Όσο αυξάνεται το ενδιαφέρον για τα φάρμακα GLP-1 και τη χρήση τους στη διαχείριση του σωματικού βάρους, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν πληροφορίες μέσα από σύντομα βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα. Ένα βίντεο με πολλές προβολές, σχόλια και likes μπορεί εύκολα να δημιουργήσει την εντύπωση ότι πρόκειται για αξιόπιστη ενημέρωση, όμως νέα μελέτη δείχνει ότι η δημοτικότητα δεν συμβαδίζει απαραίτητα με την ποιότητα των ιατρικών πληροφοριών. Οι ερευνητές εξέτασαν περιεχόμενο από δύο μεγάλες κινεζικές πλατφόρμες και διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές τόσο στην πληρότητα όσο και στην αξιοπιστία των πληροφοριών, ενώ η διάρκεια του βίντεο φάνηκε να έχει μεγαλύτερη σχέση με την ποιότητά του από ό,τι ο αριθμός των αντιδράσεων των χρηστών.
128 βίντεο για τα φάρμακα GLP-1
Η έρευνα ήταν διατομεακή και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Therapeutic Advances in Endocrinology and Metabolism. Οι επιστήμονες αναζήτησαν δημόσια διαθέσιμα βίντεο στις πλατφόρμες Douyin, την κινεζική εκδοχή του TikTok, και Bilibili, χρησιμοποιώντας τον όρο GLP1. Αρχικά εντοπίστηκαν 106 βίντεο στο Douyin και εξετάστηκαν τα πρώτα 200 αποτελέσματα της αναζήτησης στο Bilibili. Μετά την εφαρμογή των κριτηρίων αποκλεισμού, το τελικό δείγμα περιλάμβανε 128 βίντεο, από τα οποία 56 προέρχονταν από το Douyin και 72 από το Bilibili.
Για να αξιολογήσουν το περιεχόμενο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρία διαφορετικά εργαλεία αξιολόγησης, μεταξύ των οποίων το τροποποιημένο DISCERN, το Global Quality Score και τα κριτήρια του JAMA. Εξετάστηκε παράλληλα κατά πόσο τα βίντεο παρείχαν πληροφορίες για τον μηχανισμό δράσης των φαρμάκων, τις ενδείξεις και τις αντενδείξεις, τη σωστή χρήση και παρακολούθηση, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τη διαχείρισή τους, καθώς και την αποτελεσματικότητα των θεραπειών. Δύο ερευνητές με ιατρική εκπαίδευση βαθμολόγησαν ανεξάρτητα τα βίντεο και οι διαφωνίες τους επιλύθηκαν από ανώτερο ερευνητή.
Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της ανάλυσης ήταν η σχέση ανάμεσα στην απήχηση ενός βίντεο και στην ποιότητα του περιεχομένου του. Τα βίντεο στο Douyin ήταν κατά κανόνα πολύ μικρότερα, αλλά συγκέντρωναν περισσότερα likes, σχόλια και αναδημοσιεύσεις. Παρότι για ορισμένες από τις μετρήσεις στο Douyin παρατηρήθηκαν συσχετίσεις ανάμεσα στην αλληλεπίδραση των χρηστών και ορισμένους δείκτες ποιότητας, η συνολική εικόνα δεν έδειξε ότι η δημοτικότητα αποτελεί σταθερό δείκτη αξιοπιστίας. Στο Bilibili, ειδικότερα, τα likes και τα σχόλια δεν παρουσίασαν σαφή σχέση με την ποιότητα των βίντεο. Αντίθετα, η διάρκεια του βίντεο συνδεόταν πιο σταθερά με υψηλότερες βαθμολογίες ποιότητας. Τα βίντεο διάρκειας άνω των πέντε λεπτών είχαν υψηλότερες μέσες βαθμολογίες στις διαφορετικές κλίμακες αξιολόγησης, γεγονός που οι ερευνητές αποδίδουν στην ευρύτερη δυνατότητα ανάπτυξης σύνθετων ιατρικών πληροφοριών. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα μεγαλύτερο βίντεο είναι αυτομάτως αξιόπιστο, αλλά δείχνει ότι η πολύ σύντομη μορφή μπορεί να περιορίζει την πληρότητα όταν το θέμα αφορά φάρμακα με σύνθετες ενδείξεις, αντενδείξεις και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Η παρουσία ενός γιατρού στο βίντεο επίσης δεν αποτέλεσε από μόνη της εγγύηση υψηλότερης ποιότητας. Στο Douyin οι γιατροί αντιπροσώπευαν το 66,1% των βίντεο, ενώ στο Bilibili η πλειονότητα των βίντεο προερχόταν από απλούς χρήστες. Αν και οι ερευνητές παρατήρησαν σε ορισμένες επιμέρους αναλύσεις καλύτερες επιδόσεις για περιεχόμενο από γιατρούς και οργανισμούς, όταν τα δεδομένα συνδυάστηκαν δεν προέκυψε σταθερό και στατιστικά σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των βίντεο που είχαν δημιουργηθεί από άλλους χρήστες. Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά σε πέντε βίντεο που προωθούσαν προϊόντα με την ονομασία GLP-1, χωρίς να πρόκειται για εγκεκριμένα φάρμακα. Τέσσερα εντοπίστηκαν στο Douyin και ένα στο Bilibili και περιλάμβαναν προϊόντα όπως αφεψήματα αδυνατίσματος και μη επώνυμα υγρά που χρησιμοποιούσαν την ονομασία GLP-1 για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον των καταναλωτών. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι δεν πραγματοποιήθηκε εργαστηριακός έλεγχος των συγκεκριμένων προϊόντων, επομένως η μελέτη δεν μπορεί να τεκμηριώσει τι ακριβώς περιείχαν.
Η μελέτη έχει σημαντικούς περιορισμούς. Πρόκειται για ανάλυση περιεχομένου σε μία χρονική περίοδο και οι δύο πλατφόρμες χρησιμοποιήθηκαν με διαφορετικό τρόπο δειγματοληψίας, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης σύγκρισης. Παράλληλα, οι βαθμολογίες αξιολόγησαν χαρακτηριστικά όπως η αξιοπιστία, η διαφάνεια και η πληρότητα, χωρίς να επαληθεύουν ανεξάρτητα την ακρίβεια κάθε επιμέρους ιατρικού ισχυρισμού. Οι ερευνητές δεν εξέτασαν επίσης αν οι θεατές κατανόησαν σωστά τις πληροφορίες ή αν άλλαξαν τη συμπεριφορά τους εξαιτίας των βίντεο.
