Μια νέα μελέτη-ορόσημο ανατρέπει όσα γνωρίζαμε για τη μακροζωία
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό eClinical Medicine, δείχνει ότι ακόμη και ελάχιστες καθημερινές αλλαγές σε βασικές συμπεριφορές υγείας μπορούν να συνοδευτούν από σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής και της «υγιούς ζωής», δηλαδή των ετών που ζει ένα άτομο χωρίς χρόνιες ασθένειες. Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από περίπου 60.000 ενήλικες ηλικίας 40 έως 69 ετών του UK Biobank, μιας μεγάλης βάσης δεδομένων με πληροφορίες για τρόπο ζωής, διατροφικές συνήθειες και υγεία, τις οποίες οι ερευνητές συνέκριναν με δεδομένα για την εμφάνιση ασθενειών και τη θνησιμότητα σε διάρκεια περίπου οκτώ ετών παρακολούθησης.
Η καινοτομία της μελέτης έγκειται στο γεγονός ότι οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση των συμπεριφορών ως σύνολο, όχι η καθεμία ξεχωριστά. Πιο συγκεκριμένα, οι επιστήμονες κατέγραψαν με συσκευές τον ύπνο και τη φυσική δραστηριότητα, ενώ την ποιότητα της διατροφής αξιολόγησαν με ειδικά ερωτηματολόγια. Η σύγκριση αφορούσε άτομα με τις λιγότερο υγιεινές συνήθειες σε ύπνο, άσκηση και διατροφή και εκείνους που είχαν πραγματοποιήσει μικρές βελτιώσεις σε όλες αυτές τις περιοχές ταυτόχρονα.
Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ακόμη και μικρές καθημερινές αλλαγές, όπως μερικά επιπλέον λεπτά ύπνου, λίγο περισσότερη φυσική δραστηριότητα και μικρές βελτιώσεις στην ποιότητα της διατροφής, μπορούν να προβλεφθούν ότι προσθέτουν περίπου ένα χρόνο ζωής σε άτομα με τις λιγότερο υγιεινές συνθήκες στην έναρξη της παρακολούθησης. Συγκεκριμένα, η αύξηση αυτή αντιστοιχεί για παράδειγμα σε περίπου πέντε λεπτά περισσότερο ύπνο κάθε βράδυ, δύο με τρία λεπτά επιπλέον άσκησης ή στην προσθήκη μερικών επιπλέον λαχανικών στην ημερήσια διατροφή, ταυτόχρονη εφαρμογή των τριών στοιχείων ενίσχυσε το αποτέλεσμα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι μεγαλύτερες, αλλά παρόμοια ρεαλιστικές αλλαγές, μπορούν να συνδεθούν με ακόμα μεγαλύτερα οφέλη. Σε προσομοιώσεις που έλαβαν υπόψη συνδυασμένες βελτιώσεις όπως περίπου είκοσι τέσσερα λεπτά επιπλέον ύπνου, τέσσερα λεπτά άσκησης και σημαντική αύξηση της ποιότητας της διατροφής, η «υγιής ζωή» φαίνεται να επεκτείνεται κατά περίπου τέσσερα χρόνια σε σύγκριση με τα άτομα στις λιγότερο υγιεινές κατηγορίες. Και ακόμη περισσότεροι συνδυασμοί μεγαλύτερων αλλαγών (όπως περισσότερο ύπνο, εντονότερη άσκηση και βελτίωση της διατροφής με περισσότερα λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και ψάρια) συνδέθηκαν με προσομοιώσεις που υποδεικνύουν αύξηση μέχρι εννέα χρόνια ή περισσότερο στη διάρκεια ζωής και στην υγιή ζωή, όταν συγκρίθηκαν με τα άτομα που δεν βελτίωσαν καθόλου τις συνήθειές τους.
Οι συγγραφείς της μελέτης τόνισαν ότι, ενώ τα ευρήματα υποδεικνύουν ισχυρές συσχετίσεις, η έρευνα παραμένει παρατηρητική (δηλαδή δείχνει σχέσεις μεταξύ συμπεριφορών και αποτελεσμάτων χωρίς να αποδεικνύει αιτιώδη σχέση) και έχουν καταγραφεί περιορισμοί όπως το γεγονός ότι τα δεδομένα διατροφής ήταν αυτοαναφερόμενα, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την ακρίβεια της εκτίμησης, και ότι η ομάδα των συμμετεχόντων τείνει να είναι σχετικά υγιής και με υψηλότερο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να περιορίζει την γενίκευση των αποτελεσμάτων.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι δεν απαιτούνται δραστικές αλλαγές ή εξαντλητικά προγράμματα διατροφής και άσκησης για να παρατηρηθούν οφέλη. Αντίθετα, η διασύνδεση συμπεριφορών (το γεγονός ότι ο καλύτερος ύπνος μπορεί να ενισχύσει την ενέργεια για άσκηση ή η άσκηση να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου και την όρεξη για θρεπτικό φαγητό) φαίνεται να έχει έναν συνεργιστικό χαρακτήρα που υπερβαίνει την επίδραση κάθε συμπεριφοράς ξεχωριστά.
