Η αγορά των τροφίμων και ποτών που περιέχουν συστατικά της κάνναβης βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αλλά με διαφορετική κατεύθυνση. Στις ΗΠΑ επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα ομοσπονδιακό πλαίσιο που θα επιτρέψει στα ποτά με THC προερχόμενη από κάνναβη να παραμείνουν νόμιμα στην αγορά υπό αυστηρούς όρους, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση τίθενται για πρώτη φορά συγκεκριμένα ανώτατα επίπεδα για τη Δ9 THC και τη Δ9 THCA σε φύλλα κάνναβης που προορίζονται για αφεψήματα και στα έτοιμα προς κατανάλωση αφεψήματα. Οι δύο εξελίξεις δεν αφορούν ακριβώς τα ίδια προϊόντα ούτε βασίζονται στην ίδια νομοθετική προσέγγιση, όμως αποτυπώνουν την προσπάθεια των αρχών να αντιμετωπίσουν ένα ταχέως αναπτυσσόμενο πεδίο όπου η παρουσία κανναβινοειδών στα τρόφιμα δημιουργεί νέα ζητήματα για την ασφάλεια, την επισήμανση και την προστασία των καταναλωτών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, δύο μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων κατέθεσαν στις 10 Αυγούστου το Beverage Regulatory Parity Act, ένα διακομματικό νομοσχέδιο που επιχειρεί να διαμορφώσει ξεχωριστούς ομοσπονδιακούς κανόνες για τα ποτά που περιέχουν THC προερχόμενη από κάνναβη. Η πρόταση έρχεται λίγο πριν από την προγραμματισμένη αλλαγή της ομοσπονδιακής νομοθεσίας, η οποία αναμένεται να θέσει από τον Νοέμβριο πολύ χαμηλότερο όριο στη συνολική THC ανά συσκευασία και να αποκλείσει από την ομοσπονδιακά νόμιμη αγορά μεγάλο μέρος των προϊόντων που πωλούνται σήμερα. Το νέο νομοσχέδιο ουσιαστικά επιχειρεί να δημιουργήσει μια ειδική κατηγορία για τα ποτά χαμηλής δόσης, ώστε να μην αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο με άλλα προϊόντα κάνναβης.
Το αμερικανικό σχέδιο για τα ποτά με THC
Η σημερινή κατάσταση στις ΗΠΑ έχει τις ρίζες της στον νόμο του 2018 για τα αγροτικά προϊόντα, ο οποίος νομιμοποίησε την καλλιέργεια κάνναβης με περιεκτικότητα έως 0,3% σε Δ9 THC σε ξηρό βάρος. Η συγκεκριμένη διατύπωση δημιούργησε χώρο για την ανάπτυξη προϊόντων που μπορούσαν να πληρούν το όριο σε επίπεδο φυτικής πρώτης ύλης, αλλά να περιέχουν τελικά ψυχοδραστικές ποσότητες κανναβινοειδών. Έτσι αναπτύχθηκε και η αγορά των ποτών με THC, η οποία μέχρι σήμερα λειτουργεί μέσα σε ένα σύνθετο μωσαϊκό ομοσπονδιακών και πολιτειακών κανόνων. Το ομοσπονδιακό πλαίσιο πρόκειται πλέον να γίνει πολύ αυστηρότερο, καθώς η νέα νομοθεσία προβλέπει όριο 0,4 mg συνολικής THC ανά συσκευασία και απαγόρευση ορισμένων συνθετικών ή παρασκευασμένων κανναβινοειδών. Το προτεινόμενο νομοσχέδιο επιχειρεί να αποτρέψει την εξαφάνιση αυτής της κατηγορίας προϊόντων από την ομοσπονδιακά νόμιμη αγορά, θέτοντας όριο έως 5 mg συνολικής ψυχοδραστικής THC ανά μερίδα. Ως μερίδα ορίζεται ένα δοχείο μίας χρήσης έως 12 ουγγιές, δηλαδή περίπου 355 ml, ή ένα μεγαλύτερο δοχείο πολλαπλών μερίδων έως 750 ml. Η πρόταση απαγορεύει παράλληλα τα συνθετικά κανναβινοειδή και επιδιώκει να επιτρέψει μόνο προϊόντα στα οποία οι σχετικές ουσίες προέρχονται από φυσικές ενώσεις της κάνναβης.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ένα σύστημα ελέγχου που προσεγγίζει εκείνο των αλκοολούχων ποτών, με τρία διακριτά επίπεδα στην αλυσίδα διανομής, δηλαδή παραγωγούς, χονδρεμπόρους και λιανοπωλητές. Προβλέπονται άδειες, υποχρεωτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι, κανόνες για την επισήμανση και τη διαφήμιση, καθώς και απαιτήσεις σχετικά με την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Η ομοσπονδιακή εποπτεία θα περιλαμβάνει την αρμόδια υπηρεσία για τη φορολογία και το εμπόριο αλκοόλ και καπνού, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες υγείας. Η πρόταση προβλέπει επίσης ομοσπονδιακό ηλικιακό όριο τα 21 έτη, ενώ οι ετικέτες και οι διαφημίσεις δεν θα πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που να απευθύνεται σε παιδιά. Θα απαιτούνται προειδοποιήσεις για τους κινδύνους από την κατανάλωση, πληροφορίες σχετικά με την πιθανή επήρεια και στοιχεία για την περιεκτικότητα σε κανναβινοειδή. Οι πολιτείες, από την πλευρά τους, θα διατηρούν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες ή ακόμη και να απαγορεύουν πλήρως την πώληση των συγκεκριμένων ποτών. Το σχέδιο περιλαμβάνει και οικονομική διάσταση, καθώς προβλέπει ειδικό φόρο 8 σεντ ανά χιλιοστόγραμμο ψυχοδραστικής THC. Παράλληλα, προβλέπεται περαιτέρω μελέτη για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αξιολογείται η επήρεια των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής επίδρασης στην οδήγηση, καθώς και για το κατάλληλο επίπεδο THC ανά μερίδα και συσκευασία. Η πρόταση δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα κανόνα, αλλά έρχεται σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί εναλλακτική λύση πριν από την έναρξη εφαρμογής των πολύ αυστηρότερων περιορισμών που έχουν ήδη ψηφιστεί.
