Από αναβολή σε αναβολή η εφαρμογή του κανονισμού για τη μείωση της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών που προκαλεί η ΕΕ
- Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζει τα μέτρα απλούστευσης και ζητά ένα επιπλέον έτος παράταση για τους υπόχρεους σε βοοειδή, κακάο, καφέ, ελαιοφοίνικα, καουτσούκ, σόγια και ξυλεία.
H νέα νομοθετική πρόταση για την τροποποίηση του Καν. (ΕΕ) 2023/1115 για την αποψίλωση των δασών (EUDR) που εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 21/10/2025, προωθήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, αλλά όπως φαίνεται τα μέλη του επιθυμούν να δοθεί περαιτέρω παράταση στην εφαρμογή του κανονισμού, με ακόμη πιο απλουστευμένα μέτρα εφαρμογής.
Στις 26/11/2025, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ψήφισαν υπέρ της απλούστευσης του EUDR και ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ληφθούν περαιτέρω μέτρα, όσον αφορά τις υποχρεώσεις και την ημερομηνία έναρξης του κανονισμού. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά: Ένα επιπλέον έτος για όλους
Σύμφωνα με τη θέση του Κοινοβουλίου, όλοι οι υπόχρεοι πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους ένα επιπλέον έτος για να συμμορφωθούν με τους νέους κανόνες της ΕΕ για την πρόληψη της αποψίλωσης των δασών. Συνεπώς, οι μεγάλοι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις του EUDR από τις 30 Δεκεμβρίου 2026, ενώ οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις από τις 30 Ιουνίου 2027. Ο πρόσθετος αυτός χρόνος αποσκοπεί στη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης και στην εφαρμογή μέτρων για την ενίσχυση του πληροφοριακού συστήματος.
- Απλούστερες απαιτήσεις για τις δηλώσεις δέουσας επιμέλειας για κάποιους φορείς εκμετάλλευσης και εμπόρους
Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θεωρούν ότι η υποχρέωση υποβολής δήλωσης δέουσας επιμέλειας πρέπει να αποτελεί υποχρέωση μόνο για τις επιχειρήσεις που πρώτες εισάγουν το σχετικό προϊόν στην αγορά της ΕΕ και όχι απαραίτητα τους φορείς εκμετάλλευσης και τους εμπόρους στο επόμενο στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι αλλαγές που προτείνονται, θα μειώσουν επίσης τις υποχρεώσεις για τους πολύ μικρούς και μικρούς «πρωτογενείς» παραγωγούς, οι οποίοι πλέον θα πρέπει να υποβάλουν μόνο μία απλοποιημένη δήλωση δέουσας επιμέλειας.
- Επανεξέταση των απλουστευμένων μέτρων του EUDR μέχρι τις 30/4/2026
Η διαδικασία έχει σκοπό να αξιολογηθεί η επίδραση του EUDR και ο φόρτος στις διοικητικές εργασίες που θα επιφέρει στους υπόχρεους.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να ξεκινήσει άμεσα τις διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη για το οριστικό κείμενο του κανονισμού που θα τροποποιήσει τον EUDR, ο οποίος πρέπει να εγκριθεί και από τα δύο θεσμικά όργανα (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο της ΕΕ) και να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ πριν το τέλος του 2025, για να τεθεί σε ισχύ η αναβολή του ενός έτους.
Τι θα επιφέρει η μη εφαρμογή του EUDR;
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), την περίοδο μεταξύ 1990 και 2020 χάθηκαν παγκοσμίως περίπου 420 εκατομμύρια εκτάρια δάσους. Με βάση την εκτίμηση επιπτώσεων του κανονισμού εκτιμάται ότι, εάν δεν υπάρξει η εν λόγω παρέμβαση, η κατανάλωση και η παραγωγή στην ΕΕ των έξι βασικών προϊόντων (βοοειδή, κακάο, καφές, ελαιοφοίνικας, σόγια και ξυλεία) και μόνο, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αποψίλωση περίπου 248.000 εκταρίων δάσους ετησίως έως το 2030.
Η αποψίλωση των δασών από μόνη της ευθύνεται για το 11% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως αναφέρεται στην ειδική έκθεση του 2019 της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τη γη. Περισσότερες πληροφορίες για τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εδώ: EU deforestation law: Parliament supports simplification measures | News | European Parliament
*Άννα Λεκατσά Γεωπόνος-Επιστήμονας Τροφίμων, Senior Consultant AG ADVENT AE
