Τα φάρμακα GLP-1 έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, καθώς σκευάσματα όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως για τη ρύθμιση της όρεξης και του σωματικού βάρους. Μαζί με την αύξηση της χρήσης τους, όμως, εμφανίζεται ένα διαφορετικό ζήτημα. Πολλοί άνθρωποι που λαμβάνουν τα συγκεκριμένα φάρμακα αναζητούν πληροφορίες και πρακτικές συμβουλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σε διαδικτυακά φόρουμ, αλλά και από φίλους και συγγενείς, αντί να απευθύνονται πρώτα σε επαγγελματίες υγείας. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο άνθρωποι που χρησιμοποιούν φάρμακα για την απώλεια βάρους ενημερώνονται, αντιμετωπίζουν τη θεραπεία και διαχειρίζονται τις αλλαγές που αυτή προκαλεί στην καθημερινότητά τους. Το 48% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πηγή πληροφόρησης για τα φάρμακα, ενώ οι επαγγελματίες υγείας χρησιμοποιούνταν λιγότερο συχνά ως πηγή συμβουλών. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εξετάζεται τι ακριβώς αναζητούν οι χρήστες στο διαδίκτυο. Οι ερωτήσεις δεν περιορίζονται στην αποτελεσματικότητα των φαρμάκων. Πολλοί αναζητούν πρακτικές λύσεις για τη ναυτία, την κόπωση, τη μειωμένη ενέργεια και τις αλλαγές στην όρεξη, ενώ ένα σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορά την απώλεια μυϊκής μάζας και το τι μπορεί να συμβεί όταν σταματήσει η θεραπεία.
Οι διαδικτυακές κοινότητες προσφέρουν κάτι διαφορετικό, καθώς επιτρέπουν την ανταλλαγή προσωπικών εμπειριών σχετικά με τις παρενέργειες, την καθημερινότητα με τη θεραπεία, τις διατροφικές αλλαγές και την ψυχολογική επίδραση της απώλειας βάρους. Οι ερευνητές καταγράφουν συζητήσεις γύρω από την αυτοπεποίθηση, την εικόνα σώματος και τις αλλαγές στη σχέση με το φαγητό.
Ανησυχία για την απώλεια μυϊκής μάζας
Η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων αποτυπώνεται και στις απαντήσεις των συμμετεχόντων, καθώς το 93% δήλωσε ότι είχε θετική επίδραση στο σωματικό βάρος, ενώ το 83% ανέφερε θετική επίδραση στην εμφάνιση. Παράλληλα, όμως, εμφανίστηκαν ζητήματα που δεν αφορούν αποκλειστικά τον αριθμό στη ζυγαριά. Σχεδόν τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων, ποσοστό 62%, δήλωσαν ότι παρέλειπαν γεύματα τουλάχιστον δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα και αντιμετώπιζαν μειωμένα επίπεδα ενέργειας που επηρέαζαν τη σωματική δραστηριότητα ή ακόμη και καθημερινές εργασίες. Περισσότερο από το 46% εξέφρασε επίσης ανησυχία για την επίδραση των φαρμάκων στη μυϊκή μάζα. Η συγκεκριμένη εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η απώλεια βάρους δεν αφορά αποκλειστικά τον λιπώδη ιστό. Μέρος της απώλειας μπορεί να αφορά και άλιπη μάζα, γεγονός που εξηγεί γιατί οι χρήστες ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για τη διατήρηση των μυών κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Η φυσική δραστηριότητα και η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης αποτελούν επομένως συχνά αντικείμενο συζητήσεων στις διαδικτυακές κοινότητες γύρω από τα φάρμακα GLP-1.
Παράλληλα, οι χρήστες φαίνεται να ενδιαφέρονται έντονα για το τι συμβαίνει μετά τη διακοπή της θεραπείας. Η διατήρηση της απώλειας βάρους, η πιθανότητα επανάκτησης κιλών και η πρόσβαση στα φάρμακα στο μέλλον είναι μεταξύ των θεμάτων για τα οποία αναζητούν πληροφορίες και εμπειρίες από άλλους ανθρώπους που έχουν περάσει παρόμοια διαδικασία. Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι προμηθεύονταν τα φάρμακά τους από διαδικτυακά φαρμακεία, ενώ ορισμένοι εξέφρασαν ανησυχίες για το πόσο αυστηροί είναι οι έλεγχοι που προηγούνται της χορήγησης. Μικρό ποσοστό ανέφερε επίσης ότι λάμβανε υψηλότερες δόσεις ή χρησιμοποιούσε το φάρμακο συχνότερα από τη συνιστώμενη συχνότητα, επειδή θεωρούσε ότι δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το τελευταίο εύρημα έχει διαφορετική βαρύτητα από την απλή αναζήτηση συμβουλών στο διαδίκτυο. Η αλλαγή της δόσης ή της συχνότητας λήψης ενός φαρμάκου χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα ασφάλειας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για φάρμακα που επηρεάζουν την όρεξη, την πρόσληψη τροφής και τον μεταβολισμό.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο BMC Public Health.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
