Τα λούτρινα παιχνίδια αποτελούν ένα από τα πιο συνηθισμένα αντικείμενα στη βρεφική και παιδική ηλικία, όμως νέα επιστημονική μελέτη αναδεικνύει μια μέχρι σήμερα ελάχιστα εξετασμένη πιθανή πηγή έκθεσης σε PFAS, τις λεγόμενες «παντοτινές χημικές ουσίες» που χαρακτηρίζονται από μεγάλη ανθεκτικότητα στο περιβάλλον και τον ανθρώπινο οργανισμό. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology, εξέτασε κατά πόσο οι ουσίες PFAS που υπάρχουν σε υφασμάτινα παιδικά προϊόντα μπορούν να μεταφερθούν μέσω της επαφής με το στόμα. Οι ερευνητές ανέλυσαν 18 λούτρινα παιχνίδια που προορίζονταν για βρέφη και μικρά παιδιά, χρησιμοποιώντας τεχνητό σάλιο και εργαστηριακές συνθήκες που προσομοιώνουν τη συμπεριφορά των παιδιών όταν μασούν ή πιπιλίζουν τα παιχνίδια τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι PFAS ανιχνεύθηκαν σε όλα τα δείγματα παιχνιδιών που εξετάστηκαν, γεγονός που δείχνει ότι η παρουσία αυτών των χημικών στα υφασμάτινα παιδικά προϊόντα δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Ωστόσο, οι ποσότητες που απελευθερώθηκαν διέφεραν σημαντικά μεταξύ των προϊόντων, με ορισμένα παιχνίδια να παρουσιάζουν πολύ υψηλότερα επίπεδα από άλλα.
Γιατί υπάρχουν PFAS στα λούτρινα παιχνίδια
Οι PFAS είναι μια μεγάλη οικογένεια χιλιάδων συνθετικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες επειδή διαθέτουν μοναδικές ιδιότητες. Είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές στο νερό, το λίπος, τους λεκέδες και την υψηλή θερμοκρασία, χαρακτηριστικά που τις έχουν καταστήσει χρήσιμες σε πολλές βιομηχανικές και καταναλωτικές εφαρμογές. Στα υφάσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσδώσουν αντοχή στους λεκέδες, προστασία από υγρασία και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής του υλικού. Παρότι πολλές από τις παλαιότερες PFAS, όπως το PFOA και το PFOS, έχουν περιοριστεί ή απαγορευτεί σε αρκετές χώρες λόγω ανησυχιών για την υγεία και το περιβάλλον, άλλες ενώσεις μικρότερης αλυσίδας έχουν χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτικές λύσεις.
Ακριβώς αυτή η μετάβαση δημιούργησε νέο επιστημονικό ενδιαφέρον. Οι ερευνητές της συγκεκριμένης μελέτης διαπίστωσαν ότι το προφίλ των ουσιών που απελευθερώθηκαν από τα παιχνίδια κυριαρχούνταν από βραχείας αλυσίδας PFAS, ιδιαίτερα το PFHxA (υπερφθοροεξανοϊκό οξύ). Οι συγκεκριμένες ενώσεις θεωρούνται πιο κινητικές και μπορούν να μετακινούνται ευκολότερα από τα υλικά στο περιβάλλον ή σε υγρά.
Τι σημαίνει η έκθεση για τα παιδιά
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τα μικρά παιδιά, επειδή η συμπεριφορά τους αυξάνει την πιθανότητα άμεσης επαφής με τα παιχνίδια. Τα βρέφη και τα νήπια συχνά βάζουν αντικείμενα στο στόμα τους, τα μασούν ή τα πιπιλίζουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει μια διαφορετική οδό έκθεσης σε σχέση με τους ενήλικες. Οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι τα λούτρινα παιχνίδια προκαλούν άμεσα προβλήματα υγείας. Η μελέτη δεν αποτελεί απόδειξη ότι η έκθεση από τα παιχνίδια οδηγεί σε ασθένειες, αλλά δείχνει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα μπορούν να αποτελούν μια υποτιμημένη πηγή έκθεσης που μέχρι σήμερα δεν είχε μελετηθεί επαρκώς. Οι PFAS έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονης επιστημονικής έρευνας, καθώς ορισμένες από αυτές έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες μελέτες με επιπτώσεις όπως αλλαγές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μεταβολικές διαταραχές και επιδράσεις στην ανάπτυξη. Ωστόσο, ο κίνδυνος εξαρτάται από το είδος της ουσίας, το επίπεδο και τη διάρκεια της έκθεσης. Δεν έχουν όλες οι PFAS το ίδιο τοξικολογικό προφίλ.
Το πλύσιμο των παιχνιδιών μειώνει την έκθεση
Ένα από τα πρακτικά ερωτήματα που εξέτασαν οι ερευνητές ήταν αν το πλύσιμο μπορεί να περιορίσει την απελευθέρωση των PFAS. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το ξέπλυμα με νερό μπορούσε σε αρκετές περιπτώσεις να μειώσει την ποσότητα των ουσιών που μεταφέρονταν στο τεχνητό σάλιο. Ωστόσο, η επίδραση δεν ήταν ίδια για όλα τα παιχνίδια και όλες τις ενώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρήθηκαν διαφορετικές συμπεριφορές, γεγονός που δείχνει ότι η σχέση μεταξύ υλικού, επεξεργασίας και απελευθέρωσης PFAS είναι σύνθετη.
Η μελέτη αξιολόγησε επίσης την πιθανή ημερήσια και εβδομαδιαία πρόσληψη των ουσιών. Για τις τέσσερις PFAS που παρακολουθεί η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, δηλαδή PFOS, PFOA, PFHxS και PFNA, οι εκτιμώμενες ποσότητες από την επαφή με τα παιχνίδια παρέμειναν κάτω από το ανεκτό εβδομαδιαίο όριο που έχει καθοριστεί από την EFSA. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι υπάρχει μεγαλύτερη αβεβαιότητα για νεότερες ενώσεις, όπως ορισμένες βραχείας αλυσίδας PFAS, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα για τη μακροχρόνια επίδρασή τους είναι ακόμη περιορισμένα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Χοληστερόλη: Νέο χάπι μειώνει την «κακή» LDL χωρίς ενέσεις
Ασφάλεια τροφίμων: Αντιδράσεις για τις περικοπές στο κορυφαίο σύστημα επιτήρησης των ΗΠΑ
Τεχνητή νοημοσύνη: Νέοι κανόνες στην ΕΕ αλλάζουν τη διαφήμιση από τις 2 Αυγούστου
