Νέα ανασκόπηση αναδεικνύει τον ρόλο του πατέρα στη διαγενεακή μετάδοση παχυσαρκίας
Η έρευνα για την παιδική παχυσαρκία έχει επικεντρωθεί παραδοσιακά στον ρόλο της μητέρας: Τη διατροφή κατά την εγκυμοσύνη, το μητρικό βάρος, τον θηλασμό. Νέα ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Current Obesity Reports υποστηρίζει ότι αυτή η εστίαση αφήνει αναπάντητο ένα σημαντικό κομμάτι της εξίσωσης. Οι πατεράδες επηρεάζουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας των παιδιών τους μέσα από πολλαπλά αλληλεπιδρώντα μονοπάτια, βιολογικά, ψυχολογικά και περιβαλλοντικά, και πολλά από αυτά είναι ενεργά πριν ακόμα συμβεί η σύλληψη.
Το πιο ενδιαφέρον και λιγότερο γνωστό εύρημα αφορά τις επιγενετικές αλλαγές στα σπερματοζωάρια. Η παχυσαρκία στον πατέρα επηρεάζει την ποιότητα του σπέρματος, μειώνει τη συγκέντρωση και κινητικότητά του και αυξάνει τον κατακερματισμό του DNA, συνδεόμενη με 30% έως 66% αύξηση του κινδύνου υπογονιμότητας. Πιο σημαντικό είναι ότι οι επιγενετικές αλλαγές στα σπερματοζωάρια που σχετίζονται με παχυσαρκία επηρεάζουν μονοπάτια ρύθμισης της όρεξης, σηματοδότησης ινσουλίνης και μεταβολισμού λίπους στο αναπτυσσόμενο έμβρυο. Σε ζωικά μοντέλα, η δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος στον πατέρα συνδέεται με αλλαγές σχετιζόμενες με παχυσαρκία στους απογόνους. Ορισμένες από αυτές τις επιγενετικές αλλαγές είναι αναστρέψιμες με αλλαγές στον τρόπο ζωής πριν από τη σύλληψη, δηλαδή η βελτίωση της υγείας του πατέρα πριν αποκτήσει παιδιά έχει μετρήσιμο αντίκτυπο.
Πέρα από τη βιολογία, ο ρόλος του πατέρα εκτείνεται στη διαμόρφωση των διατροφικών συνηθειών και του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας του παιδιού μέσω μοντελοποίησης συμπεριφοράς. Η ποιότητα της διατροφής του πατέρα, οι συνήθειες άσκησής του, οι πρακτικές σίτισης και το στυλ γονεϊκότητας επηρεάζουν άμεσα και έμμεσα τις επιλογές του παιδιού. Κοινά οικογενειακά γεύματα, θετική μοντελοποίηση και εποπτεία της διατροφής συνδέονται με καλύτερη ποιότητα διατροφής και υγιεινότερες επιλογές στα παιδιά. Αντίθετα, εάν ο πατέρας πάσχει από κατάθλιψη, είναι λιγότερο πιθανό να έχει ενεργητικό και θετικό στυλ γονεϊκότητας, κάτι που επιδεινώνει τις διατροφικές συνήθειες και τον ύπνο των παιδιών και αυξάνει μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
Η γειτονιά και η πρόσβαση σε τρόφιμα παίζουν επίσης ρόλο μέσω του πατέρα. Η επισιτιστική ανασφάλεια συνδέεται με υψηλότερη κατανάλωση τροφίμων υψηλής θερμιδικής αξίας και αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, ενώ περιορισμένη πρόσβαση σε ασφαλείς χώρους άσκησης μειώνει τη φυσική δραστηριότητα. Αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν ταυτόχρονα τη φυσιολογία, το στυλ γονεϊκότητας και το αναπτυξιακό περιβάλλον του παιδιού, δημιουργώντας φαύλο κύκλο που αναπαράγεται διαγενεακά. Οι ερευνητές ζητούν στρατηγικές πρόληψης παιδικής παχυσαρκίας που να συμπεριλαμβάνουν συμβουλευτική πριν τη σύλληψη για τους πατεράδες, εκπαίδευση κατά την περιγεννητική περίοδο με στόχευση και στους δύο γονείς, και εργασιακές πολιτικές που να διευκολύνουν την ενεργό συμμετοχή των πατεράδων στη φροντίδα των παιδιών.
