Ερευνητές υποστηρίζουν την ένταξη των νέων γονιδιωματικών τεχνικών στη βιολογική γεωργία
Για να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας για κάλυψη του 25% των γεωργικών εκτάσεων με βιολογική γεωργία έως το 2030, οι επιστήμονες προτείνουν την ενσωμάτωση των νέων γονιδιωματικών τεχνικών (NGT) στην αγροτική παραγωγή, συμπεριλαμβανομένης της βιολογικής. Οι τεχνικές αυτές, παρότι τεχνικά κατατάσσονται στους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ), χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ακρίβεια και μικρότερη παρέμβαση στο γονιδίωμα, με αποτέλεσμα να προσεγγίζουν περισσότερο τις φυσικές διαδικασίες αναπαραγωγής.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στις 30 Μαΐου στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports Sustainability, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Bayreuth προτείνουν την άρση των αυστηρών περιορισμών για τις NGT, οι οποίες θα μπορούσαν να επιταχύνουν την ανάπτυξη καλλιεργειών με αυξημένη αντοχή στις κλιματικές συνθήκες, μειωμένες ανάγκες σε λιπάσματα και φυτοφάρμακα και υψηλότερες αποδόσεις.
Η Alexandra Molitorisová, νομικός τροφίμων και πρώτη συγγραφέας της μελέτης, δηλώνει πως η ενσωμάτωση των NGT στη βιολογική γεωργία θα αποτελούσε έναν επιστημονικά τεκμηριωμένο εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού γεωργικού μοντέλου. Σήμερα, μόλις το 10% των γεωργικών εκτάσεων της ΕΕ είναι βιολογικές. Ωστόσο, η αύξηση αυτού του ποσοστού ενδέχεται να προκαλέσει απώλειες βιοποικιλότητας λόγω της ανάγκης για μεγαλύτερες εκτάσεις, αφού η βιολογική παραγωγή έχει χαμηλότερες αποδόσεις ανά στρέμμα. Η Molitorisová υπογραμμίζει ότι χωρίς τη συμβολή της βιοτεχνολογίας, όπως οι NGT, η επιδίωξη για βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στην ΕΕ κινδυνεύει να αποτύχει. Παράλληλα, οι ερευνητές επικρίνουν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιτραπεί η χρήση των NGT μόνο στη συμβατική γεωργία, αφήνοντας τη βιολογική εκτός, κάτι που, όπως λένε, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα επισήμανσης και ιχνηλασιμότητας.
Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Kai Purnhagen, αναφέρει ότι οι καταναλωτές δεν ξεχωρίζουν τους NGT από τους παραδοσιακούς ΓΤΟ, αλλά θα μπορούσαν να αποδεχθούν τις νέες τεχνικές, εφόσον αυτές προσφέρουν σαφή οφέλη. Οι NGT δεν απαιτούν την εισαγωγή ξένων γονιδίων, ενώ σε πολλές περιπτώσεις τα αποτελέσματα που επιτυγχάνουν μπορούν να αναπαραχθούν με παραδοσιακές μεθόδους, αλλά σε πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, επισημαίνουν ότι η πιο διαδεδομένη τεχνική NGT, η στοχευμένη μεταλλαξιγένεση, είναι ουσιαστικά συγγενής με την κλασική μεταλλαξιγένεση, η οποία δεν ρυθμίζεται αυστηρά στην ΕΕ, ακόμα και στη βιολογική γεωργία. Εάν η τελευταία είχε υπαχθεί στο νομικό πλαίσιο των ΓΤΟ, η πλειοψηφία των δημητριακών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά θα απαιτούσε ειδική σήμανση.