Το ντόμινο ανακλήσεων που ξεπέρασε τα 3 εκατομμύρια power banks και αποκαλύπτει τον ύπουλο κίνδυνο των μπαταριών λιθίου στην καθημερινή χρήση
Συνεχίζεται ο διεθνής συναγερμός για την ασφάλεια των φορητών power banks, καθώς το τελευταίο διάστημα αυξάνονται τα περιστατικά υπερθέρμανσης, καπνού, έκρηξης και ανάφλεξης, με αποτέλεσμα τραυματισμούς, σοβαρές ζημιές και –σε ορισμένες περιπτώσεις– ακόμη και θανάτους. Οι δύο νέες ανακλήσεις από τις εταιρείες INIU και Tesla ενισχύουν την ανησυχία, σε ένα περιβάλλον όπου ο αριθμός των επικίνδυνων περιστατικών με μπαταρίες ιόντων λιθίου έχει εκτοξευθεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πότε ΔΕΝ είναι ασφαλές να μαζεύουμε σαλιγκάρια μετά τη βροχή
Το πιο πρόσφατο περιστατικό αφορά την άμεση ανάκληση 210.000 power banks INIU μοντέλου BI-B41. Σύμφωνα με τις αρχές, οι συσκευές υπερθερμαίνονται και ενδέχεται να αναφλεγούν, με την εταιρεία να έχει δεχθεί 15 αναφορές υπερθέρμανσης, εκ των οποίων οι 11 εξελίχθηκαν σε πυρκαγιά. Τρεις χρήστες υπέστησαν εγκαύματα, ενώ οι ζημιές που προκλήθηκαν υπερβαίνουν τα 380.000 δολάρια. Τα συγκεκριμένα power banks πωλήθηκαν μέσω Amazon.
Μόλις τον Νοέμβριο ανακοινώθηκε και η ανάκληση 10.500 οικιακών συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας Tesla Powerwall 2, λόγω κινδύνου υπερθέρμανσης. Έχουν καταγραφεί 22 περιστατικά υπερβολικής θερμοκρασίας, έξι περιστατικά καπνού και πέντε πυρκαγιές, με καταγεγραμμένες υλικές ζημιές. Οι συσκευές που βρίσκονται online έχουν ήδη αποφορτιστεί εξ αποστάσεως από την Tesla μέχρι να αντικατασταθούν οι προβληματικές μονάδες, καθώς το ενδεχόμενο ανάφλεξης θεωρείται υπαρκτό, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί τραυματισμοί.
Τα πρόσφατα περιστατικά εντάσσονται σε μια σειρά σοβαρών ανακλήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί τους τελευταίους μήνες. Πριν από περίπου έναν μήνα ανακλήθηκαν power banks της Samsung, ενώ σε άλλο περιστατικό ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του από φωτιά σε φορτιστή της Jisell Inc., γεγονός που πυροδότησε ευρεία κινητοποίηση των αρχών. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν ανακλήθηκαν 429.200 power banks μετά από 51 αναφορές για υπερθέρμανση, διόγκωση ή ανάφλεξη της μπαταρίας ιόντων λιθίου την ώρα που φόρτιζαν κινητά τηλέφωνα, προκαλώντας έξι εγκαύματα. Τον Μάρτιο είχε προηγηθεί η ανάκληση 89.500 φορητών φορτιστών MagSafe της VC Group, ύστερα από 19 περιστατικά υπερθέρμανσης ή πυρκαγιάς και 10 ελαφρούς τραυματισμούς χρηστών.
Ένα ακόμη σοβαρό περιστατικό καταγράφηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν αποσύρθηκαν 488.000 power banks της Charmast λόγω κινδύνου ανάφλεξης και εγκαυμάτων. Η εταιρεία είχε λάβει 44 αναφορές υπερθέρμανσης ή καπνού και τέσσερις περιπτώσεις όπου χρήστες υπέστησαν εγκαύματα ή φουσκάλες. Σε συνδυασμό με τις ανακλήσεις των Baseus, Belkin, Anker, Xiaomi και άλλων εταιρειών μέσα στο 2024 και το 2025, οι συσκευές αυτές έχουν αναδειχθεί σε έναν από τους πιο απρόβλεπτους κινδύνους της ψηφιακής καθημερινότητας.
