Το οκτοκρυλένιο, ευρέως χρησιμοποιούμενο ως φίλτρο UV σε αντηλιακά και καλλυντικά, τίθεται υπό αυστηρό περιορισμό λόγω κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία και τη ρύπανση υδάτινων οικοσυστημάτων
Το οκτοκρυλένιο είναι ένα χημικό φίλτρο που χρησιμοποιείται σε πολλά αντηλιακά για την προστασία και την απορρόφηση των υπεριωδών ακτίνων (UV). Είναι συνθετικό φίλτρο, που σημαίνει ότι δημιουργείται σε εργαστήριο και δεν απαντάται φυσικά στη φύση. Το συνθετικό φίλτρο χρησιμοποιείται για την προστασία από τον ήλιο και την αύξηση της αντοχής στο νερό και αλλά και για την διαύγεια των αντηλιακών. Η οκτοκρυλίνη λειτουργεί απορροφώντας τις υπεριώδεις ακτίνες UV και μετατρέποντάς τες σε θερμότητα. Αυτή η θερμότητα απελευθερώνεται στη συνέχεια από το δέρμα. Η δράση του είναι χαρακτηριστική όλων των χημικών φίλτρων. Είναι φίλτρο ευρέος φάσματος – προστατεύει από ορισμένες ακτίνες UVA (υπεύθυνες για τη γήρανση) καθώς και από ένα ευρύτερο φάσμα ακτίνων UVB (υπεύθυνες για τα ηλιακά εγκαύματα και τον καρκίνο του δέρματος).
Καθώς το χημικό φίλτρο απορροφάται από το δέρμα, μπορεί να δημιουργηθούν συσσωρεύσεις στο σώμα, οι οποίες οδηγούν σε βλάβη των ιστών και άλλες ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Συγκεκριμένα έχει κατηγορηθεί ότι προκαλεί ερεθισμό του δέρματος, αλλεργίες και ευαισθησία σε ορισμένους ανθρώπους, αποτελεί πιθανό διαταράκτη ορμονών και μπορεί να έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στο περιβάλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο σε χοιρινό κρέας μεγάλου σούπερ μάρκετ – Επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια τρόφιμα πρέπει να αποφεύγουν όσοι κάνουν ενέσεις απώλειας βάρους
Κάθε χρόνο στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται περισσότερες από 1.500 τόνοι octocrylene στα καλλυντικά. Η ουσία καταλήγει σε ποτάμια, λίμνες και θάλασσες μέσω των καθημερινών λουτρών και της απόρριψης λυμάτων, θέτοντας σε κίνδυνο την αναπαραγωγή και ανάπτυξη υδρόβιων οργανισμών και επηρεάζοντας τα είδη που ζουν στους βυθούς και το έδαφος.
Η Anses, η γαλλική εθνική υπηρεσία για την ασφάλεια των τροφίμων και προϊόντων υγείας, πρότεινε στην ECHA, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Χημικών Ουσιών, τη δραστική μείωση των επιτρεπόμενων συγκεντρώσεων του octocrylene στα καλλυντικά, σε επίπεδο που στην πράξη θα καθιστούσε αδύνατη τη χρήση του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Από τη συνηθισμένη τροφιμογενή λοίμωξη στο Αιμολυτικό Ουραιμικό Σύνδρομο: Τα στάδια μιας επικίνδυνης επιπλοκής
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πού πηγαίνει το πλαστικό από τις ταμπλέτες του πλυντηρίου;
Η γαλλική πρόταση προβλέπει τη μείωση της μέγιστης επιτρεπόμενης συγκέντρωσης σε επίπεδα που θα καταστήσουν την ουσία τεχνικά αναποτελεσματική, οδηγώντας στην ουσιαστική απομάκρυνσή της από την αγορά των καλλυντικών. Παράλληλα, η Anses εκτίμησε ότι οι οικονομικές επιπτώσεις για τις εταιρείες, κυρίως για τα αντηλιακά προϊόντα, θα είναι μετρήσιμες αλλά διαχειρίσιμες.
Η πρόταση βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση στην ιστοσελίδα της ECHA μέχρι τις 24 Μαρτίου 2026. Εν συνεχεία, οι ευρωπαϊκές επιτροπές αξιολόγησης κινδύνου και κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης θα εκδώσουν τις συστάσεις τους μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026. Αν η μέτρηση εγκριθεί, θα αποτελέσει σημαντικό βήμα στην προστασία των θαλάσσιων και γλυκών υδάτων από χημική ρύπανση και θα συνεχίσει την τάση περιορισμού άλλων βλαβερών ουσιών στα καλλυντικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς η Δανία με μικρότερες επιδοτήσεις πρωτοπορεί στον αγροτικό τομέα και αφήνει την Ελλάδα να βλέπει τη σκόνη της
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το κόλπο για να μην «πιάνουν» γλίτσα τα αγγούρια σας
Για τους καταναλωτές, η αλλαγή θα σημαίνει τη διάθεση προϊόντων με πιο φιλικούς προς το περιβάλλον φίλτρους και σταθεροποιητές. Ο εντοπισμός του octocrylene είναι εφικτός μέσω της λίστας συστατικών (INCI) στην ετικέτα. Πολλά αντηλιακά ήδη φέρουν την ένδειξη “reef safe” ή “ocean friendly”, ενώ εναλλακτικές λύσεις όπως οξείδιο του ψευδαργύρου και διοξείδιο του τιτανίου προσφέρουν αποτελεσματική προστασία από τον ήλιο με μικρότερο περιβαλλοντικό αντίκτυπο.
