Ποιος είναι ο κίνδυνος να φάτε κάτι από το πάτωμα και κατά πόσο ισχύει ο κανόνας των 5 δευτερολέπτων.
Ελάχιστες επιστημονικές έρευνες έχουν γίνει σχετικά με την εγκυρότητα του “κανόνα των πέντε δευτερολέπτων”.
Οι δύο μοναδικές μελέτες που εξετάστηκαν από ομότιμους επί του θέματος, η μία από το 2007 και η άλλη από το 2016, κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα: Αν και ο χρόνος που ένα κομμάτι φαγητού έρχεται σε επαφή με μια μολυσμένη επιφάνεια επηρεάζει την ποσότητα των μικροβίων που μεταφέρονται, υπάρχουν άλλοι εξίσου ή πιο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη μόλυνση, η οποία μπορεί να συμβεί στιγμιαία.
H μελέτη του 2016 από το Πανεπιστήμιο Rutgers στο Νιου Τζέρσεϊ διαπίστωσε ότι η μεταφορά βακτηρίων από μια μολυσμένη επιφάνεια σε ένα κομμάτι φαγητού μπορεί να συμβεί σχεδόν ακαριαία σε ορισμένες περιπτώσεις, καταρρίπτοντας έτσι τον κανόνα των 5 δευτερολέπτων.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι με ορισμένα τρόφιμα, όσο περισσότερο χρόνο παραμένουν στην επιφάνεια, τόσο περισσότερα βακτήρια μεταφέρονται, λέει ο Donald W. Schaffner, PhD, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Είναι ειδικός σε θέματα επέκτασης της επιστήμης των τροφίμων και διακεκριμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Rutgers.
Υπάρχουν, ωστόσο, και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν το πόσα βακτήρια θα πάρει το φαγητό σας. Για παράδειγμα, τα βακτήρια μεταφέρονται από το πάτωμα σε υγρή τροφή με πιο γρήγορο ρυθμό από ό,τι σε ξηρή τροφή, οπότε ο κίνδυνος από ένα κομμάτι καρπούζι είναι αρκετά διαφορετικός από ένα κομμάτι τοστ ή καραμέλα, λέει ο Schaffner.
Ο τύπος της μολυσμένης επιφάνειας έχει επίσης σημασία. Σύμφωνα με τη μελέτη του Schaffner, καθώς και στη μελέτη του 2007 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Applied Microbiology, τα χαλιά μεταφέρουν βακτήρια στα τρόφιμα με μικρότερο ρυθμό σε σύγκριση με επιφάνειες όπως τα κεραμικά πλακάκια.
Ποιος είναι ο κίνδυνος να φάτε κάτι από το πάτωμα; Πρώτα απ’ όλα, δεν μπορείτε να καταλάβετε πόση μόλυνση υπάρχει πραγματικά στο πάτωμα, υποστηρίζει ο Rogers. Έτσι, ακόμη και αν το πάτωμα της κουζίνας σας μπορεί να φαίνεται πολύ καθαρό, οι βακτηριακοί ή ιογενείς κίνδυνοι που κρύβει είναι αόρατοι με γυμνό μάτι.
Πιθανότατα έχετε περπατήσει σε πεζοδρόμια και άλλους δημόσιους χώρους, και αν φοράτε τα παπούτσια σας σε εσωτερικούς χώρους, μεταφέρετε μικρόβια από τον πάτο των παπουτσιών σας σε μέρη όπως το πάτωμα της κουζίνας σας, λέει ο Brian Sheldon, PhD, ειδικός σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και συν-συγγραφέας του βιβλίου «Did You Just You Eat That?». Πρόκειται για ένα βιβλίο που διερευνά κοινούς μύθους για τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα των 5 δευτερολέπτων.
Έτσι, αν τα παπούτσια σας μεταφέρουν μικρόβια από τον εξωτερικό χώρο στο πάτωμά σας ή αν τα μικρόβια φτάσουν εκεί με κάποιον άλλο τρόπο, μπορεί να καταλήξετε να τρώτε επιβλαβή βακτήρια και να αρρωστήσετε. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς, όπως τα μικρότερα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, δηλώνει η Sana Mujahid, επιστήμονας που διαχειρίζεται την έρευνα και τις δοκιμές για την ασφάλεια των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των δοκιμών για παθογόνα σε κρέατα και προϊόντα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πιθανότητα να αρρωστήσετε από πεταμένα τρόφιμα δεν είναι εξαιρετικά υψηλή. Αλλά στην απίθανη περίπτωση που σας πέσει φαγητό στο οποίο υπάρχουν βακτήρια που θα σας προκαλέσουν σοβαρή ασθένεια, τα βακτήρια αυτά σίγουρα θα βρεθούν στο φαγητό σας, υποστηρίζει ο Paul Dawson, PhD, επιστήμονας τροφίμων που έγραψε το «Did You Just Eat That?» μαζί με τον Sheldon.
Υπάρχουν περιπτώσεις που μπορείτε να μαζέψετε κάτι από το πάτωμα και να είναι εντάξει; Αν πρόκειται για τρόφιμο που μπορείτε να ξεπλύνετε, όπως ένα μήλο, ένα δαμάσκηνο ή βατόμουρα, ή για τρόφιμο που μπορείτε να ξεφλουδίσετε, όπως πατάτες και κρεμμύδια, θα πρέπει να είστε εντάξει, λέει ο Rogers. Διαφορετικά, είναι μάλλον καλύτερο να μην το ρισκάρεις.
Και αν πρόκειται για τρόφιμα που θα μαγειρευτούν αφού πέσουν στο πάτωμα, ο κίνδυνος είναι μικρότερος σε σύγκριση με τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα που δεν θερμαίνονται ή δεν μαγειρεύονται αφού τα μαζέψετε από το πάτωμα, καταλήγει ο Sheldon.
Τελικά, είναι καλό να εξασκείτε την κοινή σας λογική. Πριν σηκώσετε κάτι από το πάτωμα για να το φάτε, σκεφτείτε τι είδους πάτωμα είναι, τι μπορεί να έχει βρεθεί σε αυτό και ποιος πρόκειται να φάει το φαγητό, λέει ο Mujahid.
