Ενθαρρυντικά αποτελέσματα από νέα θεραπεία που «αντικαθιστά» το πάγκρεας με καλλιεργημένα κύτταρα
Πιο κοντά στο στόχο για μια καθημερινότητα χωρίς ενέσεις ινσουλίνης, έφερε μια νέα και πολλά υποσχόμενη θεραπεία για τον διαβήτη. Σε πρόσφατη κλινική δοκιμή, το 83% των συμμετεχόντων απαλλάχθηκε από τις ενέσεις, έναν χρόνο μετά από μία και μόνο χορήγηση κυττάρων που καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο. Πρόκειται για θεραπεία βασισμένη σε βλαστοκύτταρα, τα οποία μετατράπηκαν σε κύτταρα νησίδων παγκρέατος (αυτά δηλαδή που φυσιολογικά παράγουν ινσουλίνη). Τα κύτταρα αυτά εγχύθηκαν σε φλέβα του ήπατος, όπου εγκαταστάθηκαν και άρχισαν να δρουν, αντικαθιστώντας τη λειτουργία του παγκρέατος.
Πέρα από την απαλλαγή από την ινσουλίνη, οι συμμετέχοντες είδαν άμεσα οφέλη, καθώς ενώ όλοι είχαν παρουσιάσει τουλάχιστον δύο σοβαρά επεισόδια υπογλυκαιμίας μέσα στον προηγούμενο χρόνο, μετά τη θεραπεία, κανείς δεν εμφάνισε νέα επεισόδια
Η θεραπεία, με την ονομασία XV-880, άρχισε να βελτιώνει τη ρύθμιση του σακχάρου μέσα στους τρεις πρώτους μήνες. Η παραγωγή ινσουλίνης ενισχύθηκε και η ανάγκη για εξωτερική χορήγηση μειώθηκε σταδιακά, μέχρι που, για την πλειονότητα, εξαφανίστηκε.
Τα βλαστοκύτταρα έχουν την ικανότητα να μετατρέπονται σε διαφορετικούς τύπους κυττάρων, ανάλογα με τις ανάγκες της θεραπείας. Στον διαβήτη τύπου 1, ο στόχος είναι να αντικατασταθούν τα κατεστραμμένα κύτταρα των παγκρεατικών νησίδων με νέα, υγιή κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη.
Ωστόσο, όλοι οι συμμετέχοντες χρειάζονται δια βίου ανοσοκαταστολή, ώστε να μην απορριφθούν τα μεταμοσχευμένα κύτταρα από το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Αυτή η φαρμακευτική καταστολή της ανοσίας αυξάνει τον κίνδυνο λοιμώξεων και ορισμένων μορφών καρκίνου. Στη μελέτη, δύο άτομα απεβίωσαν, χωρίς όμως τα περιστατικά να σχετίζονται άμεσα με τη θεραπεία. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλάμβαναν στομαχικές διαταραχές (ιδιαίτερα διάρροια), πονοκεφάλους και ναυτία.
Μέχρι σήμερα, η μεταμόσχευση νησίδων από νεκρούς δότες ήταν η πιο αποτελεσματική επιλογή για ασθενείς με σοβαρή υπογλυκαιμία. Όμως η διαδικασία είναι σύνθετη και περιορισμένη, καθώς συχνά απαιτούνται παγκρέατα από δύο ή τρεις δότες για έναν ασθενή, και η ποσότητα διαθέσιμων κυττάρων είναι ανεπαρκής. Αντίθετα, η θεραπεία με βλαστοκύτταρα προσφέρει μια τυποποιημένη και αναπαραγώγιμη λύση, ανεξάρτητη από δότες και από τον χρόνο θανάτου τους. Ήδη, από το 2024, υπήρξαν μεμονωμένα περιστατικά επιτυχούς μεταμόσχευσης με αυτόν τον τρόπο, τόσο σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 όσο και τύπου 2.
