλάμη, Ελένη Μποζίνου, Παναγιώτης Βαραγιάννης και Σταύρος Ι. Λάλας. 2025. “Πράσινη Βελτιστοποίηση της Εκχύλισης Σησαμέλαιου μέσω Παλμικού Ηλεκτρικού Πεδίου και Λουτρού Υπερήχων: Απόδοση, Αντιοξειδωτική Δράση, Οξειδωτική Σταθερότητα και Δυναμικό Λειτουργικών Τροφίμων”
Foods 14, αρ. 21: 3653. https://doi.org/10.3390/foods14213653
