Διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nutrients ανέλυσε στοιχεία από τρεις μεγάλες πληθυσμιακές έρευνες σε ΗΠΑ και Βρετανία
Σε επιδημιολογικές μελέτες, οι ξηροί καρποί έχουν συσχετιστεί με διάφορα οφέλη για την υγεία, συμπεριλαμβανομένου του χαμηλότερου κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη και καρκίνων. Γι αυτό και κατέχουν εξέχουσα θέση στις γενικές διατροφικές οδηγίες, αν και στοιχεία από την Παγκόσμια Βάση Δεδομένων Διατροφής (GDD) δείχνουν ότι ο μέσος όρος ημερήσιας κατανάλωσης ξηρών καρπών στον πληθυσμό είναι χαμηλός και αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό ποσοστό των ελάχιστων στόχων που έχουν τεθεί. Στόχος νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, ήταν να διερευνηθεί η συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης ξηρών καρπών και του μακροπρόθεσμου κινδύνου άνοιας, καθώς τα στοιχεία είναι ασαφή.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Zhejiang University School of Medicine στην Κίνα, με τη συμμετοχή ερευνητών από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από τρεις μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 17.349 άτομα ηλικίας άνω των 45 ετών χωρίς άνοια κατά την έναρξη της παρακολούθησης. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για χρονικό διάστημα που έφτασε έως και τα 18 χρόνια, ενώ κατά τη διάρκεια της έρευνας καταγράφηκαν 992 νέα περιστατικά άνοιας, και το βασικό συμπέρασμα είναι πως η συστηματική κατανάλωση ξηρών καρπών συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Πιο αναλυτικά τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν ξηρούς καρπούς είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με όσους δεν κατανάλωναν καθόλου. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση έως 5 γραμμαρίων ημερησίως συνδέθηκε με 20% χαμηλότερο κίνδυνο, ενώ η κατανάλωση άνω των 5 γραμμαρίων την ημέρα συνδέθηκε με 24% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι όσο αυξανόταν η κατανάλωση, τόσο μειωνόταν γενικά ο κίνδυνος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ακόμη και σχετικά μικρές ποσότητες φαίνεται να συνδέονται με οφέλη. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα 0,1 έως 5 γραμμάρια ημερησίως είναι ποσότητα αρκετά χαμηλότερη από τις διατροφικές συστάσεις που ισχύουν σήμερα σε αρκετές χώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες μπορεί να σχετίζονται με καλύτερη υγεία του εγκεφάλου.
Στην ανάλυση μιας από τις τρεις μελέτες, οι συμμετέχοντες που πληρούσαν τις αμερικανικές διατροφικές συστάσεις για κατανάλωση ξηρών καρπών παρουσίασαν περίπου 30% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σχέση με όσους δεν έφταναν τα προτεινόμενα επίπεδα κατανάλωσης. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι ξηροί καρποί περιέχουν ωφέλιμα λιπαρά οξέα, βιταμίνη Ε, φυτικές αντιοξειδωτικές ουσίες και μέταλλα όπως το μαγνήσιο και το σελήνιο. Τα συστατικά αυτά έχουν συνδεθεί με μηχανισμούς που υποστηρίζουν τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων, περιορίζουν το οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή και συμβάλλουν στη διατήρηση της αγγειακής υγείας, παράγοντες που θεωρούνται σημαντικοί για την υγεία του εγκεφάλου.
Τα νέα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενα δεδομένα από τη Βρετανία. Το 2024, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Castilla-La Mancha στην Ισπανία και το Πανεπιστήμιο του Πόρτο στην Πορτογαλία δημοσίευσαν στο επιστημονικό περιοδικό GeroScience μελέτη με 50.386 ενήλικες της UK Biobank, η οποία έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση ξηρών καρπών συνδέεται με 12% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας κάθε αιτίας έπειτα από περίπου επτά χρόνια παρακολούθησης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν σε άτομα που κατανάλωναν περίπου 30 γραμμάρια την ημέρα, ιδιαίτερα όταν οι ξηροί καρποί ήταν ανάλατοι και μη επεξεργασμένοι. Η νέα διεθνής μελέτη θεωρεί τα αποτελέσματα αυτά συμβατά με τα δικά της ευρήματα και αναφέρει ότι ενισχύουν την εικόνα μιας πιθανής προστατευτικής σχέσης μεταξύ κατανάλωσης ξηρών καρπών και κινδύνου άνοιας
Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι η έρευνα είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Επιπλέον, η κατανάλωση ξηρών καρπών καταγράφηκε μέσω διατροφικών ερωτηματολογίων και δεν έγινε διάκριση μεταξύ διαφορετικών ειδών ή τρόπων επεξεργασίας των προϊόντων. Για τον λόγο αυτό τονίζουν ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να προσδιοριστεί ποια είδη και ποιες ποσότητες ξηρών καρπών ενδέχεται να προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη. Συνολικά πάντως, η μελέτη καταλήγει ότι η υψηλότερη κατανάλωση ξηρών καρπών συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε μεσήλικες και ηλικιωμένους και ότι η σχέση αυτή εμφανίζει τάση δοσοεξαρτώμενης μείωσης του κινδύνου.
Φωτογραφία άρθρου shutterstock
