Ποιες πληροφορίες είναι υποχρεωτικό να αναγράφονται στα ψάρια και τα θαλασσινά, τι σημαίνουν οι ενδείξεις για την προέλευση και την αλίευση και τι πρέπει να ελέγξετε πριν ολοκληρώσετε την αγορά σας
Πριν ολοκληρώσετε την αγορά ψαριών και θαλασσινών, αξίζει να αφιερώσετε λίγα λεπτά στην επισήμανση του προϊόντος. Για τα νωπά, διατηρημένα με απλή ψύξη ή αποψυγμένα προϊόντα αλιείας και υδατοκαλλιέργειας που πωλούνται χύμα στους πάγκους ιχθυοπωλείων και σούπερ μάρκετ, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες πληροφορίες που πρέπει να είναι διαθέσιμες στον καταναλωτή. Η υποχρεωτική επισήμανση αφορά τα ψάρια, τα καρκινοειδή, τα μαλάκια και τα φύκια όταν διατίθενται ως νωπά ή κατεψυγμένα προϊόντα που πωλούνται χύμα. Αντίθετα, δεν εφαρμόζεται σε επεξεργασμένα προϊόντα, όπως κονσέρβες, ψαροσαλάτες, σουρίμι, πανέ φιλέτα ή προϊόντα με σάλτσες και μαρινάδες.
Η εμπορική ονομασία του είδους πρέπει να αναγράφεται μαζί με την επιστημονική του ονομασία. Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής γνωρίζει με ακρίβεια ποιο είδος αγοράζει, αποφεύγοντας πιθανές συγχύσεις μεταξύ ψαριών που κυκλοφορούν με παρόμοιες εμπορικές ονομασίες. Εξίσου σημαντική είναι η ένδειξη της μεθόδου παραγωγής. Η σήμανση πρέπει να διευκρινίζει εάν το προϊόν προέρχεται από θαλάσσια αλιεία, από αλιεία εσωτερικών υδάτων, όπως λίμνες και ποτάμια, ή από μονάδα υδατοκαλλιέργειας. Η πληροφορία αυτή επιτρέπει στον καταναλωτή να γνωρίζει την προέλευση του προϊόντος πριν προχωρήσει στην αγορά.
Για τα άγρια αλιεύματα είναι υποχρεωτική και η αναγραφή της περιοχής αλίευσης. Στα θαλάσσια είδη χρησιμοποιούνται οι επίσημες αλιευτικές περιοχές του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται ακόμη πιο συγκεκριμένη αναφορά στην υποπεριοχή ή τη διαίρεση όπου πραγματοποιήθηκε η αλιεία. Για τα προϊόντα αλιείας εσωτερικών υδάτων αναγράφονται το υδάτινο σώμα και η χώρα προέλευσης. Στα προϊόντα υδατοκαλλιέργειας πρέπει να αναφέρεται η χώρα στην οποία το ψάρι ή το θαλασσινό αναπτύχθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος της εκτροφής του. Η πληροφορία αυτή αφορά τόσο τα ψάρια όσο και τα καρκινοειδή και τα μαλάκια που προέρχονται από οργανωμένες μονάδες εκτροφής.
Για τα προϊόντα που προέρχονται από άγρια αλιεία είναι επίσης υποχρεωτική η αναγραφή της κατηγορίας του αλιευτικού εργαλείου που χρησιμοποιήθηκε. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, δίχτυα, τράτες, παραγάδια, παγίδες και άλλα αλιευτικά μέσα που προβλέπει η σχετική νομοθεσία. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ένδειξη «αποψυχθέν». Όταν ένα προϊόν είχε προηγουμένως καταψυχθεί και στη συνέχεια αποψύχθηκε πριν διατεθεί προς πώληση, αυτό πρέπει να αναγράφεται στην επισήμανση. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν η κατάψυξη αποτελεί αναγκαίο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας ή όταν το προϊόν έχει στη συνέχεια καπνιστεί, αλατιστεί, μαγειρευτεί, μαριναριστεί ή αποξηρανθεί.
Οι πληροφορίες αυτές δεν είναι απαραίτητο να βρίσκονται όλες επάνω στην πινακίδα του κάθε προϊόντος. Μπορούν να παρέχονται και μέσω αναρτημένων πινακίδων ή ενημερωτικών αφισών κοντά στον πάγκο πώλησης, αρκεί να είναι ευανάγνωστες, εύκολα προσβάσιμες και συνεχώς ενημερωμένες. Οι υποχρεωτικές ενδείξεις συνοδεύονται συχνά και από προαιρετικές πληροφορίες, όπως η ημερομηνία αλίευσης, η ημερομηνία εκφόρτωσης, το λιμάνι εκφόρτωσης, πιο αναλυτικά στοιχεία για το αλιευτικό εργαλείο, η σημαία του αλιευτικού σκάφους, στοιχεία για την παραγωγική διαδικασία, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τη διατροφική αξία ή περιβαλλοντικές πιστοποιήσεις, όταν αυτές μπορούν να τεκμηριωθούν.
Τα στοιχεία που εμφανίζονται στον πάγκο προέρχονται από τα συνοδευτικά έγγραφα κάθε παρτίδας, όπως τιμολόγια, δελτία αποστολής, ετικέτες ή άλλα εμπορικά και ψηφιακά έγγραφα που συνοδεύουν τα προϊόντα μέχρι το σημείο πώλησης. Η ενημέρωση που παρέχει η επισήμανση επιτρέπει στον καταναλωτή να γνωρίζει το είδος, την προέλευση και τον τρόπο παραγωγής των ψαριών και των θαλασσινών που επιλέγει, πριν ολοκληρώσει την αγορά του.
