Η δημοφιλία στα social media δεν είναι απόδειξη αποτελεσματικότητας.
Στον κόσμο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η δημοτικότητα ενός θέματος δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με αλήθεια, ειδικά όταν πρόκειται για πρακτικές που υπόσχονται θεραπείες ή ανακούφιση από ασθένειες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νέα τάση της επάλειψης του αφαλού με καστορέλαιο (navel pulling).
Το καστορέλαιο, εκχύλισμα από το φυτό Ricinus communis, χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες σε καλλυντικά, λιπαντικά και εναλλακτικές θεραπείες, ενώ σπανιότερα βρίσκει εφαρμογή και σε τρόφιμα για την παράταση της διάρκειας ζωής τους. Πλέον, μια νέα πρακτική προτείνει το μασάζ με καστορέλαιο στον αφαλό ως μέσο ανακούφισης στομαχικών ενοχλήσεων.
Οι υποστηρικτές του navel pulling ισχυρίζονται ότι μπορεί να μειώσει το φούσκωμα, να βελτιώσει την πέψη, να προάγει τον ύπνο και ακόμη και να βοηθήσει στην απώλεια βάρους. Ωστόσο, όπως τονίζουν οι ειδικοί, τέτοιες αξιώσεις απαιτούν ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις.
Η γαστρεντερολόγος Lisa Ganjhu, καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή Grossman του NYU, εξηγεί ότι η πρακτική αυτή έχει ρίζες στην αρχαία αγιουρβεδική ιατρική, αλλά επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν τα υποτιθέμενα οφέλη της. Στην πραγματικότητα, το τράβηγμα του ομφαλού δεν αναγνωρίζεται ως ιατρική διαδικασία.
Παράλληλα, ενώ έχουν διερευνηθεί και άλλες χρήσεις του καστορέλαιου, όπως η αναγέννηση μαλλιών, η ανακούφιση από τον πόνο περιόδου και η βελτίωση της ξηροφθαλμίας, οι διαθέσιμες μελέτες παραμένουν ανεπαρκείς για να τεκμηριώσουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά του.
Επίσημα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έχει εγκρίνει το καστορέλαιο μόνο ως διεγερτικό καθαρτικό για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, υπό αυστηρές συνθήκες δοσολογίας και ιατρικής επίβλεψης. Ακόμη και σε αυτή τη χρήση, όπως επισημαίνει ο Dr. Zachary Mulvihill από το NewYork-Presbyterian και Weill Cornell Medicine, το καστορέλαιο δεν προτείνεται συχνά λόγω της έντονης γεύσης και της ισχυρής δράσης του.
Όσοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να δοκιμάσουν το navel pulling καλούνται να είναι προσεκτικοί, καθώς αν και φαίνεται αβλαβές, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς, μολύνσεις ή αλλεργικές αντιδράσεις. Οι ειδικοί συνιστούν τη διενέργεια δοκιμής σε μικρή περιοχή του δέρματος πριν από την ευρύτερη χρήση και προειδοποιούν να αποφεύγεται η εφαρμογή σε εγκυμονούσες, θηλάζουσες ή άτομα με τραυματισμένο δέρμα χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή.
