Πρόσφατη μελέτη εξετάζει αν το μυστικό της επιτυχίας κρύβεται τελικά στις ώρες των γευμάτων ή στην ποσότητα του φαγητού, φέρνοντας στο φως ανατρεπτικά δεδομένα για τον ρόλο των θερμίδων και του βιολογικού ρολογιού
Νέα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να ανατρέψουν την κυρίαρχη αντίληψη γύρω από τη διαλειμματική νηστεία και τα οφέλη της στον μεταβολισμό. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Translational Medicine, η εφαρμογή ενός περιορισμένου χρονικού παραθύρου σίτισης δεν προσφέρει ουσιαστικά πλεονεκτήματα στην ινσουλινοευαισθησία ή την καρδιαγγειακή υγεία, εφόσον η συνολική πρόσληψη θερμίδων παραμένει σταθερή. Το εύρημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς αποδεικνύει ότι η διαλειμματική νηστεία από μόνη της δεν αποτελεί μαγική λύση για τον μεταβολισμό αν δεν συνοδεύεται από μείωση του φαγητού.
Η έρευνα ChronoFast πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Γερμανικού Ινστιτούτου Διατροφής του Ανθρώπου Potsdam Rehbruecke και της Charité Universitätsmedizin Berlin. Η ομάδα υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Olga Ramich θέλησε να αποσαφηνίσει αν τα θετικά αποτελέσματα που έχουν παρατηρηθεί σε παλαιότερες μελέτες οφείλονται όντως στις ώρες των γευμάτων ή στην ακούσια μείωση των θερμίδων που συχνά προκύπτει όταν κάποιος περιορίζει τον χρόνο που τρώει.
Στη δοκιμή συμμετείχαν τριάντα μία γυναίκες με αυξημένο σωματικό βάρος, οι οποίες ακολούθησαν δύο διαφορετικά προγράμματα για δύο εβδομάδες το καθένα. Το κλειδί της συγκεκριμένης έρευνας ήταν ότι οι συμμετέχουσες κατανάλωναν ακριβώς τις ίδιες θερμίδες και στα δύο σχήματα, ανεξάρτητα από το αν έτρωγαν σε ένα οκτάωρο παράθυρο ή σε ένα ευρύτερο χρονικό πλαίσιο. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές διασφάλισαν ότι δεν θα υπήρχε απώλεια βάρους, ώστε να μελετήσουν την καθαρή επίδραση του χρόνου σίτισης στους δείκτες υγείας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι εφόσον το βάρος παρέμενε σταθερό, δεν υπήρξαν κλινικά σημαντικές αλλαγές στο σάκχαρο, τα λιπίδια του αίματος ή τους δείκτες φλεγμονής. Η καθηγήτρια Ramich εξήγησε ότι η απώλεια βάρους που παρατηρείται συχνά στη διαλειμματική νηστεία οφείλεται στο ότι οι άνθρωποι δυσκολεύονται να καταναλώσουν όλες τις θερμίδες τους σε λίγες ώρες και έτσι καταλήγουν να τρώνε λιγότερο. Όταν όμως η πρόσληψη ενέργειας ελέγχεται και παραμένει η ίδια, ο περιορισμός του χρόνου φαγητού δεν φαίνεται να προσφέρει κάποιο επιπλέον μεταβολικό πλεονέκτημα.
Παρόλα αυτά, η έρευνα εντόπισε μια σημαντική επίδραση στο εσωτερικό ρολόι του οργανισμού. Η αλλαγή των ωρών των γευμάτων επηρέασε τους κιρκάδιους ρυθμούς των κυττάρων, με το βιολογικό ρολόι να μετατοπίζεται κατά μέσο όρο σαράντα λεπτά αργότερα όταν το παράθυρο σίτισης μεταφερόταν προς το βράδυ. Αυτή η μεταβολή συνοδεύτηκε και από αλλαγές στα πρότυπα ύπνου, επιβεβαιώνοντας ότι το φαγητό λειτουργεί ως ισχυρό σήμα ρύθμισης για το σώμα μας, παρόμοια με το φως της ημέρας.
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας και την απώλεια βάρους, η συνολική ποσότητα των θερμίδων παραμένει ο πιο καθοριστικός παράγοντας. Η διαλειμματική νηστεία μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο μόνο αν βοηθά το άτομο να μειώσει την ενέργεια που προσλαμβάνει. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι όσοι επιθυμούν να δουν διαφορά στην υγεία τους θα πρέπει να επικεντρώνονται στο ενεργειακό τους ισοζύγιο και όχι μόνο στο ρολόι, ενώ μελλοντικές έρευνες θα εξετάσουν πώς ο συνδυασμός νηστείας και μειωμένων θερμίδων επηρεάζει τον οργανισμό μακροπρόθεσμα.
Με βάση τα παραπάνω, η επιστήμη καταλήγει σε ένα διπλό συμπέρασμα που επαναπροσδιορίζει την αποτελεσματικότητα της διαλειμματικής νηστείας. Από τη μία πλευρά, η μέθοδος επιβεβαιώνεται ως ένας ισχυρός ρυθμιστής του βιολογικού μας ρολογιού, ικανός να επηρεάσει τους εσωτερικούς ρυθμούς των κυττάρων και τον ύπνο. Από την άλλη, απομυθοποιείται η πεποίθηση ότι η νηστεία από μόνη της μπορεί να βελτιώσει τον μεταβολισμό ανεξάρτητα από την ποσότητα του φαγητού. Για τον μέσο άνθρωπο, αυτό σημαίνει ότι το περιορισμένο χρονικό παράθυρο είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για να ελέγξει κανείς την πείνα του και να μειώσει τις θερμίδες του, όμως η πραγματική ουσία της υγείας και της απώλειας βάρους παραμένει, για άλλη μια φορά, στη συνολική ποιότητα και ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται μέσα στην ημέρα.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση: https://www.science.org/doi/10.1126/scitranslmed.adv6787
Αναφορά: Beeke Peters, Julia Schwarz, Bettina Schuppelius, Agnieszka Ottawa, Daniela A. Koppold, Daniela Weber, Nico Steckhan, Knut Mai, Tilman Grune, Andreas FH Pfeiffer, Andreas Michalsen, Achim Kramer, Olga Pivovarova-Ramich.
Η σκόπιμη ισοθερμιδική διατροφή με περιορισμένο χρόνο μετατοπίζει τα κιρκάδια ρολόγια, αλλά δεν βελτιώνει την καρδιομεταβολική υγεία σε γυναίκες με υπερβολικό βάρος .
Science Translational Medicine , 2025; 17 (822) DOI:
10.1126/scitranslmed.adv6787
