Η απώλεια βάρους μπορεί να αλλάζει σημαντικά το σώμα, όμως σύμφωνα με νέα έρευνα το ανοσοποιητικό σύστημα ενδέχεται να διατηρεί για χρόνια ένα μοριακό αποτύπωμα της προηγούμενης παχυσαρκίας. Ερευνητές από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια εντόπισαν επιγενετικές αλλαγές στα CD4+ Τ λεμφοκύτταρα, έναν τύπο κυττάρων που διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού, οι οποίες φαίνεται να παραμένουν ακόμη και μετά τη σημαντική απώλεια βάρους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η «μνήμη της παχυσαρκίας» μπορεί να διαρκεί 5 έως 10 χρόνια, αν και τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί με ακρίβεια η χρονική διάρκεια και η κλινική της σημασία.
Οι αλλαγές στο DNA δεν σημαίνουν αλλαγή του DNA
Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε στη μεθυλίωση του DNA, έναν επιγενετικό μηχανισμό μέσω του οποίου χημικές ομάδες προσδένονται στο DNA και μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα γονίδια, χωρίς να αλλάζει η ίδια η αλληλουχία του DNA. Οι αλλαγές που εντοπίστηκαν στα CD4+ Τ λεμφοκύτταρα συνδέθηκαν με δύο βασικές κυτταρικές λειτουργίες, την αυτοφαγία, δηλαδή τον μηχανισμό με τον οποίο τα κύτταρα απομακρύνουν κατεστραμμένα ή περιττά συστατικά, και τη γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Για να εξετάσουν το φαινόμενο από διαφορετικές πλευρές, οι ερευνητές ανέλυσαν ανοσολογικά κύτταρα από τέσσερις διαφορετικές ομάδες ανθρώπων. Περιλαμβάνονταν άτομα με παχυσαρκία που είχαν υποβληθεί σε θεραπεία απώλειας βάρους με ενέσιμα φάρμακα, άνθρωποι με σύνδρομο Alström, μια σπάνια γενετική διαταραχή που συνδέεται με παχυσαρκία από την παιδική ηλικία, συμμετέχοντες σε πρόγραμμα άσκησης διάρκειας 10 εβδομάδων και άτομα με φυσιολογικό βάρος ή παχυσαρκία που υποβάλλονταν σε χειρουργική αντικατάσταση ισχίου ή γόνατος. Η ομάδα χρησιμοποίησε παράλληλα δεδομένα από πειράματα σε ποντίκια που ακολουθούσαν διατροφή υψηλή σε λιπαρά, καθώς και δείγματα αίματος από υγιείς εθελοντές.
Το εύρημα είναι σημαντικό επειδή μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί ορισμένοι κίνδυνοι που συνδέονται με την παχυσαρκία δεν υποχωρούν αμέσως μετά την απώλεια βάρους. Οι ερευνητές αναφέρουν ως παραδείγματα τον διαβήτη τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου, χωρίς όμως η συγκεκριμένη μελέτη να αποδεικνύει ότι η «μνήμη» των Τ λεμφοκυττάρων προκαλεί από μόνη της αυτές τις παθήσεις. Αντίθετα, τα ευρήματα προσθέτουν έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό στην ήδη γνωστή εικόνα της παχυσαρκίας ως χρόνιας και υποτροπιάζουσας νόσου.
