Η χρήση αποσυμφορητικών ρινικών σπρέι για περισσότερο από επτά συνεχόμενες ημέρες αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εξάρτησης.
Τα αποσυμφορητικά ρινικά σπρέι θεωρούνται για πολλούς σωτήρια λύση όταν το κρυολόγημα «βουλώνει» τη μύτη και κάνει την αναπνοή –ιδίως τη νύχτα– δύσκολη υπόθεση. Ωστόσο, αυτό που ξεκινά ως μια αθώα και βραχυπρόθεσμη ανακούφιση μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε πρόβλημα εξάρτησης, με σοβαρές συνέπειες για τη ρινική υγεία.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση αποσυμφορητικών ρινικών σπρέι για περισσότερο από επτά συνεχόμενες ημέρες αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εξάρτησης. Δεν πρόκειται για εθισμό με την ψυχιατρική έννοια, αλλά για έντονο φαινόμενο συνήθειας του οργανισμού στο φάρμακο. Παρ’ όλα αυτά, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από φωτιστικά IKEA που πωλούνται και στην Ελλάδα (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το 25% των εξαιρετικά παρθένων ελαιολάδων που πωλούνται είναι μολυσμένα με ορυκτέλαια
Η εξάρτηση αναπτύσσεται επειδή οι δραστικές ουσίες που περιέχονται στα περισσότερα χημικά ρινικά σπρέι, όπως η ξυλομεταζολίνη και η οξυμεταζολίνη, προκαλούν σύσπαση των αιμοφόρων αγγείων του ρινικού βλεννογόνου. Έτσι, το οίδημα υποχωρεί και η αναπνοή γίνεται ευκολότερη. Με την επαναλαμβανόμενη χρήση, όμως, ο βλεννογόνος «μαθαίνει» στο φάρμακο και αντιδρά όλο και πιο γρήγορα με νέο πρήξιμο. Το αποτέλεσμα είναι ότι απαιτούνται ολοένα και περισσότερες δόσεις για το ίδιο αποτέλεσμα. Όπως εξηγεί ο ωτορινολαρυγγολόγος Μπέρνχαρντ Γιούγκε-Χύλσινγκ από τη Βαυαρία, η συνεχής αγγειοσύσπαση μειώνει την αιμάτωση και την υγρασία του ρινικού βλεννογόνου. Με τον καιρό, αυτός γίνεται εξαιρετικά λεπτός και εύθραυστος και δεν μπορεί πλέον να επιτελέσει σωστά τις βασικές του λειτουργίες: την ύγρανση, τη θέρμανση και τον καθαρισμό του αέρα που εισπνέουμε.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται παξιμάδια από τα ράφια μεγάλων σούπερ μάρκετ – Προκαλούν ναυτία και εμετό λόγω αλλοίωσης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εγκεφαλικό: Η διατροφή που μειώνει τον κίνδυνο κατά 25% – Αποτελέσματα μελέτης σε πάνω από 105.000 γυναίκες για 20 χρόνια
Οι κίνδυνοι δεν σταματούν εκεί. Η ξηρότητα οδηγεί σε ρωγμές και κρούστες, προκαλώντας συχνές ρινορραγίες. Τα μικροσκοπικά κύτταρα της μύτης, που λειτουργούν ως φυσικό φίλτρο απέναντι σε ιούς και βακτήρια, καταστρέφονται, αυξάνοντας την ευαισθησία σε λοιμώξεις του αναπνευστικού. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να προκληθεί μόνιμη και μη αναστρέψιμη βλάβη του βλεννογόνου, καθώς και διαταραχές της όσφρησης. Όταν ο βλεννογόνος παραμένει χρόνιο ξηρός, ευνοείται η εγκατάσταση βακτηρίων που παράγουν έντονη, δυσάρεστη οσμή. Οι ίδιοι οι πάσχοντες συχνά δεν αντιλαμβάνονται τη μυρωδιά, σε αντίθεση με το περιβάλλον τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τελικά ανεβάζει το τυρί την πίεση; Τι λένε τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σανίδες κοπής στα εστιατόρια: Ο υποτιμημένος κίνδυνος από τις γρατζουνιές και τις ρωγμές για την ασφάλεια τροφίμων
Η απεξάρτηση από το ρινικό σπρέι δεν είναι πάντα εύκολη, αλλά είναι εφικτή. Οι γιατροί συνιστούν, πρώτα απ’ όλα, την επικοινωνία με ωτορινολαρυγγολόγο. Μία συχνά προτεινόμενη μέθοδος είναι η σταδιακή μείωση της δραστικής ουσίας, για παράδειγμα με μετάβαση από σπρέι ενηλίκων σε παιδικά και στη συνέχεια σε βρεφικά σκευάσματα. Άλλη πρακτική είναι η αραίωση του σπρέι με φυσιολογικό ορό, ώστε ο βλεννογόνος να «ξεσυνηθίσει» σιγά σιγά το φάρμακο. Μια ακόμη τεχνική είναι η μονόπλευρη διακοπή: ο ασθενής συνεχίζει προσωρινά τη χρήση στο ένα ρουθούνι, ώστε να μπορεί να αναπνέει άνετα, ενώ διακόπτει στο άλλο. Μέσα σε λίγες ημέρες, η συμφόρηση στο ρουθούνι που δεν ψεκάζεται μειώνεται αισθητά και στη συνέχεια μπορεί να ακολουθήσει η πλήρης διακοπή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσα βακτήρια χρειάζονται για να αρρωστήσετε;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια εταιρεία delivery ελέγχεται δικαστικά για μισθούς κάτω από το όριο της φτώχειας;
Παράλληλα, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις χωρίς κίνδυνο εξάρτησης, όπως τα σπρέι με θαλασσινό νερό, τα μεταλλικά ρινικά σπρέι ή εκείνα που βασίζονται σε αιθέρια έλαια. Τέλος, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επίμονη ανάγκη για ρινικό σπρέι δεν οφείλεται πάντα σε συνήθεια. Αλλεργίες, όπως η αλλεργία στα ακάρεα της σκόνης, ανατομικές ανωμαλίες όπως η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος ή η παρουσία ρινικών πολυπόδων μπορεί να ευθύνονται για χρόνια ρινική απόφραξη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ιατρική διερεύνηση είναι απαραίτητη, ώστε να αντιμετωπιστεί η πραγματική αιτία και όχι μόνο το σύμπτωμα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τσάι: Όλα τα οφέλη και οι κίνδυνοι επιβεβαιωμένα από την επιστήμη (αναλυτικός πίνακας)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Κατεβάζουν μηχανές» οι εργαζόμενοι σε εργοστάσιο που φτιάχνει πατατάκια – Τους επέβαλαν πρόσθετα καθήκοντα χωρίς αύξηση μισθού
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ασφαλιστικών φορέων υγείας στη Γερμανία, αν και δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία λόγω της ελεύθερης πώλησης των σπρέι, ο αριθμός των ατόμων που κάνουν κατάχρηση μπορεί να κυμαίνεται από 100.000 έως και ένα εκατομμύριο, με τη λεγόμενη «σκοτεινή ζώνη» να θεωρείται πολύ μεγαλύτερη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντοπίστηκε μη εγκεκριμένο συστατικό σε τσάι matcha – Τι να προσέχουμε όταν αγοράζουμε υπερτροφές και συμπληρώματα
