Νέα έκθεση του ECDC αποκαλύπτει σοβαρές ελλείψεις παρά τις προόδους στη διάγνωση και θεραπεία
Η Ευρώπη δεν θα πετύχει τους στόχους του Αναπτυξιακού Στόχου 3.3 του ΟΗΕ για την εξάλειψη των επιδημιών HIV, φυματίωσης, ιογενούς ηπατίτιδας και σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων έως το 2030. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα νέας έκθεσης που δημοσίευσε το ECDC στις 7 Μαΐου 2026. Οι τέσσερις αυτές κατηγορίες παθήσεων προκαλούν συνολικά πάνω από 59.000 θανάτους ετησίως στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, και η εικόνα που αποτυπώνεται είναι μικτή, καθώς ορισμένοι δείκτες βελτιώνονται, αλλά κανείς δεν βρίσκεται σε τροχιά για τους φιλόδοξους στόχους που έχουν τεθεί.
Το μεγαλύτερο μέρος της θνητότητας, περίπου 90%, οφείλεται στην ηπατίτιδα Β και C. Ενώ η θνητότητα από HIV και φυματίωση παρουσιάζει πτωτική τάση, και οι δύο καμπύλες απέχουν πολύ από τους στόχους. Η ηπατίτιδα B και C παραμένουν σε σταθερά υψηλά επίπεδα χωρίς σημάδια μείωσης, αντικατοπτρίζοντας χρόνιες αδυναμίες στη διάγνωση και θεραπεία πληθυσμών που συχνά παραμένουν εκτός συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.
Η σύφιλη διπλασιάστηκε, η γονόρροια τριπλασιάστηκε
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα για τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα. Τα δεδομένα επιτήρησης δείχνουν ότι οι διαγνώσεις σύφιλης διπλασιάστηκαν και οι ρυθμοί γονόρροιας υπερτριπλασιάστηκαν τη δεκαετία που πέρασε. Η συγγενής σύφιλη, δηλαδή η μετάδοση από μητέρα σε νεογέννητο, αυξήθηκε κατά σχεδόν 80% μεταξύ 2023 και 2024, ένας δείκτης που αντικατοπτρίζει αδυναμίες στην προγεννητική φροντίδα και τον έλεγχο εγκύων γυναικών.
Για τη φυματίωση, η εικόνα είναι επίσης ανησυχητική παρά κάποιες προόδους. Πολλές χώρες έχουν φτάσει τον στόχο 85% για το ποσοστό ανίχνευσης, και οι στόχοι 95% για διάγνωση και θεραπεία HIV πλησιάζουν σε ορισμένες χώρες. Ωστόσο, η επιτυχής θεραπεία φυματίωσης βρίσκεται στο 64%, πολύ κάτω από τον στόχο του 90%, υποδηλώνοντας ότι ένας στους τρεις ασθενείς δεν ολοκληρώνει με επιτυχία τη θεραπεία του.
Τρεις προτεραιότητες του ECDC
Ο επικεφαλής της αρμόδιας μονάδας του ECDC, Bruno Ciancio, τόνισε ότι η Ευρώπη διαθέτει τα εργαλεία για να τερματίσει αυτές τις επιδημίες, αλλά αυτά δεν φτάνουν σε όλους όσους τα χρειάζονται. Το ECDC εντοπίζει τρεις κρίσιμες προτεραιότητες για επιτάχυνση της προόδου. Πρώτον, επέκταση των στοχευμένων παρεμβάσεων πρόληψης. Δεύτερον, ενίσχυση των υπηρεσιών διάγνωσης και θεραπείας. Τρίτον, βελτίωση της διαθεσιμότητας δεδομένων επιτήρησης υψηλής ποιότητας, καθώς τα κενά στα δεδομένα για ηπατίτιδα και σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα δυσκολεύουν σημαντικά τη μέτρηση της προόδου και τον ορθό σχεδιασμό παρεμβάσεων.
