Νέα μεγάλη μελέτη δείχνει ότι η θρεπτική ποιότητα και ο βαθμός επεξεργασίας των φυτικών τροφίμων καθορίζουν αν η φυτική διατροφή προστατεύει ή επιβαρύνει την καρδιαγγειακή υγεία
Προηγούμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, ενώ άλλες έρευνες έχουν καταδείξει ότι τα διατροφικά πρότυπα με έμφαση στα φυτικά τρόφιμα μπορούν να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο, υπό την προϋπόθεση ότι χαρακτηρίζονται από ισορροπημένη θρεπτική σύσταση και σωστές αναλογίες.
Στο πλαίσιο αυτό, επιστήμονες από το INRAE, το Inserm, το Université Sorbonne Paris Nord και το Cnam προχώρησαν σε μια εκτενέστερη διερεύνηση της σχέσης διατροφής και καρδιαγγειακής υγείας, εξετάζοντας όχι μόνο την προέλευση των τροφίμων από φυτικές ή ζωικές πηγές, αλλά και τη θρεπτική τους ποιότητα και τον βαθμό βιομηχανικής επεξεργασίας. Στην ανάλυση ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως η περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, λιπαρά, αντιοξειδωτικές βιταμίνες και μέταλλα, καθώς και το επίπεδο επεξεργασίας των τροφίμων.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα 63.835 ενηλίκων που συμμετείχαν στη γαλλική προοπτική μελέτη NutriNet-Santé. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για μέσο διάστημα 9,1 ετών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η παρακολούθηση έφτασε έως και τα 15 έτη. Οι πληροφορίες για τη διατροφή τους συλλέχθηκαν μέσω διαδικτυακών ερωτηματολογίων που καταγράφουν λεπτομερώς την κατανάλωση τροφίμων και ποτών για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Η μεθοδολογία αυτή επέτρεψε στους ερευνητές να ταξινομήσουν τις διατροφικές συνήθειες με βάση τη συμμετοχή φυτικών και ζωικών τροφίμων, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τη θρεπτική αξία και τον βαθμό επεξεργασίας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ενήλικες που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες φυτικών τροφίμων υψηλής θρεπτικής ποιότητας, με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι και με ελάχιστη βιομηχανική επεξεργασία, εμφάνιζαν περίπου 40% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν λιγότερα θρεπτικά φυτικά τρόφιμα και περισσότερα ζωικά προϊόντα.
Αντίθετα, η αυξημένη κατανάλωση φυτικών τροφίμων που, παρά τη σχετικά καλή θρεπτική τους σύνθεση, ήταν υπερεπεξεργασμένα, όπως βιομηχανικά ψωμιά ολικής άλεσης, έτοιμες σούπες, προκατασκευασμένα ζυμαρικά ή έτοιμες σαλάτες με σάλτσες, δεν συνδέθηκε με μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου σε σύγκριση με διατροφές που περιλάμβαναν περισσότερα ζωικά προϊόντα.
Ιδιαίτερα αυξημένος κίνδυνος καταγράφηκε σε άτομα των οποίων η διατροφή βασιζόταν κυρίως σε φυτικά τρόφιμα χαμηλής θρεπτικής ποιότητας και υψηλού βαθμού επεξεργασίας. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονταν προϊόντα όπως πατατάκια, ζαχαρούχα ροφήματα ή αναψυκτικά από φυτικά εκχυλίσματα, σοκολατούχα γλυκίσματα, ζαχαρούχα δημητριακά πρωινού και αλμυρά μπισκότα. Ο κίνδυνος καρδιαγγειακής νόσου για τα άτομα αυτά ήταν περίπου 40% υψηλότερος σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν φυτικά τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας με ελάχιστη ή καθόλου βιομηχανική επεξεργασία.
Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η αξιολόγηση της σχέσης διατροφής και καρδιαγγειακής υγείας δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη διάκριση μεταξύ φυτικών και ζωικών τροφίμων. Αντίθετα, απαιτείται να λαμβάνονται υπόψη τόσο η θρεπτική ποιότητα όσο και ο βαθμός επεξεργασίας των τροφίμων. Τα αποτελέσματα ενισχύουν τις συστάσεις δημόσιας υγείας που προωθούν την κατανάλωση φυτικών τροφίμων υψηλής διατροφικής αξίας και χαμηλής επεξεργασίας, όπως φρέσκα, κατεψυγμένα ή ποιοτικά κονσερβοποιημένα φρούτα και λαχανικά χωρίς προσθήκη λιπαρών, αλατιού, ζάχαρης ή πρόσθετων ουσιών.
Η μελέτη NutriNet-Santé αποτελεί δημόσια πρωτοβουλία στον τομέα της υγείας, η οποία συντονίζεται από την Ομάδα Έρευνας Διατροφικής Επιδημιολογίας (CRESS-EREN) και υλοποιείται σε συνεργασία με το Inserm, το INRAE, το Cnam και πανεπιστημιακά ιδρύματα της Γαλλίας. Από την έναρξή της το 2009, έχει συμβάλει στη δημοσίευση περισσότερων από 300 διεθνών επιστημονικών μελετών, χάρη στη μακροχρόνια συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων εθελοντών, ενισχύοντας τη γνώση γύρω από τη σχέση διατροφής, τρόπου ζωής και υγείας.
