Τι δείχνουν οι κλινικές μελέτες για τη συστολική και διαστολική πίεση μετά την κατανάλωση χουρμάδων
Η υπέρταση παραμένει μία από τις πιο διαδεδομένες απειλές για την υγεία παγκοσμίως και αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικά επεισόδια και νεφρική δυσλειτουργία. Καθώς η επιστημονική κοινότητα αναζητά διατροφικές στρατηγικές που μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στη φαρμακευτική αγωγή, τα φρούτα της χουρμαδιάς, οι γνωστοί σε όλες τις κουλτούρες χουρμάδες, επανέρχονται στο επίκεντρο των ερευνών.
Πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Foods, εξετάζει συστηματικά τα θρεπτικά συστατικά των χουρμάδων και τις επιδράσεις τους στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Οι χουρμάδες διαθέτουν υψηλά επίπεδα καλίου και μαγνησίου, συνδυασμό που εδώ και δεκαετίες θεωρείται ευεργετικός για την καρδιαγγειακή λειτουργία λόγω της συμβολής του στη φυσιολογική αγγειοδιαστολή και στη ρύθμιση της ισορροπίας υγρών στον οργανισμό. Πέρα από τα μέταλλα, οι χουρμάδες περιέχουν πολυφαινόλες, φλαβονοειδή, φυτικές ίνες, απαραίτητα λιπαρά οξέα και βιταμίνες του συμπλέγματος Β και Ε, στοιχεία που αποδίδουν στο φρούτο αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για σοβαρό κίνδυνο για την υγεία από μολυσμένους ξηρούς καρπούς – Άμεση ανάκληση
Η μελέτη αναδεικνύει ότι οι πολυφαινόλες που εντοπίζονται τόσο στη σάρκα όσο και στους σπόρους του καρπού μειώνουν το οξειδωτικό στρες στις αγγειακές δομές, εμποδίζουν τη λιπιδική υπεροξείδωση και ενισχύουν την παραγωγή ενζύμων όπως η καταλάση και η υπεροξειδική δισμουτάση. Παράλληλα, τα βιοδραστικά συστατικά των χουρμάδων φαίνεται ότι συγκρατούν την παραγωγή φλεγμονωδών δεικτών όπως οι IL-6 και TNF-α, ενώ στα ζωικά μοντέλα καταγράφονται βελτιώσεις στη μικροαγγειακή και μακροαγγειακή λειτουργία μετά από χορήγηση εκχυλισμάτων χουρμάδων.
Εξίσου σημαντικές είναι οι ενδείξεις ότι ορισμένες ποικιλίες, όπως οι Ajwa, Hallawi και Medjool, ενισχύουν την απελευθέρωση μονοξειδίου του αζώτου από το ενδοθήλιο, ενισχύοντας τη φυσιολογική αγγειοδιαστολή. Παράλληλα, εκχυλίσματα σπόρων παρουσιάζουν υψηλή ανασταλτική δράση έναντι του ενζύμου μετατροπής αγγειοτενσίνης (ACE), με ορισμένα αποτελέσματα να συγκρίνονται ακόμη και με τη φαρμακευτική καπτοπρίλη σε in vitro συνθήκες.
Η κλινική εικόνα που προκύπτει από παρεμβατικές μελέτες σε ανθρώπους είναι ενθαρρυντική. Η κατανάλωση περίπου 70 έως 100 γραμμαρίων χουρμάδων ημερησίως για διάστημα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων έχει συσχετιστεί με μείωση της συστολικής πίεσης κατά έως και 14 mmHg και της διαστολικής κατά περίπου 8 mmHg σε ηλικιωμένους με υπέρταση. Παράλληλα, σε υγιείς ενήλικες και σε άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2 αναφέρονται βελτιώσεις στο λιπιδαιμικό προφίλ, με μείωση της ολικής χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, χωρίς ανεπιθύμητες μεταβολές στη γλυκόζη νηστείας ή στο σωματικό βάρος.
Οι φυτικές ίνες των χουρμάδων φαίνεται ότι συμβάλλουν στη σταθεροποίηση της γλυκόζης, στη μείωση της απορρόφησης χοληστερόλης και στη βελτίωση της μεταγευματικής γλυκαιμίας, ενώ η σταδιακή απορρόφηση του καλίου μέσω της τροφικής μήτρας θεωρείται πιο ήπια και διαρκής συγκριτικά με τα συμπληρώματα. Ταυτόχρονα, τα εκχυλίσματα σπόρων, που αξιοποιούνται όλο και περισσότερο βιομηχανικά, εμφανίζουν υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και παρουσιάζουν δυνατότητες χρήσης στη διατροφή και στα λειτουργικά τρόφιμα.
Παρά την ποικιλία ευρημάτων, η μελέτη επισημαίνει ότι υπάρχουν ασυμφωνίες που συνδέονται με τις μεγάλες διαφορές μεταξύ ποικιλιών, σταδίων ωρίμανσης και μεθόδων επεξεργασίας. Οι συγκεντρώσεις βιοδραστικών συστατικών επηρεάζονται έντονα από το έδαφος, το κλίμα, τις γεωργικές πρακτικές καθώς και από τη μετασυλλεκτική επεξεργασία. Αν και τα δεδομένα από ζωικά μοντέλα και κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι η τακτική κατανάλωση χουρμάδων μπορεί να επηρεάσει θετικά την αρτηριακή πίεση, την ενδοθηλιακή λειτουργία, τους δείκτες φλεγμονής και το λιπιδαιμικό προφίλ, η έρευνα τονίζει ότι τα διαθέσιμα ανθρώπινα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα. Τα μέχρι τώρα αποτελέσματα πάντως καταδεικνύουν ότι ο καρπός είναι ασφαλής για ευρύ φάσμα πληθυσμών, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με διαβήτη ή νεφρική νόσο, με την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται υπόψη οι ποσότητες και οι διατροφικές ιδιαιτερότητες.
Τα ευρήματα της ανασκόπησης δείχνουν ότι οι χουρμάδες αποτελούν ένα διατροφικό προϊόν με σημαντικό ενδιαφέρον για την καρδιαγγειακή υγεία λόγω του συνδυασμού θρεπτικών και βιοδραστικών συστατικών που περιέχουν και της επίδρασής τους σε μηχανισμούς που συνδέονται με την υπέρταση. Η περαιτέρω τεκμηρίωση, μέσα από μεγαλύτερες και πιο στοχευμένες κλινικές μελέτες, θα καθορίσει τις βέλτιστες ποσότητες κατανάλωσης, τις καταλληλότερες ποικιλίες και τον ρόλο τους σε εξατομικευμένες διατροφικές παρεμβάσεις