Τι αλλάζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2027
Στην Ευρώπη, η προσέγγιση είναι διαφορετική και αφορά ειδικά τα φύλλα κάνναβης που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή υδατικών αφεψημάτων και τα έτοιμα προς κατανάλωση αφεψήματα φύλλων κάνναβης. Όπως δημοσιεύσαμε πρόσφατα στο cibum, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1828 τροποποιεί τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/915 και θεσπίζει για πρώτη φορά συγκεκριμένα ανώτατα επίπεδα για το άθροισμα της Δ9 THC και της Δ9 THCA, εκφραζόμενο ως ισοδύναμα Δ9 THC. Οι νέες απαιτήσεις εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Για τα αποξηραμένα φύλλα κάνναβης που προορίζονται για υδατικό αφέψημα, το νέο ανώτατο επίπεδο καθορίζεται στα 40 mg/kg για το άθροισμα Δ9 THC και Δ9 THCA. Για τα έτοιμα προς κατανάλωση αφεψήματα το όριο είναι πολύ χαμηλότερο, στα 0,02 mg/kg. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται και έτοιμα αφεψήματα βοτάνων που δεν βασίζονται αποκλειστικά σε φύλλα κάνναβης. Η αλλαγή συνδέεται με την αξιολόγηση της έκθεσης των καταναλωτών στη Δ9 THC. Η EFSA είχε καθορίσει ήδη από το 2015 δόση αναφοράς οξείας έκθεσης 1 μικρογραμμάριο Δ9 THC ανά κιλό σωματικού βάρους, ενώ μεταγενέστερη αξιολόγηση, που δημοσιεύθηκε το 2020 και βασίστηκε σε νεότερα δεδομένα παρακολούθησης, έδειξε ότι σε ορισμένες εκτιμήσεις οξείας έκθεσης υπήρχε υπέρβαση της συγκεκριμένης τιμής. Η ευρωπαϊκή νομοθετική αλλαγή επιχειρεί επομένως να περιορίσει την έκθεση από προϊόντα που μέχρι σήμερα μπορούσαν να διατίθενται χωρίς συγκεκριμένο ανώτατο όριο για τη Δ9 THC. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην επισήμανση των φύλλων κάνναβης που πωλούνται για την παρασκευή αφεψημάτων. Η ετικέτα θα πρέπει να αναφέρει ότι το προϊόν προορίζεται αποκλειστικά για την παρασκευή υδατικού αφεψήματος και ότι δεν πρέπει να καταναλώνεται από βρέφη και μικρά παιδιά. Επιπλέον, θα πρέπει να αναγράφεται ότι λιπαρά συστατικά, όπως γάλα ή κρέμα, δεν πρέπει να προστίθενται κατά τη διάρκεια της εμβάπτισης αλλά μόνο μετά την ολοκλήρωσή της. Η Δ9 THC και η Δ9 THCA είναι λιπόφιλες ουσίες, επομένως η παρουσία λίπους κατά τη διάρκεια της εμβάπτισης μπορεί να αυξήσει τη μεταφορά τους από τα φύλλα στο αφέψημα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία λαμβάνει έτσι υπόψη όχι μόνο την περιεκτικότητα της πρώτης ύλης αλλά και τον τρόπο με τον οποίο παρασκευάζεται τελικά το προϊόν που καταναλώνει ο άνθρωπος.
Οι νέοι κανόνες δεν σημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη. Ο κανονισμός αφήνει περιθώριο στις εθνικές αρχές να εφαρμόζουν αυστηρότερους κανόνες, επομένως το κατώτατο ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν αποκλείει πρόσθετους περιορισμούς στην εθνική αγορά. Παράλληλα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος για προϊόντα που είχαν διατεθεί νόμιμα στην αγορά πριν από την έναρξη εφαρμογής των νέων απαιτήσεων. Αυτά μπορούν να παραμείνουν στην αγορά έως την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή την τελική ημερομηνία ανάλωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
