Οι ειδικοί εξηγούν βήμα προς βήμα πώς να καθαρίζετε σωστά το σπανάκι, τι ισχύει για το συσκευασμένο και ποια λάθη μειώνουν την ασφάλεια και τη φρεσκάδα του.
Το σπανάκι αποτελεί ένα από τα πιο θρεπτικά και ευέλικτα λαχανικά της καθημερινής διατροφής. Με πλούσια περιεκτικότητα σε βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά, χρησιμοποιείται τόσο σε σαλάτες όσο και σε μαγειρεμένα φαγητά. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με πολλά φυλλώδη λαχανικά, το σπανάκι μπορεί να αποτελέσει φορέα παθογόνων μικροοργανισμών που προκαλούν τροφικές δηλητηριάσεις, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται ωμό. Για τον λόγο αυτό, η σωστή διαδικασία πλυσίματος είναι απαραίτητη για την ασφάλεια του καταναλωτή.
Σύμφωνα με τη Rosemary Trout, διευθύντρια προγράμματος και επίκουρη καθηγήτρια μαγειρικών τεχνών και επιστήμης τροφίμων στο Πανεπιστήμιο Drexel των Ηνωμένων Πολιτειών, το σπανάκι πρέπει πάντα να πλένεται πριν από την κατανάλωση ή το μαγείρεμα. Όπως εξηγεί, πρόκειται για ένα λαχανικό με υψηλή θρεπτική αξία, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων. Επιπλέον, κατά τη συγκομιδή και τη μεταφορά του μπορεί να συγκρατήσει χώμα, σκόνη ή άλλα υπολείμματα. Υπάρχει όμως μία σημαντική εξαίρεση. Το συσκευασμένο σπανάκι που φέρει την ένδειξη «πλυμένο», «έτοιμο προς κατανάλωση» ή «τριπλά πλυμένο» δεν χρειάζεται επιπλέον πλύσιμο στο σπίτι. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επαναπλύση του δεν προσφέρει πρόσθετη προστασία, ενώ ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο διασταυρούμενης επιμόλυνσης από επιφάνειες, σκεύη ή νερό της κουζίνας.
Για το φρέσκο σπανάκι που πωλείται χύμα ή σε δεμάτια, οι ειδικοί προτείνουν μια απλή αλλά αποτελεσματική διαδικασία καθαρισμού. Αρχικά, τοποθετείται ένα σουρωτήρι μέσα σε ένα μεγάλο μπολ με κρύο νερό. Τα φύλλα βυθίζονται στο νερό και ανακινούνται απαλά ώστε να απομακρυνθούν τα μεγαλύτερα σωματίδια χώματος και οι ακαθαρσίες. Στη συνέχεια, τα φύλλα στραγγίζονται και ξεπλένονται ξεχωριστά κάτω από τρεχούμενο κρύο νερό. Αφού καθαριστούν, στεγνώνονται προσεκτικά με καθαρό χαρτί κουζίνας και αφαιρούνται τα κοτσάνια πριν χρησιμοποιηθούν.
Ο Stephen Mandracchia, διευθυντής γαστρονομικών επιχειρήσεων στο Institute of Culinary Education της Νέας Υόρκης, τονίζει ότι το στέγνωμα πρέπει να γίνεται με ήπιες κινήσεις. Η υπερβολική πίεση μπορεί να προκαλέσει μώλωπες στα φύλλα, επηρεάζοντας τόσο την εμφάνιση όσο και τη διάρκεια συντήρησής τους. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί το σγουρό σπανάκι, το οποίο διαθέτει πιο έντονα ανάγλυφη και πτυχωτή επιφάνεια σε σχέση με το επίπεδο σπανάκι. Οι μικρές εσοχές των φύλλων συγκρατούν ευκολότερα χώμα, έντομα και άλλες ακαθαρσίες, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν πιο σχολαστικό έλεγχο κατά το πλύσιμο.
Παρόμοια είναι η διαδικασία και για το baby σπανάκι. Τα τρυφερά φύλλα τοποθετούνται σε κρύο νερό, ανακινούνται απαλά, ξεπλένονται και στη συνέχεια στεγνώνονται.
Η σωστή υγιεινή των χεριών αποτελεί επίσης βασικό βήμα πριν από οποιονδήποτε χειρισμό τροφίμων. Οι ειδικοί συνιστούν πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και ζεστό νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ακολουθούμενο από στέγνωμα με καθαρή πετσέτα. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα μεταφοράς μικροβίων στα λαχανικά.
Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι το πλύσιμο του σπανακιού αμέσως μετά την αγορά και πριν από την αποθήκευσή του στο ψυγείο. Η Rosemary Trout επισημαίνει ότι η επιπλέον υγρασία μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη βακτηρίων και μούχλας, επιταχύνοντας τη φθορά των φύλλων. Για τον λόγο αυτό, το σπανάκι καλό είναι να πλένεται μόνο λίγο πριν χρησιμοποιηθεί. Αν παρ’ όλα αυτά χρειαστεί να πλυθεί νωρίτερα, πρέπει να στεγνώσει πολύ καλά πριν αποθηκευτεί.
Τέλος, οι ειδικοί συμβουλεύουν την απομάκρυνση οποιωνδήποτε φύλλων εμφανίζουν μαρασμό, γλοιώδη υφή ή σκισίματα. Τα κατεστραμμένα φύλλα επιτρέπουν στα βακτήρια να εισέλθουν ευκολότερα στους φυτικούς ιστούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο αλλοίωσης και μειώνοντας τη διάρκεια ζωής ολόκληρης της ποσότητας σπανακιού.
Η σωστή διαχείριση του σπανακιού, από την αποθήκευση έως το πλύσιμο και την προετοιμασία του, αποτελεί μια απλή αλλά ουσιαστική πρακτική που συμβάλλει τόσο στην ασφάλεια των τροφίμων όσο και στη διατήρηση της φρεσκάδας και της θρεπτικής τους αξίας.
