Τα καρκινικά κύτταρα χρησιμοποιούν μια χημική τροποποίηση για να κρύβονται από το ανοσοποιητικό και να αποτρέπουν τα Τ-λεμφοκύτταρα από το να φτάσουν στον όγκο
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως, αλλά σε αντίθεση με άλλους τύπους καρκίνου, η ανοσοθεραπεία με αναστολείς σημείων ελέγχου έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε αυτή τη νόσο. Διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Stefan Mereiter και τον Josef Penninger από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης δημοσίευσε στο Nature Communications ευρήματα που εξηγούν για πρώτη φορά με σαφήνεια έναν από τους κεντρικούς μηχανισμούς αυτής της αποτυχίας, και ταυτόχρονα ανοίγουν έναν νέο θεραπευτικό δρόμο. Ο μηχανισμός ονομάζεται σιαλυλίωση, μια βιοχημική διαδικασία κατά την οποία τα καρκινικά κύτταρα προσθέτουν μόρια σακχάρου στην επιφάνειά τους, αλλάζοντας τον τρόπο που επικοινωνούν με το ανοσοποιητικό σύστημα. Ανάλυση 136 περιπτώσεων καρκίνου του μαστού επιβεβαίωσε ότι περίπου δύο στους τρεις όγκους εμφανίζουν αυξημένη σιαλυλίωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο αριθμός των Τ-λεμφοκυττάρων μέσα στον όγκο, δηλαδή των ανοσοκυττάρων που αναλαμβάνουν να καταπολεμήσουν τα καρκινικά κύτταρα, ήταν σημαντικά μειωμένος. «Μπορέσαμε να δείξουμε ότι περίπου τα δύο τρίτα όλων των καρκίνων του μαστού εμφανίζουν αυξημένη σιαλυλίωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εντοπίστηκαν σημαντικά λιγότερα Τ-λεμφοκύτταρα στον ιστό του όγκου», ανέφερε ο Mereiter.
Πώς ο όγκος χτίζει ανοσολογικό τείχος
Ο μηχανισμός λειτουργεί σε δύο επίπεδα ταυτόχρονα. Από τη μία, η σιαλυλίωση ενισχύει τη δράση του αυξητικού παράγοντα G-CSF που παράγεται από τα καρκινικά κύτταρα. Αυτό οδηγεί σε αυξημένη στρατολόγηση ανοσοκατασταλτικών κυττάρων μέσα στον όγκο, τα οποία με τη σειρά τους εμποδίζουν τα κυτταροτοξικά Τ-λεμφοκύτταρα να εισχωρήσουν αποτελεσματικά στον ιστό του όγκου. Από την άλλη, η σιαλυλίωση κάνει τα καρκινικά κύτταρα λιγότερο αναγνωρίσιμα από τα Τ-λεμφοκύτταρα που ήδη υπάρχουν, επιτρέποντάς τους να αποφύγουν την ανοσολογική παρακολούθηση.
Το κρίσιμο εύρημα είναι ότι η στοχευμένη φαρμακολογική αναστολή της σιαλυλίωσης ανέστρεψε αυτή την κατάσταση σε προκλινικά ερευνητικά μοντέλα. Μετά την αναστολή, τα ενεργοποιημένα κυτταροτοξικά Τ-λεμφοκύτταρα εξαπλώθηκαν ξανά μέσα στον όγκο, ενώ ταυτόχρονα μειώθηκαν τα ανοσοκατασταλτικά ουδετερόφιλα κύτταρα. Ακόμα πιο σημαντικό, ακόμα και όγκοι που ήταν ανθεκτικοί στην ανοσοθεραπεία ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία μετά την αναστολή της σιαλυλίωσης. «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η στοχευμένη διαμόρφωση της σιαλυλίωσης των όγκων θα μπορούσε να αποτελέσει μια πολλά υποσχόμενη νέα προσέγγιση για την υπέρβαση των ανοσοκατασταλτικών μηχανισμών εντός του όγκου», ανέφεραν οι Mereiter και Penninger. Η έρευνα θα συνεχιστεί από τη νέα ερευνητική ομάδα του Mereiter στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης με στόχο την ανάπτυξη μελλοντικών θεραπειών.
