Τα τσιμπήματα σφήκας μπορεί μερικές φορές να είναι σοβαρά, δυνητικά απειλητικά για τη ζωή ή και θανατηφόρα
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, τα τσιμπήματα από σφήκες και μέλισσες αυξάνονται. Η ANSES (Γαλλική Εθνική Υπηρεσία για την Πρόληψη Δηλητηριάσεων) έχει μελετήσει και καταγράψει τις δηλητηριάσεις μεταξύ 2014 και 2023. Σύμφωνα με ανάλυση τα πιο σοβαρά συμπτώματα – κνίδωση, οίδημα στο λαιμό, απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης – είναι σπάνια και οφείλονται κυρίως σε αλλεργικές αντιδράσεις. Οι σφήκες δολοφόνοι γνωστές και ως ασιατικές γιγαντόσφηκες (Vespa mandarinia) είναι πιο συχνά υπεύθυνες για σοβαρές περιπτώσεις από τις ευρωπαϊκές σφήκες ή τις μέλισσες. Το κλειδί για την προστασία είναι επαγγελματίες να καταστρέφουν τις φωλιές τους εάν εντοπιστούν κοντά σε σπίτια.
Όλα τα δεδομένα υγείας συγκλίνουν και δείχνουν τις ίδιες διακυμάνσεις στον αριθμό των τσιμπημάτων κάθε χρόνο, με εποχικές κορυφώσεις που παρατηρούνται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Οι σφήκες είναι οι κύριες υπεύθυνες (37% των περιπτώσεων), ακολουθούμενες από τις σφήκες δολοφόνους (25%) και τις μέλισσες (19%).
Οι σοβαρές δηλητηριάσεις οφείλονται σε αλλεργικές αντιδράσεις και συχνά στο δηλητήριο της σφήκας.
Μεταξύ των κλήσεων για τσιμπήματα υμενόπτερων, το 1,5% των δηλητηριάσεων ήταν σοβαρές , δυνητικά απειλητικές για τη ζωή ή και θανατηφόρες. Αυτές οι σοβαρές περιπτώσεις επηρέαζαν συχνότερα άτομα άνω των 60 ετών. Κνίδωση, οίδημα στο λαιμό, απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης: τα συμπτώματα μπορεί να είναι θανατηφόρα ελλείψει άμεσης ιατρικής φροντίδας. Σε σχεδόν τις μισές περιπτώσεις (48%), ένα μόνο τσίμπημα ήταν αρκετό για να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Κίνδυνοι υπάρχουν επίσης σε περίπτωση πολλαπλών τσιμπημάτων, στο στόμα ή σε άλλους βλεννογόνους. Ενώ αποτελούν την αιτία του 25% των τσιμπημάτων, οι σφήκες δολοφόνοι ευθύνονται για το 38% των σοβαρών περιπτώσεων .
Σε αντίθεση με τις μέλισσες, αλλά όπως και η σφήκα, η σφήκα δολοφόνος, δεν χάνει το κεντρί της όταν τσιμπά και επομένως μπορεί να ξανατσιμπήσει και να εγχύσει δηλητήριο κάθε φορά. Το κεντρί της, το οποίο είναι ικανό να διαπεράσει παχιά υλικά όπως λαστιχένιες μπότες ή δερμάτινα γάντια, είναι πιο μακρύ από αυτό των σφηκών και προκαλεί βαθύτερο τσίμπημα.
Τι πρέπει να κάνετε αν ανακαλύψετε μια φωλιά από σφήκα, σφήκα ή μέλισσα στο σπίτι ή στον κήπο σας;
- Ενημερώστε τα μέλη του νοικοκυριού και τους γείτονες για να τους εμποδίσετε να πλησιάσουν τη φωλιά.
- Διατηρήστε μια ασφαλή απόσταση 5 μέτρων από τη φωλιά. Μην επιχειρήσετε να την καταστρέψετε μόνοι σας.
- Μην τοποθετείτε παγίδες (πλαστικά μπουκάλια με σιρόπι κ.λπ.) επειδή σκοτώνουν άλλα έντομα απαραίτητα για τη βιοποικιλότητα και δεν θα έχουν σχεδόν καμία επίδραση στη στοχευμένη φωλιά.
- Αναφέρετε τη φωλιά στις τοπικές αρχές.
Τι να κάνετε αν σας τσιμπήσει σφήκα, μέλισσα ή σφήκα;
- Σε περίπτωση αντίδρασης όπως κνίδωση, οίδημα γλώσσας, δυσκολία στην αναπνοή, δυσφορία, πόνος στο στήθος κ.λπ. ζητήστε ιατρική βοήθεια. Κάντε το ίδιο σε περίπτωση τσιμπήματος στο στόμα ή στο λαιμό, πολλαπλών τσιμπημάτων ή εάν τα τοπικά συμπτώματα επιδεινωθούν.
- Σε περίπτωση γνωστής αλλεργίας στο δηλητήριο των υμενόπτερων και συμπτωμάτων σοβαρής αλλεργίας (αναφυλακτικό σοκ), χρησιμοποιήστε μια αυτοενέσιμη σύριγγα αδρεναλίνης, εάν έχετε, και καλέστε ιατρική βοήθεια
- Για άλλα σημάδια δηλητηρίασης, καλέστε ένα κέντρο δηλητηριάσεων ή συμβουλευτείτε έναν γιατρό.
Για απλό κνησμό και πόνο, μετά από τσίμπημα, μελισσοκόμος υποστηρίζει ότι θα πρέπει να έχετε πάντα μαζί σας μια ασπιρίνη σε ταμπλέτα — ειδικά όταν βρίσκεστε στη φύση. Εάν σας τσιμπήσει σφήκα ή μέλισσα, βρέξτε την ταμπλέτα με λίγο νερό και τοποθετήστε την απευθείας πάνω στο σημείο του τσιμπήματος. Κρατήστε την εκεί για ένα λεπτό και μετά αφαιρέστε την. Αυτή η μέθοδος, όπως υποστηρίζει, βοηθά στην πρόληψη του οιδήματος, του πόνου και του ενοχλητικού κνησμού, ενώ το σημάδι από το τσίμπημα γίνεται σχεδόν αόρατο.
