Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθεί κατά 29% μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες, από περίπου 9,4 εκατομμύρια το 2025 σε 12,1 εκατομμύρια το 2049. Παράλληλα, ο αριθμός των νέων περιστατικών που καταγράφονται κάθε χρόνο εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 14%, από 530.024 το 2025 σε 605.058 το 2049. Οι προβλέψεις προέρχονται από το νέο επιδημιολογικό μοντέλο DIAMOND-T1D, το οποίο επιχειρεί να αποτυπώσει την πορεία του διαβήτη τύπου 1 σε παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη μεταξύ άλλων την ηλικιακή κατανομή του πληθυσμού, την επιβίωση των ασθενών και την ιστορική πρόσβαση στην ινσουλίνη.
Η αύξηση δεν θα είναι ίδια σε όλες τις χώρες
Το νέο μοντέλο δείχνει ότι οι χώρες υψηλού εισοδήματος θα συνεχίσουν να συγκεντρώνουν τον μεγαλύτερο απόλυτο αριθμό ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 1, όμως η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση αναμένεται στις χώρες χαμηλού εισοδήματος. Η εικόνα αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τη βελτίωση της πρόσβασης στην ινσουλίνη, την καλύτερη παρακολούθηση της γλυκόζης και τη μεγαλύτερη επιβίωση των ανθρώπων με τη νόσο. Με άλλα λόγια, η αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 δεν σημαίνει αποκλειστικά ότι η νόσος θα εμφανίζεται συχνότερα, αλλά και ότι περισσότεροι ασθενείς θα επιβιώνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα χάρη στην καλύτερη πρόσβαση στη θεραπεία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 προβλέπεται να αυξηθεί περίπου κατά ένα τρίτο, από 313.725 το 2025 σε 420.551 το 2049, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες η αύξηση αναμένεται να ξεπεράσει το μισό εκατομμύριο, από 1.492.825 σε 2.055.235 ανθρώπους. Στην Ιταλία, όπου θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση των ευρημάτων, η προβλεπόμενη αύξηση είναι μικρότερη αλλά και πάλι σημαντική, από 205.499 σε 239.145 ανθρώπους, δηλαδή περίπου 16%.
Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς το σημερινό χαμηλότερο επίπεδο διάγνωσης και πρόσβασης στη θεραπεία αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια αύξησης. Στην Τανζανία, για παράδειγμα, τα νέα περιστατικά διαβήτη τύπου 1 ανά έτος προβλέπεται να αυξηθούν από 3.275 το 2025 σε 6.177 το 2049, δηλαδή σχεδόν να διπλασιαστούν. Παρότι η απόλυτη επιβάρυνση παραμένει πολύ χαμηλότερη από εκείνη των πλούσιων χωρών, η εξέλιξη αναδεικνύει το πρόβλημα της άνισης πρόσβασης στην ινσουλίνη και στη φροντίδα του διαβήτη.
Ο διαβήτης τύπου 1 εμφανίζεται συχνά σε μικρές ηλικίες και τα νέα δεδομένα επιβεβαιώνουν τον σημαντικό ρόλο των παιδιών και των εφήβων στη συνολική επιδημιολογική εικόνα. Το μοντέλο εκτιμά ότι η ηλικιακή ομάδα 0 έως 19 ετών αντιστοιχούσε στο 42% των νέων περιστατικών παγκοσμίως το 2025. Το ποσοστό ήταν περίπου 37% στις χώρες υψηλού εισοδήματος και έφτανε το 49% στις χώρες χαμηλού εισοδήματος. Οι διαφορές στην πρόσβαση στη θεραπεία αποτυπώνονται ακόμη πιο έντονα στη θνησιμότητα. Το μοντέλο υπολογίζει ότι οι θάνατοι από οποιαδήποτε αιτία μεταξύ των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 1 θα αυξηθούν από 361.383 το 2025 σε 537.621 το 2049. Στην ηλικιακή ομάδα 0 έως 19 ετών, οι θάνατοι αντιστοιχούσαν το 2025 στο 15% των συνολικών θανάτων από κάθε αιτία στον πληθυσμό με διαβήτη τύπου 1, με μεγάλη απόκλιση μεταξύ των χωρών. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 4%, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος έφτανε το 34%. Το DIAMOND-T1D επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα σημαντικό κενό στα διαθέσιμα δεδομένα, καθώς οι επιδημιολογικές πληροφορίες για τον διαβήτη τύπου 1 είναι περιορισμένες και ιδιαίτερα ανεπαρκείς σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Σε αντίθεση με προηγούμενες εκτιμήσεις, το μοντέλο ενσωματώνει την ιστορική διαθεσιμότητα της ινσουλίνης σε κάθε χώρα, ενώ χρησιμοποιεί δεδομένα για την επίπτωση, την ηλικιακή κατανομή και την επιβίωση. Έχει επικυρωθεί με δεδομένα πληθυσμιακών μητρώων από τη Δανία και τη Σκωτία και αναμένεται να διατεθεί ως ανοιχτό διαδικτυακό εργαλείο, ώστε να μπορούν να δημιουργούνται διαφορετικά εθνικά σενάρια αλλάζοντας βασικές παραμέτρους.
Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις πρόκειται να παρουσιαστούν στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη, που θα πραγματοποιηθεί στο Μιλάνο από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου 2026. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι δικές τους εκτιμήσεις για τον αριθμό των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 είναι χαμηλότερες από άλλες διεθνείς εκτιμήσεις, μεταξύ άλλων του T1D Index και της μελέτης Global Burden of Disease, κυρίως επειδή το μοντέλο χρησιμοποιεί πιο συντηρητικές παραδοχές για την επιβίωση, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες και στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
