Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις υψηλότερες αυξήσεις στη διάμεση ηλικία του πληθυσμού την τελευταία δεκαετία
Η δημογραφική εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλάζει σημαντικά, με τη γήρανση του πληθυσμού να αποτελεί πλέον ένα δομικό χαρακτηριστικό της ηπείρου. Η πρόσφατη ανάλυση της Eurostat για την περίοδο 2015-2025 αποκαλύπτει ότι η διάμεση ηλικία στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 2,1 έτη κατά μέσο όρο. Ωστόσο, η Ελλάδα βρίσκεται πολύ ψηλότερα από αυτόν τον μέσο όρο, γεγονός που υποδηλώνει μια ταχύτερη διαδικασία γήρανσης σε σχέση με την πλειονότητα των κρατών μελών.
Η αύξηση της διάμεσης ηλικίας αντανακλά τον συνδυασμό της μείωσης των γεννήσεων και της αύξησης του προσδόκιμου ζωής, αλλά και των μεταναστευτικών ροών των νεότερων ηλικιακών ομάδων προς το εξωτερικό. Για όποιον παρακολουθεί τις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις, τα στοιχεία αυτά αποτελούν ένα ηχηρό σήμα για τις πιέσεις που θα δεχθούν τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, υγείας και η αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Η θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη
Η Ελλάδα κατέχει μια από τις πιο ανησυχητικές θέσεις στο σχετικό γράφημα, παρουσιάζοντας αύξηση της διάμεσης ηλικίας κατά 3,8 έτη μέσα σε μόλις δέκα χρόνια. Αυτή η επίδοση τοποθετεί τη χώρα μας στην 4η θέση της ΕΕ, πίσω μόνο από τη Σλοβακία και την Κύπρο (4,0 έτη) και την Ιταλία (3,9 έτη). Συγκριτικά με άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, η Ελλάδα συμβαδίζει με την Ιταλία και την Πορτογαλία (3,7 έτη) στην τάση της ταχείας γήρανσης, ενώ η Ισπανία ακολουθεί με αύξηση 3,5 ετών. Αντίθετα, χώρες της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης, όπως η Γερμανία και η Σουηδία, εμφανίζουν πολύ μικρότερες αυξήσεις ή ακόμη και οριακή μείωση στη διάμεση ηλικία τους. Συγκεκριμένα, η Γερμανία και η Μάλτα είναι οι μόνες χώρες που κατέγραψαν μείωση της διάμεσης ηλικίας κατά 0,4 έτη την ίδια περίοδο.
Η ταχύτητα με την οποία γερνά ο πληθυσμός στην Ελλάδα οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που περιλαμβάνουν το χαμηλό ποσοστό γονιμότητας και τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, η οποία οδήγησε πολλούς νέους σε παραγωγική ηλικία να μεταναστεύσουν. Αυτή η «αιμορραγία» του νεανικού πληθυσμού αυξάνει αυτόματα τη διάμεση ηλικία των όσων παραμένουν στη χώρα, δημιουργώντας ένα δυσμενές περιβάλλον για την οικονομική ανάπτυξη. Η δημογραφική επιβάρυνση επηρεάζει άμεσα τον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων, καθώς όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να στηρίξουν έναν αυξανόμενο αριθμό συνταξιούχων. Αυτό καθιστά απαραίτητη την υιοθέτηση πολιτικών που θα ενισχύουν την οικογένεια, θα ενθαρρύνουν την επιστροφή των νέων από το εξωτερικό και θα προσαρμόζουν τις υποδομές στις ανάγκες ενός γηραιότερου πληθυσμού.
