Ευρήματα για αρσενικό, έντομα και ξένα σώματα σε δείγματα, οδηγίες για ασφαλή διαχείριση από επαγγελματίες και καταναλωτές
Το ρύζι αποτελεί βασικό διατροφικό προϊόν για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού και παρόλο που στην Ευρώπη η κατανάλωση είναι χαμηλότερη από άλλες περιοχές, ωστόσο το προϊόν παραμένει σταθερό συνοδευτικό γευμάτων. Ένα από τα ζητήματα που προβληματίζουν για την ασφάλειά του, είναι η παρουσία ανόργανου αρσενικού. Το στοιχείο αυτό απορροφάται από το έδαφος και το νερό κατά την καλλιέργεια. Τα επίπεδά του διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιοχή παραγωγής, τη σύσταση του εδάφους και τις συνθήκες άρδευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Στην Ελλάδα και σε άλλες 43 χώρες ποτήρια με τοξικές ουσίες, που συνδέονται με καρκινογένεση – Η Ελλάδα δηλώθηκε ως χώρα προέλευσης στο RASFF
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 96 ώρες επιμόλυνσης: Η σπασμένη λεπίδα που οδήγησε σε μαζική ανάκληση έτοιμων γευμάτων
Η έκθεση σε αρσενικό συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνους του δέρματος, των πνευμόνων και της ουροδόχου κύστης, καθώς και με νεφρικές, καρδιαγγειακές και νευρολογικές διαταραχές. Σε παιδιά έχουν καταγραφεί επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Ρύζι προερχόμενο από περιοχές όπως η Ινδία και το Μπανγκλαντές εμφανίζει συχνότερα αυξημένα επίπεδα λόγω γεωλογικών συνθηκών και επιβάρυνσης των υπόγειων υδάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΙΚΕΑ: Ανάκληση λόγω κινδύνου ηλεκτροπληξίας – Ποια προϊόντα επηρεάζονται και τι ισχύει στην Ελλάδα
Κατά την αποθήκευση και μεταφορά, έντομα μπορούν να προκαλέσουν υποβάθμιση του προϊόντος. Η παρουσία τους δεν περιορίζεται στη φθορά των κόκκων αλλά περιλαμβάνει υπολείμματα όπως περιττώματα, αυγά και νεκρά σώματα. Η σωστή ξήρανση και οι ελεγχόμενες συνθήκες αποθήκευσης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ποιότητας και την αποτροπή προσβολών.
Το ρύζι παρουσιάζει επίσης υψηλή ικανότητα απορρόφησης οσμών από το περιβάλλον. Κατά την αποθήκευση ή μεταφορά μπορεί να επηρεαστεί από γειτονικά προϊόντα, ιδίως με έντονη οσμή όπως καθαριστικά. Η χρήση αεροστεγών συσκευασιών και ο διαχωρισμός από άλλα υλικά αποτελούν κρίσιμα μέτρα.
Το Χημικό και Κτηνιατρικό Εξεταστικό Ινστιτούτο Sigmaringen (CVUA) δημοσίευσε τα αποτελέσματα της ετήσιας εξέτασης ρυζιού για το 2025. Εξέτασε 33 δείγματα ρυζιού ως προς την ποιότητα και την ασφάλεια. Οι αναλύσεις περιλάμβαναν οργανοληπτικό έλεγχο, ανίχνευση επιμολύνσεων και προσδιορισμό αρσενικού. Κατά τον οργανοληπτικό έλεγχο τα δείγματα εξετάστηκαν για ξένα σώματα και προσβολές από έντομα. Σε περιπτώσεις ύποπτης οσμής πραγματοποιήθηκε μαγείρεμα για επιβεβαίωση. Δείγματα που διατήρησαν αλλοιωμένη οσμή μετά το μαγείρεμα κρίθηκαν μη αποδεκτά. Η ανίχνευση αρσενικού έγινε μέσω άλεσης, ομογενοποίησης και επεξεργασίας με μικροκυματικό σύστημα, ενώ η μέτρηση πραγματοποιήθηκε με φασματομετρία μάζας επαγωγικά συζευγμένου πλάσματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – ΕΦΕΤ: Ανακαλούνται ξηροί καρποί από μεγάλο σουπερμάρκετ – Περιέχουν καρκινογόνο ουσία (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γάλα, λευκό και σοκολατούχο, από τρεις διαφορετικές μάρκες, λόγω παρουσίας θραυσμάτων γυαλιού
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η πλειονότητα των δειγμάτων συμμορφώνεται με τα όρια ασφάλειας, χωρίς υπέρβαση των επιτρεπόμενων συγκεντρώσεων ανόργανου αρσενικού. Παρόλα αυτά το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Εκτίμησης Κινδύνου συστήνει να πλένεται το ρύζι καλά πριν από το μαγείρεμα, να βράζεται σε αρκετό νερό και να στραγγίζεται το υπόλοιπο νερό στο τέλος, καθώς αυτή η τεχνική μπορεί να μειώσει αισθητά τα επίπεδα αρσενικού.
Τέσσερα δείγματα κρίθηκαν ακατάλληλα για κατανάλωση. Σε ένα δείγμα εντοπίστηκαν πλαστικά σωματίδια σε μορφή πράσινων ινών. Σε δύο δείγματα διαπιστώθηκε παρουσία εντόμων, ένδειξη ανεπαρκών συνθηκών υγιεινής κατά την αποθήκευση ή μεταφορά. Σε άλλο δείγμα καταγράφηκε έντονη οσμή μούχλας και κοπράνων τόσο πριν όσο και μετά το μαγείρεμα.
Οι παραγωγοί και διακινητές καλούνται να διασφαλίζουν ελεγχόμενες συνθήκες καλλιέργειας, αποθήκευσης και μεταφοράς, με έμφαση στον έλεγχο υγρασίας, την αποφυγή επιμολύνσεων και τη σωστή συσκευασία. Οι καταναλωτές καλούνται να δίνουν προσοχή στην οσμή και την εμφάνιση του προϊόντος, να τηρούν βασικές πρακτικές προετοιμασίας και να αποφεύγουν την κατανάλωση προϊόντων με ενδείξεις αλλοίωσης.