Τα περιστατικά υπερθέρμανσης power bank δεν περιορίζονται πλέον στο σπίτι. Το 2025, ένα επιβατικό αεροσκάφος τυλίχθηκε στις φλόγες όταν ένα εφεδρικό power bank άναψε μέσα σε αποσκευή, ενώ άλλο συμβάν κατέγραψε καμπίνα αεροπλάνου να γεμίζει καπνό από φλεγόμενη συσκευή στην αποθηκευτική θυρίδα. Σταθμοί του μετρό στο εξωτερικό έχουν επίσης αναφέρει περιστατικά, όπως αυτό κοντά στο MRT Raffles Place, όπου power bank επιβάτη ανεφλέγη μέσα στον συρμό. Αντίστοιχο περιστατικό είχε σημειωθεί και το 2023 σε πτήση της Scoot, προκαλώντας τραυματισμούς.
Τα αίτια των πυρκαγιών σχετίζονται κυρίως με την ευπάθεια των μπαταριών ιόντων λιθίου όταν υποβάλλονται σε θερμική ή μηχανική καταπόνηση. Η παραμονή του power bank στην πρίζα μετά την πλήρη φόρτιση, η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες, η επαφή με νερό ή μέταλλα, οι πτώσεις που μπορεί να προκαλέσουν εσωτερική ζημιά, αλλά και η χρήση συσκευών χαμηλής ποιότητας αποτελούν καταστάσεις που αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο. Εξίσου επικίνδυνη είναι και η αποθήκευση σε αυτοκίνητα υπό ήλιο ή σε χώρους με υψηλή υγρασία. Οι ειδικοί τονίζουν πως πολλές συσκευές χαμηλού κόστους παραλείπουν κρίσιμα συστήματα ασφάλειας, χρησιμοποιούν μπαταρίες αμφιβόλου ποιότητας ή δεν διαθέτουν ρυθμιστές προστασίας από υπερφόρτιση, βραχυκύκλωμα ή θερμική διαφυγή.
Η πρόληψη αποτελεί τη σημαντικότερη γραμμή άμυνας για τους καταναλωτές. Η επιλογή επώνυμων κατασκευαστών, η αποφυγή φόρτισης κατά τη διάρκεια του ύπνου, η αποθήκευση σε δροσερό μέρος και η απομάκρυνση οποιασδήποτε συσκευής που εμφανίζει αλλοίωση ή μυρωδιά καμένου θεωρούνται βασικές πρακτικές. Τα σημάδια κινδύνου μπορεί να είναι διογκώσεις, παραμόρφωση του περιβλήματος, ασυνήθιστοι ήχοι ή απότομη πτώση της αυτονομίας. Όταν εμφανιστούν αυτά τα προειδοποιητικά συμπτώματα, η συσκευή πρέπει να αποσύρεται άμεσα.
Με τις ανακλήσεις να ανέρχονται πλέον σε εκατομμύρια συσκευές μέσα σε δύο χρόνια και τα περιστατικά τραυματισμών, πυρκαγιών και σοβαρών ζημιών να πληθαίνουν, οι αρχές διεθνώς προειδοποιούν ότι τα power banks δεν είναι απλές βοηθητικές συσκευές, αλλά εν δυνάμει πηγές κινδύνου όταν παρουσιάζουν ελαττώματα ή γίνεται λανθασμένη χρήση. Καθώς η ζήτηση για φορητή ενέργεια αυξάνεται, η ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους, υψηλότερα πρότυπα κατασκευής και συνεχή ενημέρωση των καταναλωτών καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
