Ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παχυσαρκία που εμφανίζεται μεταξύ 17 και 29 ετών συνδέεται με δραματικά υψηλότερο κίνδυνο θανάτου
Είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών παθήσεων. Αυτό που δεν ήταν ξεκάθαρο ήταν κατά πόσο η ηλικία στην οποία συμβαίνει η αύξηση βάρους έχει διαφορετική βαρύτητα. Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο eClinicalMedicine από ερευνητές του Πανεπιστημίου Lund στη Σουηδία απαντά σε αυτό το ερώτημα με εξαιρετικά σαφή τρόπο: Το πότε παχαίνει κανείς έχει εξίσου μεγάλη σημασία με το πόσο.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 620.000 ανθρώπους που παρακολουθήθηκαν μέσω διαφόρων μητρώων. Για να συμπεριληφθούν στη μελέτη, οι συμμετέχοντες έπρεπε να έχουν μετρηθεί το βάρος τους τουλάχιστον τρεις φορές, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια πρώιμης εγκυμοσύνης, κατά την κατάταξη στον στρατό ή ως συμμετέχοντες σε ερευνητικές μελέτες. Ένα βασικό πλεονέκτημα αυτής της μελέτης σε σχέση με προηγούμενες είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μετρήσεων πραγματοποιήθηκε από επαγγελματίες υγείας και όχι με αυτοαναφορά, γεγονός που καθιστά τα αποτελέσματα πιο αξιόπιστα. Κατά την περίοδο παρακολούθησης, 86.673 άνδρες και 29.076 γυναίκες κατέληξαν. Κατά μέσο όρο, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες αύξαναν το βάρος τους κατά 0,4 kg ετησίως.
Τα ευρήματα
Όσο πιο γρήγορα αυξάνεται το βάρος κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής, τόσο υψηλότερος ο κίνδυνος θανάτου από ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Άτομα που ανέπτυξαν παχυσαρκία μεταξύ 17 και 29 ετών εμφάνισαν περίπου 70% υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με εκείνους που δεν ανέπτυξαν παχυσαρκία πριν τα 60. Ακόμα και μια αύξηση βάρους 0,4 kg ετησίως μεταξύ 17 και 30 ετών, που αντιστοιχεί σε συνολική αύξηση περίπου 6,5 kg, συνδέθηκε με 17% υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου σε σύγκριση με εκείνους που διατήρησαν σταθερό βάρος.
Η πιο πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με τη διδακτορική φοιτήτρια Huyen Le που είναι πρώτη συγγραφέας της μελέτης, είναι ότι τα άτομα με πρώιμη έναρξη παχυσαρκίας εκτίθενται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στις βιολογικές επιπτώσεις του υπερβολικού βάρους στον οργανισμό. Καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης τύπου 2, υπέρταση, μη αλκοολική λιπώδης νόσος ήπατος και πολλές μορφές καρκίνου ανήκουν στις παθήσεις που συνδέονται με την παχυσαρκία και εξετάστηκαν στη μελέτη.
Η εξαίρεση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τις γυναίκες και τον καρκίνο. Σε αντίθεση με όλες τις άλλες κατηγορίες θανάτου που εξετάστηκαν, ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες ήταν παρόμοιος ανεξάρτητα από το πότε συνέβη η αύξηση βάρους. Αν η μακροχρόνια έκθεση στην παχυσαρκία ήταν ο μόνος παράγοντας, η πρώιμη αύξηση βάρους θα έπρεπε να συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο. Το γεγονός ότι αυτό δεν ισχύει υποδηλώνει ότι άλλοι βιολογικοί μηχανισμοί παίζουν ρόλο στον καρκίνο στις γυναίκες. Οι ερευνητές εικάζουν ότι οι ορμονικές αλλαγές που συνδέονται με την εμμηνόπαυση μπορεί να αποτελούν έναν τέτοιο παράγοντα, αν και η αιτιακή σχέση παραμένει ανοιχτή.
Η Tanja Stocks, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Lund και μία από τους ερευνητές της μελέτης, τονίζει ότι δεν πρέπει να εστιάζουμε αποκλειστικά στα ακριβή νούμερα του κινδύνου, καθώς αυτά επηρεάζονται από πολλές μεθοδολογικές παραμέτρους. Το σημαντικό είναι το πρότυπο που αναδύεται: η μελέτη στέλνει ένα σαφές μήνυμα στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για τη σημασία της πρόληψης της παχυσαρκίας ήδη από τη νεαρή ηλικία. Σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που πολλοί ερευνητές χαρακτηρίζουν ως «παχυσαρκογόνο», δηλαδή ένα περιβάλλον που δυσκολεύει την υγιεινή διαβίωση και ευνοεί την ανάπτυξη παχυσαρκίας, η ευθύνη για την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων ανήκει στους φορείς χάραξης πολιτικής.
