Νέα κοινή έκθεση ECDC και ΠΟΥ αποκαλύπτει ότι η Ευρώπη απέχει πολύ από τους στόχους εξάλειψης της νόσου
Η φυματίωση δεν είναι νόσος του παρελθόντος. Το 2024, στις 53 χώρες της Ευρωπαϊκής περιφέρειας του ΠΟΥ, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών της ΕΕ, καταγράφηκαν 161.569 νέα κρούσματα, ωστόσο ο ΠΟΥ εκτιμά ότι 204.000 άνθρωποι νόσησαν συνολικά. Η διαφορά αυτή αποκαλύπτει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που καταγράφει η νέα κοινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας: Ένας στους πέντε ασθενείς δεν διαγιγνώσκεται ή δεν καταγράφεται, με άμεσες συνέπειες τόσο για τον ίδιο όσο και για τους γύρω του.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη διάγνωσης. Είναι και η έλλειψη παρακολούθησης μετά από αυτή. Ένας στους πέντε ασθενείς που ξεκινούν θεραπεία για φυματίωση στην ΕΕ δεν αξιολογείται μετά από ένα χρόνο, γεγονός που υπονομεύει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και ανοίγει τον δρόμο για ανάπτυξη ανθεκτικότητας στα φάρμακα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Δεν ντρέπεστε λίγο;»: Οργή Ελλήνων καταναλωτών για τα γνωστά ποτήρια που ανακαλούνται και στην χώρα μας (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διαδικτυακό Media Training για τη διαχείριση κρίσεων σε επιχειρήσεις: Στρατηγική μηνύματος και φήμης – Συνεργασία TÜV NORD και Cibum με εισηγήτρια την Ελένη Τσαγκά
Η ανθεκτική φυματίωση αποτελεί το πιο ανησυχητικό εύρημα της έκθεσης. Στην Ευρωπαϊκή περιφέρεια, το 23% των νέων κρουσμάτων είναι ανθεκτικά σε πολλαπλά φάρμακα, έναντι 3,2% παγκοσμίως. Το 51% των προηγουμένως θεραπευθέντων ασθενών εμφανίζει ανθεκτικότητα στη ριφαμπικίνη, έναντι 16% παγκοσμίως. Πρόκειται για ποσοστά που ξεπερνούν κατά πολύ τον παγκόσμιο μέσο όρο και καθιστούν την Ευρώπη παγκόσμιο επίκεντρο ανθεκτικής φυματίωσης.
Τα αποτελέσματα θεραπείας αντικατοπτρίζουν αυτή την κρισιμότητα. Το ποσοστό επιτυχούς θεραπείας στην ΕΕ ανέρχεται μόλις στο 64%, έναντι στόχου 90% που θέτει ο ΠΟΥ. Για τα ανθεκτικά στελέχη, το ποσοστό πέφτει στο 56%, με θνητότητα 13%.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα καθαριστικά της κουζίνας που δεν είναι τόσο ακίνδυνα όσο φαίνονται: Tι να κοιτάτε στην ετικέτα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επτά αντικείμενα της κουζίνας που οι διαιτολόγοι θέλουν να πετάξετε ή να τα αντικαταστήσετε
Ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες εντοπίζονται με σαφήνεια στα δεδομένα. Οι κρατούμενοι στην ΕΕ αντιμετωπίζουν κίνδυνο φυματίωσης 13 φορές υψηλότερο από τον γενικό πληθυσμό, με ποσοστό κοινοποίησης 121,6 ανά 100.000. Παράλληλα, αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής περιφέρειας καταγράφουν υψηλά ποσοστά στα παιδιά ηλικίας 0-4 ετών, αναδεικνύοντας γεωγραφικές ανισότητες εντός της περιφέρειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η νέα επιφάνεια κοπής που δεν λεκιάζει, δεν συγκρατεί βακτήρια και δεν χαλάει, κερδίζει έδαφος έναντι ξύλου και πλαστικού
Στο μέτωπο της συννοσηρότητας με τον HIV, εκτιμώνται 23.000 ασθενείς με συνλοίμωξη φυματίωσης και HIV στην Ευρωπαϊκή περιφέρεια, με το 80% να συγκεντρώνεται στη Ρωσία και την Ουκρανία. Παρά τα υψηλά ποσοστά ελέγχου για HIV μεταξύ ασθενών με φυματίωση, η κάλυψη αντιρετροϊκής θεραπείας παραμένει κάτω από τον στόχο του ΠΟΥ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι δεν πρέπει ΠΟΤΕ να μαγειρεύετε κατευθείαν από την κατάψυξη
Συνολικά, η φυματίωση στην Ευρωπαϊκή περιφέρεια έχει μειωθεί κατά 39% από το 2015 και οι θάνατοι κατά 49%, αλλά και τα δύο νούμερα υπολείπονται σημαντικά των στόχων της στρατηγικής End TB για το 2025, που ορίζουν μείωση 50% στα κρούσματα και 75% στους θανάτους. Στην ΕΕ η μείωση των κρουσμάτων φτάνει μόλις το 33% και των θανάτων το 17%, με αποτέλεσμα οι περισσότερες χώρες να μην αναμένεται να επιτύχουν τους στόχους του 2030.
Τα ECDC και ΠΟΥ καλούν τα κράτη μέλη να εντείνουν την έγκαιρη ανίχνευση, να επεκτείνουν τα ταχέα διαγνωστικά εργαλεία, να υιοθετήσουν βραχύτερα από του στόματος θεραπευτικά σχήματα για τα ανθεκτικά στελέχη και να ενισχύσουν την παρακολούθηση των ασθενών μετά τη διάγνωση. Το κενό ανίχνευσης και η φαρμακευτική ανθεκτικότητα δεν είναι δύο παράλληλα προβλήματα, αλλά μέρη της ίδιας αλυσίδας. Ο ασθενής που δεν διαγιγνώσκεται συνεχίζει να μεταδίδει τη νόσο και αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης ανθεκτικών στελεχών. Σπάζοντας αυτή την αλυσίδα, η Ευρώπη μπορεί να επιστρέψει στη σωστή πορεία.
