Ο δείκτης μάζας σώματος δεν φαίνεται να αποτυπώνει μόνος του ολόκληρη την εικόνα για το σωματικό βάρος και την υγεία στους ηλικιωμένους. Νέα ανάλυση σε 6.905 Αμερικανούς ηλικίας 65 ετών και άνω έδειξε ότι ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας, ενώ η μεγαλύτερη περίμετρος μέσης, ως δείκτης κοιλιακής παχυσαρκίας, συνδεόταν ανεξάρτητα με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν με βάση δεδομένα της περιόδου 2011 έως 2024, με τους ερευνητές να εξετάζουν τις δύο μετρήσεις τόσο ξεχωριστά όσο και σε συνδυασμό.
Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα έντονα στους άνδρες. Σε σύγκριση με άνδρες φυσιολογικού βάρους, όσοι ανήκαν στην κατηγορία του υπέρβαρου ή είχαν παχυσαρκία πρώτου και δεύτερου βαθμού, δηλαδή δείκτη μάζας σώματος από 30 έως κάτω από 40, παρουσίαζαν 46% και 51% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου αντίστοιχα. Την ίδια στιγμή, η αυξημένη περίμετρος μέσης συνδεόταν στους άνδρες με 24% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας. Αντίστοιχες τάσεις καταγράφηκαν και στις γυναίκες, αν και η σχέση μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών βάρους και της θνησιμότητας δεν ήταν ίδια με εκείνη που παρατηρήθηκε στους άνδρες.
Η εικόνα διαφοροποιήθηκε ακόμη περισσότερο όταν οι δύο δείκτες εξετάστηκαν ταυτόχρονα. Στους άνδρες, το υπέρβαρο συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου ανεξάρτητα από την περίμετρο της μέσης, ενώ η παχυσαρκία πρώτου και δεύτερου βαθμού παρέμενε συνδεδεμένη με χαμηλότερη θνησιμότητα στους άνδρες που είχαν αυξημένη περίμετρο μέσης. Αντίθετα, το χαμηλό σωματικό βάρος συνδεόταν με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου ανεξάρτητα από την περίμετρο της μέσης. Υψηλότερος κίνδυνος καταγράφηκε επίσης σε άνδρες και γυναίκες που είχαν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος αλλά αυξημένη περίμετρο μέσης.
Η συγκεκριμένη παρατήρηση έχει σημασία επειδή ο δείκτης μάζας σώματος υπολογίζεται αποκλειστικά από το βάρος και το ύψος και δεν δείχνει πού κατανέμεται το λίπος στο σώμα. Η περίμετρος της μέσης παρέχει διαφορετική πληροφορία, καθώς χρησιμοποιείται ως απλός δείκτης της κοιλιακής συσσώρευσης λίπους. Οι δύο μετρήσεις επομένως δεν περιγράφουν ακριβώς το ίδιο χαρακτηριστικό του σώματος και μπορούν να δώσουν διαφορετική εικόνα για τον κίνδυνο, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες. Η ευρωπαϊκή καρδιολογική βιβλιογραφία αναγνωρίζει επίσης ότι το λίπος που αποθηκεύεται στην κοιλιακή και σε άλλες έκτοπες περιοχές έχει μεγαλύτερη σημασία για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε σχέση με το υποδόριο λίπος, ενώ η περίμετρος μέσης αποτελεί την απλούστερη μέτρηση για την εκτίμηση της κοιλιακής παχυσαρκίας.
Ένα από τα ευρήματα που ξεχωρίζουν είναι η περίπτωση των ηλικιωμένων με φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος αλλά αυξημένη περίμετρο μέσης. Στην ανάλυση, ο συγκεκριμένος συνδυασμός συνδεόταν με υψηλότερη θνησιμότητα τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι δύο άνθρωποι με παρόμοιο δείκτη μάζας σώματος μπορεί να έχουν διαφορετική εικόνα ως προς την κατανομή του λίπους και, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα δεδομένα, διαφορετικό κίνδυνο.
Παράλληλα, το χαμηλό βάρος στους ηλικιωμένους συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην τρίτη ηλικία, όπου η απώλεια βάρους μπορεί να συνοδεύεται από απώλεια μυϊκής και άλλης άλιπης μάζας. Η νέα ανάλυση δεν αποδεικνύει ότι το υψηλότερο βάρος προστατεύει από τον θάνατο ούτε ότι η αυξημένη περίμετρος μέσης προκαλεί από μόνη της υψηλότερη θνησιμότητα. Πρόκειται για παρατηρησιακή σχέση που καταγράφηκε μέσα στα συγκεκριμένα δεδομένα, ενώ οι ίδιοι οι ερευνητές εστιάζουν στη χρησιμότητα της ταυτόχρονης αξιολόγησης των δύο μετρήσεων.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Geriatrics Society.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
