Οι αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες του κουρκουμά προσελκύουν το ενδιαφέρον των επιστημόνων, ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία για την προστασία της όρασης στους ανθρώπους παραμένουν περιορισμένα
Η καλή όραση αποτελεί βασικό παράγοντα ποιότητας ζωής, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται η ηλικία και ο κίνδυνος εμφάνισης οφθαλμολογικών παθήσεων γίνεται μεγαλύτερος. Εδώ και δεκαετίες τρόφιμα όπως τα καρότα συνδέονται με την υγεία των ματιών, όμως τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές στρέφουν την προσοχή τους και σε άλλα φυτικά συστατικά. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται ο κουρκουμάς, το χαρακτηριστικό κίτρινο μπαχαρικό που χρησιμοποιείται ευρέως στην ασιατική κουζίνα και έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δημοτικότητα λόγω των πιθανών ωφελειών του για την υγεία.
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώνεται κυρίως στην κουρκουμίνη, τη φυσική ουσία που δίνει στον κουρκουμά το έντονο χρώμα του. Η ένωση αυτή διαθέτει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, οι οποίες θεωρείται ότι μπορούν να προστατεύσουν τους ιστούς του οργανισμού από βλάβες που προκαλούνται από το οξειδωτικό στρες και τη χρόνια φλεγμονή. Οι δύο αυτοί μηχανισμοί έχουν συνδεθεί με τη γήρανση των κυττάρων και με την εμφάνιση διαφόρων χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων προβλημάτων όρασης.
Τι γνωρίζουν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες
Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι η κουρκουμίνη μπορεί να επηρεάζει θετικά βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την υγεία των ματιών. Εργαστηριακές έρευνες και μελέτες σε ζώα έχουν καταγράψει πιθανή προστατευτική δράση σε καταστάσεις όπως η ξηροφθαλμία, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, μία από τις συχνότερες αιτίες απώλειας όρασης στους ηλικιωμένους.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κουρκουμίνη μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών που επιτίθενται στα κύτταρα των ματιών. Με τον τρόπο αυτό ενδέχεται να περιορίζεται η κυτταρική βλάβη που συσσωρεύεται με την πάροδο του χρόνου.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η πλειονότητα των στοιχείων προέρχεται από προκλινικές μελέτες και όχι από μεγάλες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Αυτό σημαίνει ότι τα ευρήματα δεν μπορούν ακόμη να θεωρηθούν επαρκή για να επιβεβαιώσουν ότι ο κουρκουμάς προστατεύει αποτελεσματικά την όραση στην καθημερινή ζωή.
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι η ίδια η φύση της κουρκουμίνης. Η ουσία εμφανίζει χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα, γεγονός που σημαίνει ότι ο οργανισμός δυσκολεύεται να την απορροφήσει και να την αξιοποιήσει αποτελεσματικά. Για τον λόγο αυτό, πολλές μελέτες χρησιμοποιούν ειδικά συμπληρώματα ή τροποποιημένες μορφές κουρκουμίνης που απορροφώνται ευκολότερα.
Γιατί ο τρόπος κατανάλωσης έχει σημασία
Η αποτελεσματικότητα της κουρκουμίνης δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα που καταναλώνεται αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνεται. Έρευνες έχουν δείξει ότι η παρουσία μαύρου πιπεριού μπορεί να αυξήσει σημαντικά την απορρόφησή της. Αυτό οφείλεται στην πιπερίνη, μια φυσική ουσία του πιπεριού που διευκολύνει τη μεταφορά της κουρκουμίνης στον οργανισμό.
Παράλληλα, επειδή η κουρκουμίνη είναι λιποδιαλυτή, απορροφάται καλύτερα όταν συνδυάζεται με τρόφιμα που περιέχουν λιπαρά. Για τον λόγο αυτό συχνά προτείνεται η προσθήκη του μπαχαρικού σε γεύματα που περιλαμβάνουν ελαιόλαδο, γιαούρτι ή άλλες πηγές λίπους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι η περιστασιακή χρήση μικρής ποσότητας κουρκουμά στη μαγειρική δύσκολα μπορεί να προσφέρει τα επίπεδα κουρκουμίνης που χρησιμοποιούνται στις επιστημονικές μελέτες. Οι περισσότερες έρευνες εξετάζουν τη συστηματική λήψη συμπυκνωμένων μορφών της ουσίας για μεγάλο χρονικό διάστημα και όχι την περιστασιακή κατανάλωση μέσω της διατροφής.
Η συνολική φροντίδα των ματιών παραμένει καθοριστική
Παρότι ο κουρκουμάς θεωρείται ένα ενδιαφέρον διατροφικό συστατικό με πιθανές προστατευτικές ιδιότητες, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι δεν αποτελεί θεραπεία για τις οφθαλμικές παθήσεις ούτε μπορεί να αναστρέψει την απώλεια όρασης. Οι επιδράσεις του, ακόμη και αν επιβεβαιωθούν από μελλοντικές μελέτες, εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες σε σύγκριση με άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία των ματιών.
Η διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα, η αποφυγή του καπνίσματος, η χρήση γυαλιών ηλίου με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε φυλλώδη λαχανικά, πολύχρωμα φρούτα, λαχανικά και ποιοτικές πηγές πρωτεΐνης εξακολουθούν να αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες προστασίας της όρασης. Εξίσου σημαντικοί παραμένουν οι τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι, οι οποίοι επιτρέπουν την έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων πριν αυτά επηρεάσουν μόνιμα την όραση.
Πηγή: EatingWell
