Νέα έρευνα ανοίγει τον δρόμο για μη χειρουργικές παρεμβάσεις
Η βαριατρική χειρουργική αποτελεί από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2, αλλά τα αποτελέσματα διαφέρουν σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. Γιατί κάποιοι ασθενείς επιτυγχάνουν μακροχρόνια ύφεση του διαβήτη ενώ άλλοι όχι, παρά τη συγκρίσιμη απώλεια βάρους; Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Metabolism, δείχνει ότι μέρος της απάντησης βρίσκεται στο εντερικό μικροβίωμα.
Η μελέτη ανέλυσε τη σύσταση του εντερικού μικροβιώματος πριν και μετά από τις δύο πιο κοινές βαριατρικές επεμβάσεις, τη γαστρική παράκαμψη και την κάθετη γαστρεκτομή, παρακολουθώντας τις αλλαγές στον γλυκαιμικό έλεγχο για έως και πέντε χρόνια μετά από την επέμβαση. Χρησιμοποίησε μεταγενωμική ανάλυση υψηλής ανάλυσης για να εντοπίσει μικροβιακά χαρακτηριστικά που συνδέονται με βελτιωμένο μεταβολισμό γλυκόζης.
Τα ευρήματα της μελέτης
Ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 που επέτυχαν βελτιωμένο γλυκαιμικό έλεγχο εμφάνισαν μεγαλύτερη μικροβιακή γονιδιακή ποικιλότητα και ενισχυμένη ικανότητα ζύμωσης, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής βουτυρικού οξέος. Το βουτυρικό οξύ είναι ένα λιπαρό οξύ βραχείας αλύσου που τρέφει τα κύτταρα του εντερικού βλεννογόνου, μειώνει τη φλεγμονή και σχετίζεται με βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Κρίσιμα, αυτές οι μικροβιακές αλλαγές δεν εξηγούνταν αποκλειστικά από την απώλεια βάρους, υποδηλώνοντας ότι το μικροβίωμα ασκεί ανεξάρτητη επίδραση στον μεταβολισμό.
Η μικροβιολόγος Valentina Tremaroli επισήμανε ότι η βαριατρική χειρουργική αναδιαμορφώνει το εντερικό οικοσύστημα με ποικίλους τρόπους, και όταν αυτή η αναδιαμόρφωση οδηγεί σε μεγαλύτερη βακτηριακή ποικιλότητα, συνδέεται συχνά με βελτιωμένη μεταβολική υγεία.
Διαφορές μεταξύ των δύο επεμβάσεων
Οι δύο χειρουργικές μέθοδοι παρήγαγαν γενικά παρόμοιες αλλαγές στο μικροβίωμα, αλλά με αξιοσημείωτες διαφορές. Η γαστρική παράκαμψη παρήγαγε πιο ομοιόμορφες αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα, ενώ η κάθετη γαστρεκτομή παρήγαγε πιο εξατομικευμένη απόκριση. Αυτή η διαφορά μπορεί να συμβάλλει στη μεγαλύτερη μεταβλητότητα αποτελεσμάτων που παρατηρείται κλινικά μεταξύ ασθενών που υποβάλλονται στη δεύτερη επέμβαση.
Το πιο σημαντικό εύρημα για τη μελλοντική κλινική πρακτική είναι ότι το μικροβίωμα δεν φαίνεται να είναι απλώς παρατηρητής αλλά ενεργός συμμέτοχος στην ύφεση του διαβήτη. Ο καθηγητής Fredrik Bäckhed τόνισε ότι αυτό σημαίνει ότι η στόχευση του μικροβιώματος μέσω διατροφής, προβιοτικών ή άλλων παρεμβάσεων θα μπορούσε δυνητικά να ενισχύσει ή ακόμη και να αναπαράγει ορισμένα από τα ευεργετικά μεταβολικά αποτελέσματα της χειρουργικής επέμβασης χωρίς τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται. Η βιοπληροφορικός Lisa Olsson υπογράμμισε ότι οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν αποκαλύπτουν αναπαραγώγιμα μοτίβα στη σύσταση των μικροβιακών γονιδίων που μπορούν να πληροφορήσουν μελλοντικές στρατηγικές ακριβούς ιατρικής για τον διαβήτη.
