Έρευνα του ÖKO-TEST αποκαλύπτει ίχνη φορμαλδεΰδης σε παιδικές πλαστελίνες και προειδοποιεί για πιθανούς κινδύνους υγείας και έλλειψη διαφάνειας στις συσκευασίες
Η πλαστελίνη, το αγαπημένο παιχνίδι των παιδιών, αποδεικνύεται πως δεν είναι πάντα τόσο αθώα όσο φαίνεται. Σύμφωνα με μεγάλη εργαστηριακή έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το oekotest ένα από τα πιο γνωστά και έγκυρα ανεξάρτητα περιοδικά καταναλωτών στη Γερμανία, που ειδικεύεται στις δοκιμές προϊόντων, σε 22 διαφορετικά προϊόντα, εντοπίστηκαν σε αρκετά από αυτά ίχνη ή και αυξημένες ποσότητες φορμαλδεΰδης — μιας ουσίας που θεωρείται καρκινογόνος όταν εισπνέεται και ενοχοποιείται για πιθανές γενετικές βλάβες και είναι και γνωστή για την ικανότητά της να ερεθίζει τους βλεννογόνους και να προκαλεί αλλεργίες, ακόμη και σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Παρ’ όλα αυτά, πέντε από τις δοκιμασμένες πλαστελίνες κρίθηκαν «πολύ καλές» και θεωρούνται απολύτως ασφαλείς για χρήση από παιδιά.
Η έρευνα ανέδειξε μεγάλες διαφορές στην ποιότητα και την τιμή των προϊόντων. Οι επιστήμονες αγόρασαν πλαστελίνες από διαφορετικούς κατασκευαστές, με το κόστος ανά 200 γραμμάρια να κυμαίνεται από μόλις 54 λεπτά έως και 8,87 ευρώ. Παρότι οι πιο ακριβές δεν είναι πάντα οι καλύτερες, οι ασφαλέστερες πλαστελίνες φαίνεται να βρίσκονται συνήθως στις υψηλότερες κατηγορίες τιμής. Η φορμαλδεΰδη εντοπίστηκε σε αρκετές περιπτώσεις ως «αποσπώμενη ένωση», κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να απελευθερώνεται σταδιακά κατά τη χρήση, αυξάνοντας τον κίνδυνο εισπνοής ή δερματικής επαφής.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα παιδιά, λόγω της συχνής επαφής με τα χέρια και του ενστίκτου να βάζουν αντικείμενα στο στόμα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στη φορμαλδεϋδη. Γι’ αυτό, οι ειδικοί βαθμολόγησαν αρνητικά όσα προϊόντα περιείχαν περισσότερα από ίχνη φορμαλδεΰδης. Το θετικό είναι ότι αρκετές πλαστελίνες της αγοράς απέδειξαν πως η παραγωγή ασφαλών, καθαρών προϊόντων είναι εφικτή χωρίς να θυσιάζεται η ποιότητα ή η ευχάριστη αίσθηση του παιχνιδιού.
Ένα ακόμη πρόβλημα που ανέδειξε η έρευνα αφορά τη διαφάνεια των εταιρειών. Η νομοθεσία δεν υποχρεώνει τους κατασκευαστές πλαστελίνης να αναγράφουν τα συστατικά στη συσκευασία, αφού θεωρείται «αντικείμενο καθημερινής χρήσης» και όχι προϊόν προσωπικής φροντίδας. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι θα έπρεπε να υπάρχει υποχρέωση γνωστοποίησης, καθώς μόνο τέσσερις από τις 22 εταιρείες παρείχαν πλήρη λίστα συστατικών. Αυτή η έλλειψη πληροφόρησης μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για παιδιά με αλλεργίες ή κοιλιοκάκη, αφού πολλές πλαστελίνες περιέχουν παράγωγα σιταριού και άρα γλουτένη.
Πέρα από τα χημικά, ορισμένες πλαστελίνες δεν φέρουν καν σαφή ένδειξη ηλικίας χρήσης, παρότι θεωρείται επικίνδυνο για παιδιά κάτω των τριών ετών να παίζουν χωρίς επίβλεψη. Τα μικρά παιδιά μπορούν εύκολα να καταπιούν κομμάτια ή να πλάσουν μικροσκοπικά αντικείμενα που αποτελούν κίνδυνο πνιγμού. Παρ’ όλα αυτά, αρκετές εταιρείες δεν τοποθετούν καν προειδοποιητικές σημάνσεις, γεγονός που προκαλεί έντονη κριτική από τις οργανώσεις καταναλωτών.
Επιπλέον, η έρευνα αποκάλυψε ότι οι συσκευασίες των περισσότερων προϊόντων παραμένουν περιβαλλοντικά προβληματικές. Σχεδόν όλες οι πλαστελίνες πωλούνται σε πλαστικά δοχεία ή φιλμ, χωρίς καμία χρήση ανακυκλωμένου υλικού. Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις για βιώσιμες λύσεις στη βιομηχανία παιχνιδιών, οι περισσότερες εταιρείες είτε απάντησαν αρνητικά είτε δεν έδωσαν καμία πληροφορία σχετικά με τη χρήση ανακυκλωμένων πλαστικών στις συσκευασίες τους.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η πλαστελίνη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για τη δημιουργικότητα, την ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας και τη γλωσσική εξέλιξη των παιδιών, όμως μόνο όταν είναι απολύτως ασφαλής. Το πλάσιμο βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν φαντασία, συντονισμό ματιού-χεριού και ικανότητες περιγραφής, αλλά η ποιότητα των υλικών παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Οι γονείς καλούνται να προτιμούν προϊόντα με σαφή προέλευση, διαφάνεια στα συστατικά και κατάλληλη σήμανση. Επίσης οι ειδικοί τονίζουν ότι το «φτηνό» δεν σημαίνει πάντα «αθώο». Οι πέντε καλύτερες πλαστελίνες του τεστ ήταν από τις πιο ακριβές, όμως πληρούσαν αυστηρά πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας. Αντίθετα, τρία προϊόντα κρίθηκαν «ανεπαρκή» λόγω χημικής μόλυνσης ή ελλιπούς σήμανσης. Οι επιστήμονες καταλήγουν πως η αγορά χρειάζεται περισσότερη διαφάνεια και καλύτερη εποπτεία, ώστε τα παιδιά να μπορούν να παίζουν με ασφάλεια με ένα από τα πιο αγαπημένα παιχνίδια της παιδικής ηλικίας.
