Για τους ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2, ο κίνδυνος καρδιαγγειακών προβλημάτων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μακροπρόθεσμες ανησυχίες. Η διατροφή είναι ένας από τους παράγοντες που έχουν μελετηθεί περισσότερο, όμως η μεσογειακή προσέγγιση δεν περιορίζεται μόνο στις τροφές που βρίσκονται στο πιάτο. Ο τρόπος με τον οποίο κάποιος κινείται, ξεκουράζεται και οργανώνει την καθημερινότητά του αποτελεί επίσης μέρος του ευρύτερου μεσογειακού τρόπου ζωής. Αυτό ακριβώς εξέτασε νέα ανάλυση σε 3.612 ενήλικες με διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για περισσότερα από 10 χρόνια.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα της βρετανικής βάσης UK Biobank και αφορούσε 3.612 άτομα ηλικίας 40 έως 70 ετών με διαβήτη τύπου 2. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 59,8 έτη και περίπου το 34% ήταν γυναίκες. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν τροποποιημένο δείκτη μεσογειακού τρόπου ζωής, ώστε να εξετάσουν κατά πόσο οι καθημερινές συνήθειες των συμμετεχόντων πλησίαζαν το συγκεκριμένο πρότυπο. Ο δείκτης περιλάμβανε τρεις βασικές ενότητες. Η πρώτη αφορούσε την κατανάλωση τροφίμων που χαρακτηρίζουν τη μεσογειακή διατροφή, ενώ η δεύτερη εξέταζε ευρύτερες διατροφικές συνήθειες. Η τρίτη περιλάμβανε στοιχεία όπως η σωματική δραστηριότητα, η καθιστική συμπεριφορά, η ξεκούραση και οι κοινωνικές συνήθειες. Ο αρχικός δείκτης χρειάστηκε να προσαρμοστεί στα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα στην UK Biobank, καθώς ορισμένες πληροφορίες, όπως η χρήση ελαιολάδου και η κατανάλωση φαγητού εκτός γευμάτων, δεν υπήρχαν με τον ίδιο τρόπο στη βάση. Οι ερευνητές συνέκριναν στη συνέχεια τα αποτελέσματα μεταξύ των συμμετεχόντων με διαφορετικό βαθμό προσήλωσης στον συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Στην ανάλυση συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το μορφωτικό επίπεδο, το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος, η ενεργειακή πρόσληψη, η φαρμακευτική αγωγή και ο γλυκαιμικός έλεγχος.
27% μικρότερος κίνδυνος σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου
Κατά την περίοδο παρακολούθησης καταγράφηκαν 737 σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια, 645 θάνατοι από οποιαδήποτε αιτία και 171 θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια. Στα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια περιλαμβάνονταν μεταξύ άλλων έμφραγμα, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, επεμβάσεις επαναιμάτωσης και καρδιαγγειακός θάνατος. Οι συμμετέχοντες που βρίσκονταν στην υψηλότερη κατηγορία προσήλωσης στον μεσογειακό τρόπο ζωής είχαν 27% χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν στη χαμηλότερη κατηγορία. Για τον θάνατο από οποιαδήποτε αιτία, ο κίνδυνος ήταν 26% χαμηλότερος, ενώ για τον καρδιαγγειακό θάνατο η διαφορά έφτασε το 51%. Η σχέση παρέμεινε εμφανής και όταν οι ερευνητές εξέτασαν τις μεταβολές στη βαθμολογία του δείκτη. Κάθε αύξηση κατά δύο μονάδες στη συνολική βαθμολογία συνδεόταν με 12% χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου, 21% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου και 9% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Η διατροφή αποτελούσε σημαντικό τμήμα της εικόνας, αλλά δεν ήταν ο μοναδικός παράγοντας. Κάθε αύξηση δύο μονάδων στη βαθμολογία που αφορούσε την κατανάλωση μεσογειακών τροφίμων συνδεόταν με 10% χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου. Αντίστοιχη αύξηση στη βαθμολογία των μεσογειακών διατροφικών συνηθειών συνδεόταν με 23% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου. Παράλληλα, η ενότητα που αφορούσε τη σωματική δραστηριότητα, την ξεκούραση και τις κοινωνικές συνήθειες παρουσίασε επίσης σημαντικές συσχετίσεις με τα εξεταζόμενα αποτελέσματα. Οι αυξήσεις στη συγκεκριμένη βαθμολογία συνδέθηκαν με χαμηλότερους κινδύνους για σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια και θανάτους, με τις διαφορές να κυμαίνονται ανάλογα με το αποτέλεσμα που εξεταζόταν.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι η σχέση ανάμεσα στον μεσογειακό τρόπο ζωής και τον χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων ήταν εντονότερη σε ορισμένες υποομάδες, μεταξύ άλλων σε συμμετέχοντες που λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή για τον διαβήτη και σε άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Υπάρχει όμως ένας σημαντικός περιορισμός στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Η μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Οι συμμετέχοντες δεν χωρίστηκαν τυχαία σε ομάδες που ακολουθούσαν διαφορετικούς τρόπους ζωής. Οι ερευνητές βασίστηκαν σε διαθέσιμα δεδομένα της UK Biobank και σε πληροφορίες που είχαν δηλώσει οι ίδιοι οι συμμετέχοντες. Επιπλέον, ο δείκτης μεσογειακού τρόπου ζωής είχε προσαρμοστεί στα διαθέσιμα στοιχεία και οι αλλαγές στις συνήθειες των συμμετεχόντων κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης δεν μπορούσαν να αξιολογηθούν πλήρως.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο eClinicalMedicine.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
