Μια λεπτή σωματική ένδειξη που οι γιατροί παρατηρούν εδώ και 50 χρόνια και συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Υπάρχει μια σωματική ένδειξη που μπορείτε να ελέγξετε μόνοι σας μπροστά σε έναν καθρέφτη και που η επιστήμη συνδέει εδώ και πέντε δεκαετίες με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Πρόκειται για μια διαγώνια πτυχή στον λοβό του αυτιού, γνωστή στην ιατρική βιβλιογραφία ως σημείο Frank (Frank’s sign). Δεν είναι απλώς ένα τυχαίο σωματικό χαρακτηριστικό, καθώς εκατοντάδες μελέτες σε δεκάδες χώρες έχουν εξετάσει τη σχέση του με τη νόσο των στεφανιαίων αρτηριών, και αν και η επιστημονική κοινότητα παραμένει διχασμένη, τα αποτελέσματα αρκούν για να αξίζει να το γνωρίζετε.
Το 1973, ο πνευμονολόγος Sanders T. Frank παρατήρησε σε ασθενείς με στηθάγχη και στεφανιαία νόσο μια κοινή σωματική ένδειξη που μέχρι τότε κανείς δεν είχε συστηματικά μελετήσει. Πρόκειται για μια διαγώνια πτυχή ή εγκοπή που ξεκινά από τον τράγο του αυτιού και εκτείνεται διαγώνια σε γωνία 45 μοιρών προς την οπίσθια άκρη του λοβού, καλύπτοντας τουλάχιστον τα δύο τρίτα του μήκους του. Η πτυχή αυτή διαφέρει από τις συνηθισμένες ρυτίδες της γήρανσης ή από τα προσωρινά αποτυπώματα που αφήνουν τα γυαλιά ή το μαξιλάρι.
Τι λέει η έρευνα
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Medicine με δείγμα 1.050 ενηλίκων στην Ισπανία διαπίστωσε ότι ο εκτιμώμενος κίνδυνος καρδιαγγειακής θνησιμότητας ήταν σημαντικά υψηλότερος σε άτομα με διαγώνια πτυχή λοβού. Συγκεκριμένα, το 23,8% των ατόμων χωρίς πτυχή εμφάνιζε μέτριο έως πολύ υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, έναντι 35,6% για μονόπλευρη πτυχή και 58% για αμφοτερόπλευρη. Επίσης, όσο βαθύτερη και πιο εκτεταμένη η πτυχή, τόσο υψηλότερος ο εκτιμώμενος κίνδυνος.
Η μεγαλύτερη μελέτη μέχρι σήμερα, η Copenhagen City Heart Study με σχεδόν 11.000 συμμετέχοντες που παρακολουθήθηκαν για 35 χρόνια, κατέληξε ότι η πτυχή λοβού συνδέεται ανεξάρτητα με αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικής καρδιοπάθειας, ακόμα και μετά τον έλεγχο για γνωστούς παράγοντες κινδύνου όπως κάπνισμα, διαβήτης, υπέρταση και παχυσαρκία. Άλλες μελέτες έχουν επίσης συνδέσει το σημείο Frank με εγκεφαλοαγγειακά επεισόδια.
Η πιο αποδεκτή θεωρία είναι ότι η πτυχή αντανακλά μικροαγγειακή νόσο, καθώς η ίδια υποβάθμιση των ελαστικών ινών που αδυνατίζει τα αγγεία των στεφανιαίων αρτηριών εκδηλώνεται και στον λοβό του αυτιού, ο οποίος τροφοδοτείται από τελικές αρτηρίες χωρίς παράπλευρη κυκλοφορία. Κάποιες μελέτες δείχνουν επίσης ότι μπορεί να εμπλέκονται γενετικοί παράγοντες, καθώς η σχέση παρατηρείται σε διαφορετικές εθνικότητες.
Εξίσου σημαντικό είναι να κατανοηθεί τι δεν είναι το σημείο Frank. Δεν είναι διαγνωστικό εργαλείο, δεν αποδεικνύει την παρουσία στεφανιαίας νόσου και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μεμονωμένα για αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Μελέτη στο European Heart Journal με 1.401 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε στεφανιογραφία διαπίστωσε ότι, αν και το αμφοτερόπλευρο σημείο Frank συνδέεται ανεξάρτητα με αποφρακτική στεφανιαία νόσο, η διαγνωστική του ακρίβεια είναι μέτρια. Επίσης, η πτυχή γίνεται πιο συχνή με την ηλικία, οπότε η απλή παρουσία της δεν αρκεί.
Αν κοιτάξετε τον καθρέφτη και δείτε μια σαφή διαγώνια γραμμή στον λοβό του αυτιού σας, ιδίως αν είναι αμφοτερόπλευρη και βαθιά, αξίζει να το αναφέρετε στον γιατρό σας. Δεν είναι λόγος πανικού, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα επιπλέον κίνητρο για πιο συστηματικό έλεγχο των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, δηλαδή αρτηριακής πίεσης, χοληστερόλης, σακχάρου αίματος και τρόπου ζωής.
